Danıştay 13. Daire E.2022/3726 K.2023/815

Dava konusu istem: Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü'nce 25/01/2011 tarihinde gerçekleştirilen "Samsun-Havza Ayr. Ladik-Taşova Devlet Yolu Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri" ihalesine konu iş kapsamında şantiye mühendisi ve şefi olarak görev alan davacının iş deneyim belgesi verilmesi talebinin reddine ilişkin Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü'nün ...tarih ve ...sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacının Samsun-Havza Ayr.

Ladik-Taşova Devlet Yolu Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşi kapsamında 10/06/2011 tarihinden itibaren 16/05/2013 tarihine kadar yüklenici bünyesinde şantiye/inşaat mühendisi olarak çalıştığı iş ile alt yüklenici firmanın 15/05/2013 tarihinde sözleşmeyi devralması sonrasında 21/05/2013 tarihinden 09/12/2014 tarihine kadar şantiye şefi olarak çalıştığı işin aynı ihale ve aynı sözleşme kapsamında olduğu,

davacının tek bir iş kapsamında denetim görevini yerine getirdiğinin kabulü gerektiği, davacının 10/06/2011 tarihinden 16/05/2013 tarihine kadar işin %45'inde şantiye mühendisi, 21/06/2013 tarihinden 09/12/2014 tarihine kadar işin %55'inde şantiye şefi olarak çalıştığı sürenin tamamı tek iş ve sözleşme olarak değerlendirilmesi gerekirken, 21/06/2013 tarihinden 09/12/2014 tarihine kadar söz konusu yapım işinin %55'lik kısmında denetim görevini yaptığından tek sözleşme kapsamında işin %80'ini tamamlama şartını sağlamadığı gerekçesiyle iş deneyim belgesi talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, temyize konu mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dosyanın ...İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin 1. fıkrasında, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği, 2. fıkrasında ise, yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinde düzenlenen kural ile, dava sırasında tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olması hâlinde izlenecek usule ilişkin düzenleme yapılmıştır. Ancak, tarafların kişilik veya niteliğinde olabilecek değişikliğin kanun yolu safhasında da gerçekleşebileceği dikkate alındığında, anılan kuralın bu safhayı da kapsar biçimde anlaşılması gerekmektedir.

Buna göre, dava sırasında davacının, kanun yolu başvurusu sırasında ise kanun yolu başvurusunda bulunan tarafın, ölüm, tüzel kişiliğin ortadan kalkması gibi nedenlerle kişilik; vesayet altına alınma, tasfiye sürecine girme gibi medeni hakları kullanma ehliyetini sonlandıran ya da kısıtlayan nedenlerle nitelik değişikliğine uğraması hâlinde, davayı veya kanun yolu başvurusunu takip hakkı kendisine geçenin başvurusuna kadar ilgili mahkemece dosyanın işlemden kaldırılmasına; yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin ise iptaline karar verilecektir.

Aynı maddede, dava esnasında gerçek kişilerden olan tarafın ölümü hâlinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği de belirtilerek, gerçek kişilerin idari yargıda davalı konumunda bulunabilecekleri istisnai hâllerde (idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarda) gerçekleşebilecek ölüm olayının dava takibi bakımından doğuracağı sonuca ilişkin düzenleme yapılmıştır. Ancak, gerçek kişilerden olan tarafın ölümünün (tarafların kişilik veya niteliğinde olabilecek değişikliğe benzer şekilde) kanun yolu safhasında da gerçekleşebileceği dikkate alındığında, anılan kuralın bu safhayı da kapsar biçimde anlaşılması gerekmektedir.

Tam yargı davalarında davacının vefatı hâlinde davayı takip hakkı kendisine geçen mirasçılar davayı takip iradesini ortaya koyana kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. İptal davaları yönünden ise bir ayrım yapmak gerekir. İptali istenen işlemin sonuçları terekeye intikal etmiş veya ileride intikal edecek durumda ise mirasçıların takip hakkı doğar.

Çünkü böyle bir dava sonunda verilecek karar terekenin aktif veya pasifini etkileyeceğinden, mirasçıların bunu takip etmekte çıkarları olduğu açıktır. Buna karşılık iptali istenen işlemin doğurduğu veya doğuracağı sonuçlar davacının ölümüyle birlikte ortadan kalkıyorsa, başka bir anlatımla iptal davasının sonucu terekeyi ve mirasçıların hukukunu ilgilendirmiyorsa takip hakkından söz etmek de mümkün olmaz.

Böyle bir durumda dosyanın işlemden kaldırılmasına değil dava dilekçesinin iptaline karar verilmesi gerekir.(Kâzım Yenice, Yüksel Esin, İdari Yargılama Usulü, Ankara, Arısan Matbaacılık, 1983, s. 564 - 572)

Dosyanın incelenmesinden ve UYAP üzerinden yapılan araştırma sonucu, davacının 02/07/2016 tarihinde vefat ettiği, davalı idare tarafından 14/06/2022 tarihinde kayıtlara alınan dilekçeyle karar düzeltme isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacı tarafından şantiye mühendisi ve şefi olarak çalıştığından bahisle şahsına iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, iptali istenilen işlemin doğurabileceği sonuçların davacının ölümüyle birlikte ortadan kalktığı ve dava konusu işlemin sonuçlarının terekeye intikal edecek durumda olmadığı anlaşıldığından, davanın yalnızca öleni ilgilendirdiği açık olup, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 2. fıkrası kapsamında değerlendirme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir.