Danıştay 13. Daire E.2022/3846 K.2024/6056

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirket tarafından, ulusal petrol stok yükümlülüğünün yerine getirilmediğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca 2020 yılı Nisan ayı için 1.168.308,00-TL, Mayıs ayı için 1.154.844,00-TL, Haziran ayı için 1.114.146,00-TL, Temmuz ayı için 1.105.884,00-TL, Ağustos ayı için 1.110.780,00-TL, Eylül ayı için 1.112.922,00-TL, Ekim ayı için 1.135.566,00-TL, Kasım ayı için 1.157.292,00-TL, Aralık ayı için 1.167.390,00-TL olmak üzere toplam 10.227.132,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dağıtıcı lisans sahibi olan davacı şirketin petrol stoğunu 2020 yılının Nisan ayında 114.540 ton, Mayıs ayında 117.013 ton, Haziran ayında 109.242 ton, Temmuz ayında 112.052 ton, Ağustos ayında 112.551 ton, Eylül ayında 109.112 ton, Ekim ayında 115.070 ton, Kasım ayında 113.460 ton ve Aralık ayında 118.290 ton eksik tuttuğunun tespit edildiği, bu tespite konu fiilin usulüne uygun olarak yapılan idari soruşturma ile de ortaya koyulduğu anlaşıldığından, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi gereğince davacı şirkete 10.227.132,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, artan maliyetler ve daralan pazar payının şirket satışlarını ve kar marjını olumsuz etkilediği, Mart 2020 döneminden itibaren ülkemizi de etkisi altına alan Covid-19 virüsünün birçok sektörde olduğu gibi akaryakıt sektörünü de olumsuz etkilediği, bu süreçten ötürü bayi sayısında artış olsa dahi satışların düşüşe sebep olduğu, ayrıca anlaşma çerçevesinde kupon hizmeti alınan firmaların ödeme seçeneklerine istinaden nakit (peşin) çalışma prensiplerinin bulunduğu ve nakit ödemeler yapılamadığından kupon hizmetinin alınamadığı,

anılan durumlar neticesinde şirketin ulusal stok yükümlülüğünü mali yetersizlikten ve mücbir sebeplerin varlığından dolayı yerine getiremediği, 2020 yılında birçok sektörü iflasa sürükleyen pandemi süreci ve konjonktürel dalgalanmaların mücbir sebep halinin varlığı olarak değerlendirilmesi gerektiği, şirketin her hangi bir kusur veya kastının bulunmadığı, Ocak-Aralık 2020 döneminde bu yükümlülüğünü mali yetersizlikten ve mücbir sebeplerin varlığından dolayı yerine getiremediği,

Kurumunuzdan lisanslı ve LPG Piyasasında faaliyet gösteren firmalardan %2'lik pazar payı dilimine girmeyen dağıtıcı lisansı sahiplerinin zorunlu stok tutma yükümlülüğünden muaf tutulmuş olduğu, ancak aynı muafiyetin şirketlerinin dahil olduğu %2 pazar payına sahip olmayan küçük ölçekli dağıtıcılardan aranılmamasının Anayasa'da güvence altına alınan temel hakların da ihlali olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.