Danıştay 13. Daire E.2022/4082 K.2023/4036

2- (DAVALI) … Bakanlığı VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Yalova Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanlığı'nca gerçekleştirilen "Öğrenci İşleri Otomasyon Yazılımı Hizmet Alımı İşi" ihalesi üzerinde kalan ve sözleşme imzalayan davacı tarafından, taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 26. maddesi gereğince iki yıl (2) süreyle tüm ihalelerden yasaklanmasına ilişkin 30/03/2013 tarih ve 28603 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin.

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptal edildiği belirtilerek yasaklama istemi sebebiyle uğranıldığı ileri sürülen 20.000,00-TL maddi, 500.000,00-TL manevi zararın ihalelerden yasaklama işlemi hakkında yürütmenin durdurulması kararının verildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce Dairemizin 25/10/2021 tarih ve E:2016/512, K:2021/3524 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; manevi zararın, idarenin bir eylem veya işlemi ile bir kimsenin kişi olarak haiz olduğu ve hukukça korunan hayat, vücut bütünlüğü, sağlık, hürriyet, isim, şeref, haysiyet, cinsel ve ruhsal bütünlük gibi kişilik değerlerine yapılan saldırılar sonucu kişinin bu saldırıdan dolayı duyduğu bedeni ve/veya ruhsal acı ve üzüntü olarak tanımlandığı, manevi tazminatla kişinin bu acı ve üzüntüsünün kısmen de olsa tatmin edilmesinin amaçlandığı, bu anlamda;

idarî işlem veya eylemin neden olduğu ticari itibar kaybının, gerçek ve tüzel kişiler bakımından tazmin edilmesi gereken manevi bir zarar olduğunun açık olduğu, manevî tazminata hükmedilirken ilgililerin sosyal ve ekonomik durumu dikkate alınarak olay nedeniyle duyduğu elem ve ızdırabın kısmen giderilmesini ifade edecek, idarenin hukuka aykırılığını ortaya koyacak ve hukuka aykırılığı özendirmeyecek bir miktarın belirlenmesi gerektiği,

Bahsi geçen yasaklama işlemi nedeniyle davacı şirketin ticarî itibarının zedeleneceği, güvenirliliğinin azalacağı, bu nedenle davacı lehine manevî tazminata hükmedilmesi gerekmekle birlikte, hükmedilen miktarın davacının zenginleşmesine yol açacak ve manevî tazminatın manevî tatmin amacını aşacak miktarda olmaması gerektiği,

Bu durumda, davalı idarenin Resmî Gazete'de yayımlanan ve ardından Mahkemece iptal edilen davacı şirketin kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmasının yasaklanmasına ilişkin işlemi nedeniyle davacının ticarî itibarını zedeleyeceği, güvenirliğini azaltacağı açık olmakla birlikte, davacı tarafından istenilen manevi tazminat miktarının (500.000-TL) manevi tatmin amacını aşacak miktarda olduğu görüldüğünden ihaleden yasaklama işleminin uygulamada kaldığı süre ve yargı kararı ile iptal edilen söz konusu işlemin davacı şirket üzerindeki olumsuz manevi etkileri dikkate alınarak işlem nedeniyle davacı şirketin uğramış olduğu manevi zarara karşılık olarak takdiren 15.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Yalova Üniversitesi personelince diğer üniversitelere davacı şirket hakkında aslı olmayan, karalama amaçlı mailler gönderilerek davacının ticari itibarının zedelendiği iddiasının bakılan davada değerlendirilemeyeceği, bakılan davanın Milli Eğitim Bakanlığı'nca tesis edilen yasaklama işleminden kaynaklanan zararlarının tazminine yönelik olduğu, yasaklama işleminden sonra başka bir idare personeli tarafından diğer üniversitelere davacı şirket hakkında mail gönderilmesinin ayrı bir fiil olduğu belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle, davacının manevi tazminat isteminin 15.000,00-TL'lik kısmının kabulüne, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, haksız yere 2 yıl ihale yasağı verildiği, üniversitelere yazılım desteği sundukları, yasakla birlikte ticari faaliyetlerinin haksız şekilde engellendiği ve ticari itibarının ortadan kaldırıldığı, Mahkemece hükme bağlanan tutarın düşük olduğu, anılan tazminatın idareyi dilediği gibi işlem tesis etmeye sevk ettiği, caydırıcılığının bulunmadığı, idareleri hukuku ihlâl etme noktasında özendirdiği, hükme bağlanan tutarın zararı gidermediği gibi yargılama giderlerini de ancak karşıladığı, maddi tazminat bakımından hiçbir inceleme yapılmadığı, haklı talebin sert bir ispat perdesiyle engellendiği,

yargılama giderlerinin aleyhlerine olacak şekilde yüksek hesaplandığı, verilen kararla mülkiyet hakkı, adil yargılanma hakkı, etkili hukuksal başvuru imkânının ihlâl edildiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, davacı tarafından Yalova Üniversitesi aleyhine … Asliye Hukuk Mahkemesi'nin … esas sayılı dosyası ile açılan maddi ve manevi tazminat talepli davanın … esas sayısı üzerinden hâlen devam ettiği, mükerrer tazminat talebinde bulunulduğu, davacının işi sözleşmeye uygun şekilde ifa etmediği, yasaklama talebinin sözleşme hükümlerine riayet edilmemesinden kaynaklandığı, kendilerinin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, Harçlar Kanunu uyarınca aleyhe harca hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davalı idare tarafından, kararın maddi tazminat yönünden kesinleştiği, verilen kararın redde ilişkin kısmının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Her ne kadar davacı tarafından temyiz dilekçesinde maddi tazminat iddialarına da yer verilmiş ise de … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kısmen ret (maddi tazminat), kısmen kabul (manevi tazminat) kararının temyiz incelemesi neticesinde, Mahkeme kararının kısmen onanmasına (maddi tazminat), kısmen bozulmasına (manevi tazminat) dair Dairemizin 25/10/2021 tarih ve E:2016/512, K:2021/3524 sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan karar düzeltme başvurusunun yine Dairemizin 06/04/2022 tarih ve E:2022/751, K:2022/1478 sayılı kararıyla reddedilerek davanın maddi tazminata ilişkin kısmının kesinleştiği anlaşıldığından, maddi tazminata yönelik iddiaların bu aşamada incelenmesine hukuken imkân bulunmamaktadır.

İdare ve vergi mahkemelerinin nihaî kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu Mahkeme kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.