Danıştay 13. Daire E.2022/3560 K.2022/4068

2- ... Genel Komutanlığı VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

1. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na eklenen "Ek fiyat farkı ve/veya sözleşmeleri devri" başlıklı Geçici 5. madde uyarınca ek fiyatı farkı hesaplanmasına yönelik olarak davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin İzmir Jandarma Tedarik Merkezi Komutanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin,

2. Anılan işlemin dayanağı olarak belirtilen 24/02/2022 tarih ve 31760 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 23/02/2022 tarih ve 5203 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile yürürlüğe konulan "4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 5'inci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar"ın 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendindeki, "a) ihale tarihi (son teklif verme tarihi) ile teslim tarihi arasındaki süre 60 takvim günü ve altında olan mal alımlarında (kısmî teslim yapılan mal alımlarında bu sürede teslim edilen kısımlar için)," ibaresinin iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKÎ SÜREÇ

Bölge destek alımı kapsamında desteklenen birliklerin ihtiyacı olan muhtelif malzemelerin alımı ihaleleri sonucunda İzmir Jandarma Tedarik Merkezi Komutanlığı ile davacı arasında ... tarih ve... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı sözleşmeler yapılmıştır.

Davacı tarafından bu sözleşmeler kapsamında 4735 sayılı Kanun'un Geçici 5. maddesi uyarınca ek fiyat farkının hesaplanarak tarafına ödenmesi talep edilmiş, İzmir Jandarma Tedarik Merkezi Komutanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, ek fiyat farkı hesaplamalarının, 24/02/2022 tarih ve 31760 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 5'inci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar" uyarınca 01/07/2021-31/12/2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen kısımlar için ihale tarihi (son teklif verme tarihi) ile teslim tarihi arasındaki süre 60 takvim günü üzerinde olan mal alımlarını kapsadığı,

anılan sözleşmeler incelendiğinde ise teslim edilen ikmal maddelerinin anılan Esaslar'ın kapsamında bulunmaması sebebiyle davacıya ek fiyat farkı verilemeyeceği belirtilerek söz konusu talebin reddine karar verilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı Kanun'un "Aynı dilekçe ile dava açılabilecek hâller" başlığını taşıyan 5. maddesinde, her idarî işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak, aralarında maddî veya hukukî yönden bağlılık ya da sebep - sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile dava açılabileceği, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddî olay veya hukukî sebeplerin aynı olması gerektiği.

14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; aynı maddenin altıncı fıkrasında, maddede belirtilen hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi hâlinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı.

15. maddesinin 1-d bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği kurala bağlanmıştır.

2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un "Olumlu görev uyuşmazlığı çıkarma" başlıklı 10. maddesinde, "Görev uyuşmazlığı çıkarma; adlî ve idarî bir yargı merciinde açılmış olan davada ileri sürülen görev itirazının reddi üzerine ilgili Başsavcı veya Başkanunsözcüsü tarafından görev konusunun incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nden istenmesidir.

Yetkili Başsavcı veya Başkanunsözcüsünün Uyuşmazlık Mahkemesi'nden istekte bulunabilmesi için, görev itirazının, hukuk mahkemelerinde en geç birinci oturumda, idarî yargı yerlerinde de dilekçe ve savunma evresi tamamlanmadan yapılmış olması ve yargı yerlerinin de kendilerinin görevli olduklarına karar vermiş bulunmaları şarttır. ...".

"Yargı merciince yapılacak işlemler" başlıklı 12. maddesinde, "Görev itirazında bulunan kişi veya makam, itirazın reddine ilişkin kararın verildiği tarihten, şayet bu kararın tebliği gerekiyorsa tebliğ tarihinden, itiraz yolu açık bulunan ceza davalarında ise ret kararının kesinleştiği tarihten başlayarak onbeş gün içinde, uyuşmazlık çıkarılmasını istemeye yetkili makama sunulmak üzere iki nüsha dilekçeyi itirazı reddeden yargı merciine verir.

Bu yargı mercii, dilekçenin bir nüshasını ve varsa eklerini yedi gün içinde cevabını bildirmesi için diğer tarafa tebliğ eder. Tebligat yapılan taraf, süresi içinde bu yargı merciine cevabını bildirmezse, cevap vermekten vazgeçmiş sayılır.

Yargı mercii, itiraz dilekçesi üzerine verdiği itirazı ret kararını kaldırarak görevsizlik kararı vermediği takdirde; yetkili makama sunulmak üzere kendisine verilen dilekçeyi, alınan cevabı ve görevsizlik itirazının reddine ilişkin kararını, dava dosyası muhtevasının onaylı örnekleriyle birlikte uyuşmazlık çıkarma isteminde bulunmaya yetkili makama gönderir. Bir davada uyuşmazlık çıkarılması için yalnız bir kez başvurulabilir." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2247 sayılı Kanun'un 10. ve 12. maddeleri uyarınca, adli veya idari yargı mercilerinde açılan davalarda, görev itirazında bulunulması hâlinde, öncelikle görev itirazı hakkında bir karar verilmesi ve itirazın reddedilmesi hâlinde bu karar tebliğ edilerek görev itirazında bulunanlara görev uyuşmazlığı çıkarma konusunda talepte bulunma imkânı tanınması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından 4735 sayılı Kanun'un Geçici 5. maddesi uyarınca ek fiyat farkı hesaplanması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin İzmir Jandarma Tedarik Merkezi Komutanlığı'nın 20/04/2022 tarih ve 9876732 sayılı işlemiyle birlikte işleme dayanak alındığı belirtilen düzenleyici işlem mahiyetindeki 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 5'inci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar'ın ilgili maddesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,

davalı Jandarma Genel Komutanlığı'nca verilen savunma dilekçesinde ek fiyat farkı talebine ilişkin bireysel işlemden kaynaklı uyuşmazlığın çözümünün adlî yargının görevinde olduğu ve bu işlem bakımından davanın görev yönünden reddi gerektiği belirtilerek görev itirazında bulunulduğu; daha önce aynı taleple açılan davada Dairemizce verilen 29/06/2022 tarih ve E:2022/2823, K:2022/2978 sayılı kararda, "4734 sayılı Kanun'un Geçici 5. maddesi kapsamında yapılan ek fiyat farkı başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali isteminden kaynaklanan uyuşmazlığın adlî yargı yerlerinde açılacak davaya konu edilebileceği"nin belirtildiği görülmektedir.

Bakılan davaya konu düzenleyici işlem yönünden göreve ilişkin herhangi bir çekişme bulunmamakla birlikte, davalı idarece bireysel işlem yönünden görev itirazında bulunulduğundan bu itirazın karşılanması gerekmektedir. Ancak daha önce dava konusu bireysel işlem yönünden adlî yargı yerlerinin görevli olduğu tespiti yapıldığı için söz konusu işlem bakımından görevsizlik kararı, dava konusu edilen düzenleyici işlem yönünden Dairemiz görevli olduğundan bu kısım için görevlilik kararı alınması durumu ortaya çıkmaktadır.

Görev itirazı üzerine izlenecek usûlü düzenleyen 2247 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri incelendiğinde ise, dava konusu edilen işlemlerin bir kısmının davanın açıldığı yargı yerinin görevinde, bir kısmının da diğer bir yargı kolunun görevinde olması durumunda nasıl bir usûl izleneceğini düzenleyen bir kuralın bulunmadığı, ayrıca idarî yargıda davanın bir kısmında adlî yargı mercilerinin görevli olduğunun görülmesi durumunda dosyada dava konularından adlî

yargının görevinde olan kısmının tefrik edilerek görevli yargı merciine gönderilmesi gibi bir usûlün öngörülmediği dikkate alındığında, aynı dilekçeyle hem adlî yargının hem de idarî yargının görev alanına giren bir istemle açılan davada, davalı idarenin görev itirazı üzerine yargılamanın devamına engel teşkil eden söz konusu usûlî sorunun ortaya çıktığı anlaşıldığından, dava dilekçesinde bu hâliyle 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla, bir daha bahsi geçen usûl sorunuyla karşılaşılmaması adına davacı şirket tarafından, bahsi geçen düzenleyici işlem niteliğinde olan 24/02/2022 tarih ve 31760 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 5'inci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar'ın ilgili maddesinin iptali istemine karşı ayrı; adlî yargı yolunda çözümlenmesi gereken ek fiyat farkı hesaplanması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin bireysel işlem niteliğindeki ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemine karşı ayrı dilekçelerle dava açılması gerekmektedir.