Danıştay 13. Daire E.2022/3789 K.2022/3995

Dava konusu istem: Hizan Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği'nce 19/08/2022 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “Akbıyık Köy Yolu, Karbastı-Koçyiğit Grup Köy Yolu, Çökekyazı-Yolalan Grup Köy Yolu ile Uzuntaş-Bölüklü Grup Köy Yolu İkinci Kat Sathi Kaplama Yapım İşi” ihalesinde davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik 19/08/2022 tarihli ihale komisyonu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihalenin bir süreç olduğu ve ihale üzerinde bırakılan istekli belirlendikten sonra o istekli ile ihale makamı arasında sözleşmenin imzalanması ile ihale sürecinin tamamlandığı, sözleşmenin imzalanması aşamasının da ihalenin bir parçası olduğu, ihale sürecine ilişkin işlemler için idareye şikâyet ve Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikâyet başvuru aşamaları tamamlanmadan yargı yoluna başvurulmasının mümkün olmadığı;

İhale ilanının ihale sürecinin bir parçası olduğu, ihale süreci ile ilgili işlemler nedeniyle şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının dava açılmadan önce tamamlanması gereken zorunlu başvuru yolları olduğu, davacı tarafından ihale ilanının iptali istemiyle yapılan şikâyet başvurusunun reddedilmesi üzerine, tüketilmesi zorunlu olan itirazen şikâyet başvuru yolu işletilmeyerek bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı, bu nedenle davada idari merci tecavüzü bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava dilekçesi ve eklerinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi uyarınca Kamu İhale Kurumu'na tevdiine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, uyuşmazlık konusu ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tâbi olmadığı, Köylere Hizmet Götürme Birliği İhale Yönetmeliği uyarınca gerçekleştirildiği, 4734 sayılı Kanun’a tâbi olmayan ihalelerde şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru yollarının uygulanmasına imkân bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulüyle hukuka aykırı olan İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Hizan Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği'nce 19/08/2022 tarihinde “Akbıyık Köy Yolu, Karbastı-Koçyiğit Grup Köy Yolu, Çökekyazı-Yolalan Grup Köy Yolu ile Uzuntaş-Bölüklü Grup Köy Yolu İkinci Kat Sathi Kaplama Yapım İşi” ihalesi gerçekleştirilmiştir. 19/08/2022 tarihli ihale komisyonu kararıyla, davacının ihaleye sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin İdarî Şartname'de belirtilen şartları sağlamadığından bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5355 sayılı Mahallî İdare Birlikleri Kanunu’nun 18. maddesinin 6. fıkrasında, "Köylere hizmet götürme birliklerinin bütçesine ilişkin esas ve usûller ile muhasebe ve raporlama standartları, harcama esas ve usûlleri, çerçeve hesap planı ile düzenlenecek raporların şekil, süre ve türleri ile bu birliklerin yapacakları ihalelere ilişkin esas ve usûller Maliye Bakanlığı'nın görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.".

Ek 2. maddesinde, "Bu Kanun kapsamındaki mahallî idare birlikleri tarafından yapılan ihalelerdeki yasak fiil veya davranışlar ile cezalara ilişkin hususlarda 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nda belirtilen hükümler uygulanır." kurallarına yer verilmiştir.

28/04/2007 tarih ve 26506 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Köylere Hizmet Götürme Birliği İhale Yönetmeliği’nin 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik, köylere hizmet götürme birliklerinin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal ve hizmet alımı ile yapım işi ve sadece kendi mülkiyetinde bulunan taşınmazların kiralanması, üzerinde sınırlı ayni hak tesisi, trampası ve satışına ilişkin ihaleleri kapsar." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ihalenin 28/04/2007 tarih ve 26506 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Köylere Hizmet Götürme Birliği İhale Yönetmeliği" düzenlemeleri uyarınca gerçekleştirildiği, bu nedenle 4734 sayılı Kamu İhale Kanun'a tâbi olmayan ihale ile ilgili olarak Kamu İhale Kurumu'nun inceleme görev ve yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacı tarafından, ihale komisyonu kararının iptali istemiyle açılan işbu dava hakkında Mahkemece bir karar verilmesi gerekirken, dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi uyarınca Kamu İhale Kurumu'na tevdiine karar verilmesinde usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.