Danıştay 13. Daire E.2022/2907 K.2022/3408

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı ile faaliyet gösteren davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda 09/04/2020 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, "bayisinin otomasyon sisteminin doğru ve tutarlı veriler içermemesi ve/veya bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmemesi" fiilinin işlendiğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca davacı şirkete 7.215.307,76-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacının bayisinin 01/01/2020-09/04/2020 tarihleri arasındaki otomasyon verileri incelendiğinde, Aylık Satış Tablosuna (A-3) göre anılan bayinin sözleşmeli dağıtıcısından 1.205.092 litre motorin alımı gerçekleştirdiği, bunun 34.106 litresini 06/01/2020 tarihinde dış satış olarak gerçekleştirdiği, dolayısıyla geriye kalan 1.170.986 litre motorini tanklarına boşaltması gerektiği, diğer taraftan, İstasyon Otomasyon Sistemi Tablosuna (A-1b) (A-1a) bakıldığında ise, motorin için 307.238,34 litre dolum, 1.067.109,89 litre pompa satışının olduğu,

ayrıca söz konusu tablo incelendiğinde, 01/01/2020 tarihinde dönem başı stok 732 litre, tanka dolum 0, pompa satış 774 litre iken dönem sonu stokun 30.359 litre olduğu, 23/01/2020 tarihinde dönem başı stok 851 litre, tanka dolum 0, pompa satış 1.419 litre iken dönem sonu stokun 12.847 litre olduğu, yine aynı şekilde 17/03/2020 tarihinde dönem başı stok 1.104 litre, tanka dolum 0, pompa satış 2.897 litre iken dönem sonu stokun 19.629 litre olduğu ve bunlar gibi birçok verinin yer aldığı,

netice itibarıyla, dağıtıcıdan alınan 1.170.986 litre motorine karşılık denetim esnasında alınan raporlara göre 829.441,34 litre, davalı idare kayıtlarındaki verilere göre ise 307.238,34 litre dolum yapıldığı, dolumların otomasyon sistemine yansımadığı, yine pompa satış verilerinin de uyumsuz olduğu saha verilerine göre 183.254,92 litre satışın otomasyon sistemine yansımadığı, bu durumda, davacı şirketin bayisinin otomasyon sisteminin doğru ve tutarlı veriler içermediği hususunun sabit olduğu anlaşıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kanunda otomasyon sistemine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, tankların içerisinde herhangi bir düzeneğin olup olmadığı hususunun istasyon sahibinin rızası olmadan zorla tespit edilmesinin mümkün olmadığı, otomasyon sistemi verilerinden Z raporunun şirketlerince tespit edilemeyeceği, pompadan çıkan satış miktarının bayinin kötü niyetli davranarak otomasyon sistemini kapatıp satış yaptıktan sonra otomasyon sistemine manuel olarak girilmediği sürece anlaşılabilecek bir satış olmadığı, bir denetim sistemi olmayan otomasyon sisteminin bayiye otomasyon sistemini açıp kapatma imkânı veren bir sistem olduğu,

denetim sonrasında söz konusu arızaların kötü niyetli olduğunun anlaşılması üzerine derhâl bayi ile yapılan sözleşmenin feshedildiği, anılan bayinin başka dağıtıcılarla sözleşme imzalamasına bir engel bulunmadığı, dava konusu işlemin 5015 sayılı Kanun’un 7/6. maddesine dayandırıldığı, idari para cezasının dayanağının kanunda yer almadığı, kanunda belirlenmemiş bir husus nedeniyle ... sayılı Kurul kararına dayanılarak idari para cezası verilemeyeceği, otomasyon sisteminin işletme sistemi olduğu, müdahalenin kolay ve uzaktan kontrolünün imkânsız olduğu,

bayi tarafından gerçekleştirilen fiil için dağıtıcıya ceza verilmesinin cezaların şahsiliği ilkesine aykırılık teşkil ettiği, denetim tarihinden yaklaşık 8 ay sonra davalı idarece savunma istendiği, 1240 sayılı Kurul kararına göre aykırılığın 15 gün içerisinde düzeltilmesi gerektiği, bu kapsamda soruşturma raporu oluşturulmadan çok önce 15 gün içerisinde aykırılıkların giderildiği, verilen kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.