Danıştay 13. Daire E.2022/3006 K.2024/4480

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirketin yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı yaptığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (f) bendi uyarınca 124.375,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali ile ödenen idari para cezası bedeli olan 93.281,25-TL'nin iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne (...

Turizm) ait akaryakıt istasyonunda 05/02/2019 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, dolum tanklarının olduğu yerde park halinde ... plakalı akaryakıt tankerinin olduğu, tankerin yanına gidildiğinde söz konusu tankerden hortum aracılığıyla istasyonda bulunan dolum tanklarına boşaltım yapıldığı, tankerin başında bekleyen ve tankerin sahibi aynı zamanda sürücüsü olduğu anlaşılan T.S. isimli şahsa getirmiş olduğu ürünün ne olduğu nereden alındığı ve ürün ile ilgili fatura, dolum raporu, ürün analizi gibi belgeler sorulduğunda ürünün motorin olduğunu, Tekirdağ ili Marmara Ereğlisi'nde bulunan ... isimli dolum tesisinden ...

(Petrol Ofisi) bölümünden 8.455 litre civarındaki motorin dolumu yaptığını, bu ürünü ismini bilmediği istasyon yetkilisi olan bir şahıs tarafından aranarak sipariş verildiğini, söz konusu bu sipariş üzerine dolum tesisine gittiğini ve plakayı vererek dolum yapıldığını ve tarafına iletilen konuma söz konusu ürünü getirdiğini, ürüne ait fatura, irsaliye vb. belgeleri bu istasyonda bulunan görevliye teslim ettiğini beyan ettiği, bu beyanın üzerine, istasyon yetkilisi olduğu anlaşılan E.S. isimli şahsa tanker sürücüsünün teslim ettiğini beyan ettiği belgeler sorulduğunda, ürün ile ilgili olan belgelerin kendinde olmadığını beyan etmesi üzerine,

...

Marmara Dağıtım A.Ş. isimli dolum tesisinin aranarak .. plakalı aracın dolum yapıp yapmadığı sorulduğunda bahse konu aracın Erdem Petrol unvanlı firma adına ürün aldığının, denetim yapılan ... unvanlı firma adına herhangi bir ürünün alınmadığının beyan edildiği, denetim evrak eklerinin incelenmesi neticesinde, Petrol Ofisi A.Ş. tarafından ... sayılı bayilik lisansı sahibi davacı adına düzenlenmiş 7.991 litre motorin satışına ilişkin 05/02/2019 tarihli faturanın olduğu, söz konusu faturada teslim alan aracın plakasının ... olduğu,

yine ... tarafından hazırlanmış 05/02/2019 tarihli ürün teslim fişinde müşteri ünvanının davacı şirkete ait olduğu, taşıma aracının da ... plakalı araç olduğu tespitlerine yer verildiği,

Mahkemelerinin 01/10/2020 tarihli ara kararı ile Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan ve Bankalar Birliğinden; " ... Mahallesi, ... Caddesi No:... Esenyurt/İSTANBUL" adresinde faaliyet gösteren ... ile "... Mahallesi, ... Caddesi, No:... Ahmeybey-Lüleburgaz/KIRKLARELİ" adresinde faaliyet gösteren davacı arasında (05/01/2019-05/06/2019) para transferi yapılıp yapılmadığı sorularak buna ilişkin bilgi ve belgelerin Mahkemelerine gönderilmesinin istenildiği, verilen cevapta ise anılan iki şirket arasında para transferinin olduğuna dair bir bilgi ve belgenin olmadığının anlaşıldığı,

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların davalı idarece incelenmediği, davacının üzerine atılı fiili işlemiş olabileceği varsayımı ile dava konusu işlemin tesis edildiği, kaldı ki davacı şirket ile diğer şirket arasında herhangi bir para transferinin de bulunmadığı gözetildiğinde, davacı şirket tarafından, yeniden satış amaçlı satış yapılmaması yükümlülüğünün ihlal edildiği somut olarak ortaya konulmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan; hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının ödemiş olduğu 93.281,25-TL'nin Anayasa'nın 125. maddesi gereği idarece davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

. Belirtilen gerekçelerle hukuka uygun aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; ...'e ait akaryakıt istasyonunda 05/02/2019 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, ... plakalı tankerin sürücüsü T.S.'nin, ismini bilmediği istasyon yetkilisi olan bir şahsın telefonla sipariş vermesi üzerine Marmara Ereğlisinde bulunan dolum tesisine gittiğini ve 05/02/2019 günü saat 02:00 sıralarında aracına 8.455 litre civarında motorin ürünü dolumu yapıldığını, cep telefonuna iletilen konuma söz konusu ürünü getirdiğini, ürüne ait fatura,

irsaliye vb. belgeleri bu istasyonda bulunan görevliye teslim ettiğini beyan etmesi üzerine istasyon yetkilisi E.S.'ye ilgili belgeler sorulduğunda belgelerin kendisinde olmadığını ifade ettiği, telefonla dolum tesisi aranarak ... plakalı aracın dolum yapıp yapmadığı sorulduğunda ise bahse konu aracın davacı şirket adına ürün aldığı, denetim yapılan ... unvanlı firma adına herhangi bir ürünün alınmadığı yolunda bilgi verildiği, dolum tesisine ait ürün teslim fişinden tanker sürücüsü T.S.'nin ... plaka numaralı aracına davacı şirket adına 05/02/2019 tarihinde saat 00:53-01:04 arasında net 8.019 litre dolum yapıldığının görüldüğü,

dolum tesisi tarafından davacı şirket adına düzenlenen 05/02/2019 tarihli sevk irsaliyesinde de araç plaka numarasının, sürücü adının ve satışı yapılan akaryakıt miktarının ürün teslim fişi ile aynı olduğu, davacı şirket tarafından Kuruma sunulan yazılı savunmada, tanker sürücüsü T.S. İle anlaşılarak şirketleri adına 05/02/2019 tarihinde 01:04 saatinde ... plakalı araç ile ...

Dağıtım A.Ş. isimli dolum tesisinden toplam 8.019 litre motorin alımı yapıldığı, alınan bu motorinin 5.001 litresinin kendi şirket araçlarında kullanılmak üzere satın alındığı, 1.799 litresinin S.Y.. 1.219 litresinin ise G.A. isimli şahıslara satışının yapıldığı ileri sürülerek anılan satışlara ilişkin davacı şirket tarafından düzenlenmiş 05/02/2019 tarihli sevk irsaliyelerinin sunulduğunun görüldüğü,

Davacı tarafından soruşturmaya konu yakıtın kendilerine ait olmadığı, sadece aynı gün aynı tanker ile akaryakıt almaları tesadüfü dışında bu yakıtın kendilerine ait olduğuna ilişkin herhangi bir somut tespit olmadığı ileri sürülmekte ise de; ...'e ait akaryakıt istasyonunda T.S.'ye ait tankerden tanklara dolum yapıldığı sırada denetim ekiplerinin istasyona geldiği ve dolumu yapılan ürüne ilişkin fatura, irsaliye vb. belgeleri sorulduğunda T.S. ve istasyon yetkilisinin çelişkili beyanlarda bulunup herhangi bir bilgi ve belge sunamadıkları, T.S.'nin söz konusu ürünü gece saat 02:00 sıralarında ...

Dağıtım A.Ş. isimli dolum tesisinden aldığını beyan ettiği, dolum tesisine ait ürün teslim fişi ve irsaliyeden de bu durumun teyit edildiği, bununla birlikte anılan belgelere göre ürünün alıcısının davacı şirket olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının iddialarının denetim yapılan istasyonda davacı tarafından yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı yapılmadığını ispatlayacak nitelik ve yeterlilikte olmadığı kanaatine varılmıştır.

Ayrıca, davacı tarafından, verdiği beyanlar nedeniyle hakkında idari soruşturma açılmasına ve akabinde idari para cezası uygulanmasına sebep olduğundan bahisle tanker sürücüsü T.S.'ye karşı suç duyurusu ya da başka hukuki yollara başvurulduğuna ilişkin bir bilgi ya da belge de sunulmamıştır.

Öte yandan, İdare Mahkemesi kararının gerekçelerinden biri olarak 05/01/2019-05/06/2019 tarihleri arasında davacı şirket ile ... arasında bankalar aracılığıyla yapılmış bir para transferinin olmadığı gösterilmiş ise de somut olayın koşullarında dava konusu işlemin dayanağı fiilin sübuta erdiği değerlendirildiğinden salt iki şirket arasında bankalar aracılığıyla para transferi yapılmamış olmasının dava konusu işlemi sakatlamayacağı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı yapıldığından bahisle davacı şirket hakkında idari para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, denetimde ele geçirilen yakıtın aynı yakıt olmadığı, verilen ifadelerin bu durumu doğruladığı, anılan bayi ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, 8.019 litre akaryakıtın bir kısmını bünyesinde bulunan araçlar için aldığı, kalan kısmını da S.Y. ve G.A. isimli nihai tüketicilere sattığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.