Danıştay 13. Daire E.2022/3202 K.2024/454

2-… Genel Müdürlüğü

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri …

DAVANIN KONUSU

İzmir ili, Tire ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı 2.796.626 m² orman niteliğindeki taşınmaz ile … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı 3.115.782 m² orman niteliğindeki taşınmazın tapu kayıtları üzerine "YEKA şerhi" konulmasına ilişkin 21/03/2021 tarih ve 31430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan YEKA ilanının, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nca Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'ne yazılan … tarih ve … sayılı yazının, İzmir Kadastro Müdürlüğü'nce Tire Tapu Müdürlüğü'ne yazılan … tarih ve … sayılı yazının orman nitelikli taşınmazlar üzerine konulan tüm YEKA şerhlerinin ve bu işlemlerin dayanağı olduğu belirtilen Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliği'nin 5/1-(b) bendi ve 5/3. fıkrasının iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'UN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. ve 5. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Davacı Tire Belediye Başkanlığı tarafından, uyuşmazlığa konu orman parselleri üzerinde bir madencilik firmasının mermer ocağı işletmek üzere ruhsat başvurusunda bulunulması sonrasında başlanmış olan ÇED sürecinde, ÇED inceleme ve değerlendirme komisyonu toplantısına davet edilme talebi yazısı ekinde, taşınmazlar üzerinde "1. ve 3. Derece Arkeolojik Sit alanı" şerhi olduğuna dikkat çekmek üzere sunulan tapu kaydında, Tire ilçesi,.

Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde "YEKA" şerhi olduğunun görülmesi üzerine, Dairemizin 2022/2248 esas sayılı dosyasında YEKA şerhinin konulmasına ilişkin birbiriyle bağlantılı işlemlerin ve dayanağı Yönetmelik maddesinin iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 16/05/2022 tarih ve E:2022/2248, K:2022/2040 sayılı kararı ile dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Bunun üzerine, İzmir ili, Tire ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı 2.796.626 m² orman niteliğindeki taşınmaz ile … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı 3.115.782 m² orman niteliğindeki taşınmazın tapu kayıtları üzerine "YEKA şerhi" konulmasına ilişkin 21/03/2021 tarih ve 31430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan YEKA ilanının, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nca Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'ne yazılan … tarih ve … sayılı yazının, İzmir Kadastro Müdürlüğü'nce Tire Tapu Müdürlüğü'ne yazılan … tarih ve … sayılı yazının, orman nitelikli taşınmazlar üzerine konulan YEKA şerhlerinin ve bu işlemlerin dayanağı olduğu belirtilen Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliği'nin 5/1-(b) bendi ve 5/3. fıkrasının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Aynı dilekçe ile dava açılabilecek hâller" başlığını taşıyan 5. maddesinde, her idarî işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak, aralarında maddî veya hukukî yönden bağlılık ya da sebep - sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddî olay veya hukukî sebeplerin aynı olması gerektiği.

14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; aynı maddenin altıncı fıkrasında, bu maddede belirtilen hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi hâlinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı.

15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri "taleple bağlı olma" ilkesidir. Mahkemeler tarafından, iptali istenen idarî işlemle sınırlı inceleme yapılacağı açık olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden;

1) Dava dilekçesinin ilk sayfasındaki "Dava" kısmında, "-21/03/2021 tarih ve 31430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan YEKA ilanı, - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'ne gönderdiği … tarih ve … sayılı Yeka Şerhi konulmasına ilişkin yazısı ve - İzmir Kadastro Müdürlüğü'nün Tire Tapu Müdürlüğü'ne gönderdiği … tarih ve … sayılı YEKA şerhi konulmasına ilişkin yazısı ile oluşan işlemlerin iptali ile YEKA Yönetmeliği'nin 5. maddesinin ilgili hükümlerinin iptali" şeklinde istemde bulunulduğu,

2) Dava dilekçesinin "Sonuç ve İstem" kısmında ise, düzenleyici işlemlerin iptali istemine ek olarak "Orman nitelikli arazilerin Tapu Sicil kaydı üzerine 'YEKA Şerhi' işlenmesine yol açan a) 21/03/2021 tarih ve 31430 sayılı Resmi Gazete'de ilan edilen YEKA ilanının, b) Davalı Bakanlıkça diğer davalı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'ne gönderilen … tarih ve … sayılı Yeka Şerhi konulmasına ilişkin yazının ve bu yazıyla ilgili Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü'nün yaptığı tüm işlemlerin, c) İzmir Kadastro Müdürlüğü'nün Tire Tapu Müdürlüğü'ne gönderdiği … tarih ve … sayılı yazı gereği 'Orman' nitelikli taşınmazlar üzerine konulan YEKA şerhlerinin iptaline" şeklinde istemde bulunulduğu görülmüştür.

Dava dilekçesinin "dava" kısmı ile "sonuç ve istem" kısımlarında düzenleyici işlemlerin iptali istemine ek olarak altı çizili olarak aktarılan bölümlerinde belirsiz istemlerde bulunulduğu anlaşıldığından, ayrıca Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yerleşik içtihatları uyarınca, tapu kayıtları üzerinde yapılacak tescil, terkin, tahsis gibi işlemlere ilişkin davaların adli yargı yerinde görüleceği de dikkate alındığında, tapu kayıtlarındaki şerhlerin terkini anlamına gelecek şekilde, "orman" nitelikli taşınmazlar üzerine konulan YEKA şerhlerinin iptaline ilişkin olarak idari yargı yerlerince karar verilmesi mümkün olmadığından, dava dilekçesinin bu hâliyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, davacı tarafından, yalnızca idari işlemlerin iptali istemine yer verilerek ve iptali istenilen idari işlemlerin ve bunların hangi gerekçelerle iptalinin istenildiğinin tereddüde yer bırakmayacak şekilde dava dilekçesinde belirtilerek açıklanması suretiyle karşı taraf sayısından bir fazla düzenlenerek imzalanmış dilekçelerle ya da Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden güvenli elektronik imza ile yeniden dava açılması gerekmektedir.

Ayrıca, YEKA şerhlerinin terkini anlamına gelebilecek istemlerin adlî yargı yerlerinde açılacak davaya konu edilebileceğinin açık olması karşısında, aynı dilekçeyle hem adlî yargının hem de idarî yargının görev alanına giren istemlerle dava açıldığı görüldüğünden, dava dilekçesi bu hâliyle 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine de uygun bulunmamaktadır.

Bu bağlamda, 21/03/2021 tarih ve 31430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan YEKA ilanının, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nca Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'ne yazılan … tarih ve … sayılı yazının, İzmir Kadastro Müdürlüğü'nce Tire Tapu Müdürlüğü'ne yazılan … tarih ve … sayılı yazının ve Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları Yönetmeliği'nin 5/1-(b) bendi ve 5/3. fıkrasının iptali istemine karşı ayrı; orman nitelikli taşınmazlar üzerine konulan YEKA şerhlerinin iptali istemine karşı ayrı dilekçelerle dava açılması gerekmektedir.