Danıştay 13. Daire E.2022/423 K.2024/4446

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Yatırım Ortaklığı A.Ş. (SNGYO) pay piyasasında 20/12/2018-27/12/2018 döneminde gerçekleştirilen işlemlerin VI.104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (f) bentlerine aykırılık teşkil ettiğinden bahisle 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 104. maddesi gereğince elde edilen menfaatin iki katı olan 816.640,56-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. Kurulca ... Yatırım Ortaklığı pay piyasasında 20/12/2018-27/12/2018 döneminde (inceleme dönemi) gerçekleşen işlemlerin incelenmesi sonucunda hazırlanan denetleme raporunda özetle.

03/12/2018-19/12/2018 döneminde Endeks ile SNGYO pay AOF'sinin genel olarak paralel hareket ettiği, ancak 20/12/2018'de pay AOF'sinin Endeksten ayrışmaya başladığı, 19/12/2018 tarihinde 0,33-TL olan pay AOF'sinin %44,41 oranında artarak 24/12/2018 tarihi itibarıyla 0,47-TL değerine ulaştığı, aynı tarihte Endeksin %1,11 oranında değer kaybettiği, 20/12/2018'den önceki 6 iş gününde SNGYO pay piyasasında gerçekleşen ortalama işlem miktarı 9.965.620 adet iken, inceleme öneminde ortalama işlem miktarının %438,83 oranında artarak 53.697.843,50 adete ulaştığı, ortalama 232 yatırımcı işlem gerçekleştiriyor iken,

bu sayının 4,46 katına çıkarak ortalama 1.037 yatırımcının işlem gerçekleştirdiği, inceleme döneminde en fazla emir ileten (toplam emirlerin %38,88'ini, alım emri oranı %46,35, satım emri oranı %27,53), 91.410.937 adet (%28,37) alım ve 92.662.816 adet (%28,76) satım işlemi olmak üzere toplamda 184.073.753 adet (%28,57) işlem ile en fazla işlem gerçekleştiren, 9.047.974 adet fiyat yükseltici alım miktarı ile en fazla fiyat yükseltici işlem gerçekleştiren, %28,57 işlem miktarı ile en yüksek işlem miktarına sahip yatırımcının davacı olduğu, en fazla kendinden kendine işlem gerçekleştirenler arasında davacının ikinci sırada yer aldığı,

davacının fiyat yükseltici alış miktarı oranının %22,49, kendinden kendine işlemlerinin, piyasadaki toplam kendinden kendinde işlemlere oranının %30,62 olduğu, alım emirlerinin aktif/pasif dağılımında pasif emirlerin piyasaya oranının yaklaşık %45,33 olduğu ve alım emirlerinin büyük çoğunluğunun pasif karakterli olduğu, iptal edilen her beş alım emrinin yaklaşık üç tanesinin, iptal edilen her on satım emrinin yaklaşık üç tanesinin davacı tarafından iletildiği, inceleme dönemi boyunca 64 kez aynı fiyat seviyesinden 1 dakika içinde önce alım, sonra satım veya önce satım, sonra alım şeklinde ters yönlü emirler iletildiği,

elde edilen net realize menfaatin 408.320,28-TL olarak hesaplandığı yönünde tespitlere yer verildiği;

İnceleme döneminde söz konusu pay piyasasında davacı tarafından gerçekleştirilen işlem ve emir oranlarının diğer yatırımcılara oranla bariz yüksek olduğu, fiyat değiştiren işlemlerde piyasada belirleyici olacak şekilde fiyatın yönlendirildiği, piyasadaki arz ve talebi yönlendirecek seviyede emir iletildiği ve ayrıca aktif bir piyasa izlenimi oluşturacak seviyede emir iptali gerçekleştirildiği, bu iptal emirlerinin büyük bir kısmının ise en iyi fiyat kademelerinde bulunduğu,

inceleme dönemi boyunca 64 kez aynı fiyat seviyesinden 1 dakika içinde önce alım, sonra satım veya önce satım, sonra alım şeklinde ters yönlü emirler iletildiği anlaşıldığından, Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) (c) ve (f) bentlerinde düzenlenen eylemler nedeniyle elde edilen menfaatin iki katı tutarı olan 816.640,56-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, istinaf başvurusunun herhangi bir gerekçe dahi yazılmadan reddedildiği, itirazlarının incelenmediği, delillerin toplanmadığı, Kurul kararına esas rapordaki eksikliklerin, hataların görmezden gelinerek, olayın teknik özelliği gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmadan karar verildiği, raporu hazırlayan kişilerin yetkilerinin bulunup bulunmadığının incelenmediği, işlemlerinin piyasanın güven, açıklık ve istikrar içinde çalışmasını etkilemediği, ters yönlü emirlerin diğer ters yönlü emirlere oranının belli olmadığı, fiyat hareketlerinden veya yatırımcı sayısındaki artıştan neden sorumlu tutulduğunun açıklanmadığı,

kullandığı teknik nedeniyle kendi üzerinde çok yüksek risk olduğu, ancak bu tekniğin piyasa bozucu bir nitelik değil, piyasaya likit akışı sağlayan bir teknik olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararı ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.