Danıştay 13. Daire E.2022/4043 K.2023/4275

İstemin konusu

Kamu İhale Kurulu'nun "4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 6'ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslara Dair Tereddütlerin Giderilmesi" gündem konulu, 10/08/2022 tarih ve 2022/DK.D-292 sayılı kararının 6. maddesinde yer alan "Sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, idareden kaynaklanan nedenlerle veya mücbir sebep hâllerinin ortaya çıkması üzerine yükleniciye süre uzatımı verildiği durumlarda, artırımlı fiyat farkının nasıl hesaplanması gerektiği hususuna ilişkin olarak:" başlıklı kısmının iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI FETİH SAYIN'IN DÜŞÜNCESİ

Dava; Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) "4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 6'ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslara Dair Tereddütlerin Giderilmesi" konulu, 10/08/2022 tarih ve 2022/DK.D-292 sayılı kararının 6. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden. 2022/DK.D-292 sayılı dava konusu Kurul kararının yüklenicilerin aleyhine sonuç doğurduğundan bahisle, Kurulca yeniden yapılan değerlendirme sonucu alınan … tarihli ve … sayılı kararın içeriğinde.

4735 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesi ile getirilen fiyat farkı uygulamasının amacının; son dönemde ülkemizde ve dünyada hammadde temininde ve tedarik zincirlerinde aksaklıklar ve girdi fiyatlarındaki beklenmeyen artışlar nedeniyle menfi yönde etkilenerek ifa güçlüğü yaşayan yüklenicilerin kayıplarının kısmen de olsa telafi edilmesi ve böylece sözleşmelerin ifa ile sonuçlanması olduğu, bu çerçevede, 2022/DK.D-292 sayılı Kurul kararının uygulamasının yüklenicinin aleyhine sonuç doğurmamasını teminen;

sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, idareden kaynaklanan nedenlerle veya mücbir sebep hallerinin ortaya çıkması üzerine yükleniciye süre uzatımı verildiği durumlarda, Esasların 6. maddesine göre artırımlı fiyat farkı hesaplanması gerekliliğinin ortaya çıkması halinde, idarece artırımlı fiyat farkı ile süre uzatımına bağlı olarak Fiyat Farkına İlişkin Esasların ilgili hükümleri uyarınca ortaya çıkan fiyat farkının ayrı ayrı hesaplanması ve bu hesaplamalar neticesinde elde edilen iki tutardan yüklenicinin lehine olan (daha yüksek tutarlı olan) fiyat farkı tutarının ödenmesinin uygun olacağı sonucuna varıldığı belirtilerek;

1) Sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, idareden kaynaklanan nedenlerle veya mücbir sebep hallerinin ortaya çıkması üzerine yükleniciye süre uzatımı verildiği durumlarda, Esasların 6 ncı maddesine göre artırımlı fiyat farkı hesaplanması gerekliliğinin ortaya çıkması halinde, idarece artırımlı fiyat farkı ile süre uzatımına bağlı olarak Fiyat Farkına İlişkin Esasların ilgili hükümleri uyarınca ortaya çıkan fiyat farkının ayrı ayrı hesaplanmasına ve bu hesaplamalar neticesinde elde edilen iki tutardan yüklenicinin lehine olan (daha yüksek tutarlı olan) fiyat farkı tutarının ödenmesine,

2) 10/8/2022 tarihli ve 2022/DK.D-292 sayılı Kurul kararına göre önceden işlem tesis edilmiş sözleşmeler için bu karara göre yeniden fiyat farkı hesabı yapılıp işlem tesis edilmesine karar verildiği görülmüştür.

Her ne kadar davalı idarece 2022/DK.D-292 sayılı Kurul kararı açıkça yürürlükten kaldırılmamış ise de, sonradan alınan kararla, bu karar uyarınca yapılan fiyat farkı hesaplamaları geçersiz, bir başka ifadeyle etkisiz hale getirilerek, hesaplamanın … sayılı Kurul kararına göre yeniden yapılacağına karar verildiği dikkate alındığında, icrailik vasfı ortadan kaldırılan 2022/DK.D-292 sayılı Kurul kararının 6. maddesinin iptali istemiyle açılan davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 24. maddesinin (f) bendinde, yargılama giderleri ile hangi tarafa yükletildiğinin kararda gösterileceği belirtilmiş; anılan Kanun'un 31. maddesinin atıf yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinde, vekâlet ücreti de yargılama giderleri arasında sayılmış; aynı Kanun'un 326. maddesinde, yargılama giderlerinin, kanunen belirtilmiş olan hâllerin dışında, aleyhine hüküm verilen tarafa yükletileceği; 331. maddesinde ise, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin hâkim tarafından takdir ve hükmedileceği kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Kamu İhale Kurulu'nun "4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun Geçici 6'ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslara Dair Tereddütlerin Giderilmesi" gündem konulu, … tarih ve … sayılı kararı ile,

"10/08/2022 tarih ve 2022/DK.D-292 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında, sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, idareden kaynaklanan nedenlerle veya mücbir sebep hallerinin ortaya çıkması üzerine yükleniciye süre uzatımı verildiği durumlarda, artırımlı fiyat farkının nasıl hesaplanması gerektiği hususu ele alındığı ve konu hakkında süre uzatımına bağlı fiyat farkı hesaplamasına dair Fiyat Farkına İlişkin Esasların ilgili hükümleri uygulanmaksızın sadece artırımlı fiyat farkı hesaplanması ve bu hesaplamanın Esasların 6'ncı maddesindeki hükümler çerçevesinde yapılması gerektiğine karar verilmiştir.

Ancak, bazı durumlarda anılan Kurul kararına göre yapılan hesaplamanın uygulamada uyuşmazlıklara neden olduğu anlaşılmış olup bu çerçevede;

1) Sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, idareden kaynaklanan nedenlerle veya mücbir sebep hallerinin ortaya çıkması üzerine yükleniciye süre uzatımı verildiği durumlarda, Esasların 6'ncı maddesine göre artırımlı fiyat farkı hesaplanması gerekliliğinin ortaya çıkması halinde, idarece artırımlı fiyat farkı ile süre uzatımına bağlı olarak Fiyat Farkına İlişkin Esasların ilgili hükümleri uyarınca ortaya çıkan fiyat farkının ayrı ayrı hesaplanmasına ve bu hesaplamalar neticesinde elde edilen iki tutardan yüklenicinin lehine olan (daha yüksek tutarlı olan) fiyat farkı tutarının ödenmesine,

2) 10/08/2022 tarihli ve 2022/DK.D-292 sayılı Kurul kararına göre önceden işlem tesis edilmiş sözleşmeler için bu karara göre yeniden fiyat farkı hesabı yapılıp işlem tesis edilmesi gerektiğine" karar verildiği anlaşılmıştır.

Bakılan davanın ise, 10/08/2022 tarih ve 2022/DK.D-292 sayılı Kurul kararının 6. maddesinde yer alan "Sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, idareden kaynaklanan nedenlerle veya mücbir sebep hâllerinin ortaya çıkması üzerine yükleniciye süre uzatımı verildiği durumlarda, artırımlı fiyat farkının nasıl hesaplanması gerektiği hususuna ilişkin olarak:" başlıklı kısmının iptali istemiyle açıldığı, ancak yargılama devam ederken … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile,

sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, idareden kaynaklanan nedenlerle veya mücbir sebep hâllerinin ortaya çıkması üzerine yükleniciye süre uzatımı verildiği durumlarda, Esasların 6'ncı maddesine göre artırımlı fiyat farkı hesaplanması gerekliliğinin ortaya çıkması hâlinde, idarece artırımlı fiyat farkı ile süre uzatımına bağlı olarak Fiyat Farkına İlişkin Esasların ilgili hükümleri uyarınca ortaya çıkan fiyat farkının ayrı ayrı hesaplanmasına ve bu hesaplamalar neticesinde elde edilen iki tutardan yüklenicinin lehine olan fiyat farkı tutarının ödenmesine,

10/08/2022 tarih ve 2022/DK.D-292 sayılı Kurul kararına göre önceden işlem tesis edilmiş sözleşmeler için bu karara göre yeniden fiyat farkı hesabı yapılıp işlem tesis edilmesi gerektiğine karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda, bu hâliyle bakılan davanın konusunun kalmadığı anlaşıldığından, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır. Öte yandan, dava konusu işlemin esası incelenmediğinden ve bu nedenle davacı veya davalı idareden hangisinin haklı olduğu tespit edilmeksizin karar verildiğinden, yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılması ve vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiği sonucuna varılmıştır.