Danıştay 13. Daire E.2022/3519 K.2022/4972

Dava konusu istem: Davalı idarece 01/03/2022 tarihinde gerçekleştirilen … Öğretmenevi ve … Müdürlüğüne ait …. Konaklama Tesisinin Lokanta/Kafeterya kısımlarının 1 yıl süre ile kiraya verilmesi ihalesinin iptal edilmesine ilişkin 02/03/2022 tarihli ihale komisyonu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava dilekçesinde ihalenin iptali kararına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin 22/03/2022 tarihinde tebliğ edildiği belirtildiğinden davanın en son 21/04/2022 tarihinde açılması gerektiği, davacı vekilince 21/04/2022 tarihinde UYAP'ta tevzi alındığı fakat işlemlerin tamamlanmadığı ileri sürüldüğünden Mahkemelerince yapılan 29/04/2022 tarihli ara karar ile Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Daire Başkanlığı'ndan "davanın hangi tarih ve saatte tevzi olduğunun,

davacı vekilince iş bu davaya ilişkin dava dilekçesinin UYAP sistemine hangi tarih ve saatte yüklendiğinin dolayısıyla işbu davanın hangi tarihte açıldığının sorulmasına, buna ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine" karar verildiiği, ara kararına cevaben gelen 01/06/2022 tarihli yazı ve ekleri incelendiğinde UYAP Avukat Portal girişinde 23.30-00.15 saatleri arasında dava açma gibi ödeme yapılması gereken işlemlerin yapılamayacağı yönünde uyarı bulunduğu, davacı vekilince 22/04/2022 tahihi saat 23:38'de UYAP Avukat Portala giriş yapıldığı,

duyurular, menüler gibi alanlarda bulunulduğu ancak bakılan davanın kayıt işleminin ise 22/04/2022 tarihi saat 00.47'de olduğunun görüldüğü; bu durumda, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi ile ivedi yargılama usulüne tâbi olan ihale işlemlerine karşı dava açma süresinin otuz gün olduğunun kurala bağlanmış olması karşısında, davacı tarafından ihalenin iptali kararına karşı yapılan başvurunun reddedildiği 22/03/2022 tarihini izleyen günden itibaren 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca otuz gün içinde dava açılması gerekirken,

22/04/2022 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, UYAP Bilişim Sisteminde aksaklık yaşandığı, davanın süresi içerisinde açılmak istendiği, 21/04/2022 tarihinde UYAP sistemine giriş yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… Öğretmenevi ve … Müdürlüğü'nce 01/03/2022 tarihinde yapılan … Öğretmenevi ve … Müdürlüğüne ait … Konaklama Tesisinin Lokanta/Kafeterya kısımlarının 1 yıl süre ile kiraya verilmesi ihalesine davacı dahil 5 istekli katılmış, sadece davacının teklifi geçerli kabul edilmiş, 02/03/2022 tarihinde onaylanan 01/03/2022 tarihli ihale komisyonu kararıyla yeterli rekabet oluşmadığından bahisle ihalenin iptal edilmesine karar verilmiş, bu karara karşı davacı tarafından yapılan başvurunun … tarih ve … sayılı davalı idare işlemiyle reddi üzerine ihalenin iptaline yönelik komisyon kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası hükmü ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye, işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde de, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin "yazılı bildirim" tarihinden başlayacağı belirtilmiştir.

20/01/1982 tarihinde yürürlüğe giren 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda idari yargıda uygulanan “genel yargılama usulü” ve 7. maddesi ile devamı maddelerde de “genel dava açma süreleri” düzenlenmiş bulunmaktadır. Anılan 7. maddesinde, özel süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde idari işlemlere karşı dava açma süresinin "altmış gün" olduğu ve bu sürenin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kurala bağlanmıştır.

Buna karşılık, 2577 sayılı Kanun'a 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen 20/A maddesiyle, bir kısım işlemlere karşı açılan davalarda, genel yargılama usulünden farklı olarak, gerek dava gerekse temyiz aşamasında uygulanacak “ivedi yargılama usulü” getirilmiş; ayrıca, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin "otuz gün" olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. Anılan maddede, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar ivedi yargılama usulünün uygulanacağı işlemler arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 39. maddesinde, "İçtihatları Birleştirme Kurulu, dava dairelerinin veya idari ve vergi dava daireleri kurullarının kendi kararları veya ayrı ayrı verdikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli görüldüğü takdirde, Danıştay Başkanının havalesi üzerine, Başsavcının düşüncesi alındıktan sonra işi inceler ve lüzumlu görürse, içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkında karar verir."; 40. maddesinde ; "1. Kurulun, içtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkındaki kararları, gönderildikleri tarihten itibaren bir ay içerisinde Resmi Gazete'de yayımlanır. Bu kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır." kuralına yer verilmiştir.

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararı ile "Yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği" doğrultusunda içtihatlar birleştirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, ihalenin iptaline ilişkin 02/03/2022 tarihli ihale komisyonu kararının ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacıya bildirildiği, davacı tarafından 09/03/2022 tarihinde davalı idareye itiraz başvurusunda bulunulduğu, itirazın ... tarih ve .... sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine ihale komisyonu kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, ancak dava konusu işlemde ve ... tarih ve ... sayılı bildirim yazısında davacının hangi kanun yolları ve mercilerine başvurabileceğinin ve dava açma süresinin belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrası hükmüne aykırı olarak dava konusu işlemde dava açma süresi belirtilmediğinden Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun Danıştay daire ve kurulları ile idarî mahkemeler ve idare tarafından uyulması zorunlu kararı uyarınca somut davada özel dava açma süresinin değil genel dava açma süresinin uygulanması gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın ihalenin iptal edilmesine ilişkin 02/03/2022 tarihli ihale komisyonu kararının davacıya yazılı olarak bildirildiği 07/03/2022 tarihinden itibaren altmış günlük genel dava açma süresi içerisinde kalan 22/04/2022 tarihinde açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, davanın süresinde açıldığının kabulü gerekirken, süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.