Danıştay 13. Daire E.2022/3617 K.2022/3433

Dava konusu istem: Kozlu Belediye Başkanlığı tarafından 21/03/2022 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35/a maddesi uyarınca kapalı teklif usulü ile gerçekleştirilen "Belediye Tasarrufu Altındaki 8 Adet Toplu Taşıma Güzergâhlarının Bir Bütün Olarak 5 yıl Süreyle Kiraya Verilmesi İşi" ihalesinin ve ihale ilanının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda. Kozlu ilçesi sınırları içerisinde faaliyet gösterilen 8 adet otobüs hattının toplu taşıma işine ait ihalesi üzerinde kalan dava dışı. Turizm isimli şirket ile yapılan 21/12/2021 tarihli sözleşmeye ve şartnameye uygun olarak taahhütlerin yerine getirilmemesi nedeniyle.

Turizm ile Kozlu Belediyesi arasındaki anılan sözleşmenin feshedilerek 8 adet otobüs hattının yeniden ihale edilmesinin kararlaştırıldığı; bu kapsamda, Kozlu Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile yetkilendirilen Kozlu Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararı ile, "Belediyenin tasarrufu altındaki anılan 8 adet toplu taşıma güzergâhının, 2886 sayılı Kanun'un 35/1-a maddesi uyarınca kapalı teklif usulü uygulanarak 32 araç ile 5 yıl süreli kiraya verme işine ait ihalenin 21/03/2022 tarihinde yapılmasına karar verildiği;

akabinde, ihale ilanının yayımlanması üzerine Kozlu Belediyesi yetkisi dâhilinde bulunan toplu taşıma hatlarında bir dönem taşımacılık faaliyeti yürüten davacı şirket tarafından, ihale ilanının ve ihalenin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,

Bahse konu 8 adet toplu taşıma güzergâhı ile ilgili olarak 32 araç çalıştırılmasının hedeflendiği; bu doğrultuda, dava konusu ihaleye ait İdari Şartname'nin "İsteklilerde Aranılan Şartlar ve Belgeler" başlıklı 8. maddesinin 8.5. numaralı alt maddesinde, "İstekli olan gerçek veya tüzel kişinin ihale konusu olan işle ilgili (Şehir içi toplu taşıma) istenen 32 (otuz iki) araçtan en az 20 tanesinin kendi öz malı olduğunu gösteren belgenin, kalan araçlar için ise, ihale süresince 5 yıl noter tasdikli kira sözleşmesinin getirilmesi" gerektiğinin belirtildiği;

yine bu kapsamda hazırlanan ve yayımlanan ihale ilanının "ihaleye katılabilmek için sunulması zorunlu olan belgeler" başlığının 5. maddesinde de İdari Şartname'deki bu hükmün aynen yer aldığı; bu sebeple, ihaleye katılacaklarda en az 20 aracın kendi öz malı, geri kalanın noter tasdikli kira sözleşmesi ile kiralanmış olmasının istenildiği; belirtilen şartlarda 21/03/2022 tarihinde yapılan ve işin 5 yıllık muhammen bedeli KDV hariç 8.322.232,62.-TL olarak belirlenen ihaleye, tek istekli olarak dava dışı S.S..

Kooperatifi'nin katıldığı; ihalenin, 8.400.000,00.-TL bedel karşılığında anılan tek istekli Kooperatif üzerinde bırakılarak, Kozlu Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı ihale kararının alındığı, henüz ihale üzerinde kalıp kalmayacağı belli olmayan isteklilerden, ihalenin üzerinde kalması durumunda toplu taşıma işinde kullanılacak araçların (32 aracın) en geç sözleşme imzalanması esnasında temin edileceğine dair taahhütname niteliğinde bir evrak sunmalarının istenilmesi yeterli olabilecek ve daha fazla katılım ile rekabet ortamının hazırlanmasına katkı sağlanabilecek iken;

gerek İdari Şartname'de, gerekse ihale ilanında yer alan, "ihaleye teklif vereceklerde 32 araçtan en az 20 tanesinin kendi öz malı olduğunu gösteren belgenin, kalan araçlar için ise, ihale süresince 5 yıl noter tasdikli kira sözleşmesinin" henüz ihale yapılmadan ihaleye katılmak isteyen iştirakçilerden istenilmesinin, ihale öncesinde aracı bulunmayan, ancak ihaleye katılmak isteyen iştirakçilerin ihaleye konu işi üstlenip üstlenmeyeceği belli olmadan Teknik Şartname'de belirtilen aracı alma ve kiralama zorunluluğunu doğuracağından,

bu durumun ihaleyi üstlenip üstlenmeyeceği henüz kesin olmayan istekliler tarafından katlanılacak maddi külfet de dikkate alındığında ihaleye katılım açısından caydırıcı etki yaratacağı; kaldı ki, dava konusu ihaleye tek kişilik katılımın sağlandığı; dolayısıyla devlet ihalelerinin yürütülmesinde hakim olan ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması amacı çerçevesinde söz konusu ihalenin ilgili mevzuatta hüküm altına alınan rekabetin sağlanması esaslarına aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu ihale ilanında ve ihale işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının menfaat ihlali ve dolayısıyla subjektif ehliyet şartının olmadığı, davanın süresinde açılmadığı, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarının tüketilmediği, bir önceki ihale üzerinde kalan şirketle araç temin edememesinden kaynaklanan sıkıntılar sonucunda sözleşmenin zorunlu olarak feshedildiği, il şartları düşünüldüğünde, ihale konusu işe uygun kiralık araç imkânlarının kısıtlı olduğu, 8 ayrı hatta toplam 32 araçla yapılması planlanan bir işte, en az 20 aracın isteklinin malı olması,

kalan araçlar içinse ihale süresince noter tasdikli kira sözleşmesinin getirilmesi gerektiğine ilişkin şartların, tüm bu hususlar birlikte değerlendirilerek getirildiği, asgari 20 aracın olması hâlinde ilçe toplu ulaşımı eksik de olsa sürdürülebileceğinden bu şartın arandığı, Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, İhale Şartnamesi'nde 32 araçtan 20 tanesinin mülkiyetinin isteklide olması, geri kalanlar içinse kiralama sözleşmesi yapılmış olmasının ihaleye girebilme şartı olarak düzenlenmiş olması sebebiyle ihaleye giremedikleri, günümüz şartlarında henüz ihalenin üzerinde kalıp kalmayacağı belli değil iken araçların satın alınması ve ihalenin kazanılamaması hâlinde şirketin bu faaliyette bulunması mümkün olmayacağından satın alınan 20 araç ile kiralanan 12 aracın şirkete getireceği mali külfetin kaldırılmasının mümkün olmadığı, bu sebeple rekabet sağlayacak şekilde çok sayıda katılımcının teklif vermesine engel olunduğu,

yapılan işlemlerin kamu zararına sebebiyet verdiği, hizmetin aksadığı gerekçesiyle ihalelerin usul ve yasaya aykırı yapılmasının mümkün olmadığı, Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.