Danıştay 13. Daire E.2022/4361 K.2022/4433

15/06/2019 tarih ve 30802 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Bu kapsama girmeyen ve EÜAŞ tarafından işletilmekte olan üretim tesisleri için imzalanacak su kullanım hakkı anlaşmaları da bu maddede belirtilen hükümlere göre imzalanır." ibaresinin yürütmesinin durdurulması ve iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Erzurum ili Uzundere ilçesi sınırları içinde bulunan Tortum Gölü 1. Derece Doğal SİT alanı içinde bulunan Tortum HES tesisi 1971 yılında faaliyete alınmıştır. Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik 15/06/2019 tarih ve 30802 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Daha önce Devlet tarafından işletilen Tortum HES tesisi özelleştirilerek DSİ Genel Müdürlüğü ile bir ticaret şirketi arasında Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalanmıştır. Bunun üzerine davacı tarafından 01/11/2022 tarihinde kayıtlara alınan dilekçe ile bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idarî davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı.

7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu. 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği.

15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçenin reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Öte yandan, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında, idarî işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin belirli maddelerinin/ibarelerinin iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak, her durumda iptali istenen kısımların açıkça belirtilmesi ve bu kısımların davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ortaya konulması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, dava dilekçesinin "Dava" ile "Netice-i Talep" kısmında, 15/06/2019 tarih ve 30802 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Bu kapsama girmeyen ve EÜAŞ tarafından işletilmekte olan üretim tesisleri için imzalanacak su kullanım hakkı anlaşmaları da bu maddede belirtilen hükümlere göre imzalanır." kısmının iptalinin istenildiğinin belirtildiği;

dava dilekçesinin "Açıklamalar" kısmında ise, Tortum HES tesisi için imzalanan Su Kullanım Hakkı Anlaşması nedeniyle tesisin idari denetim dışında kaldığından dava konusu düzenlemenin hukuka aykırı olduğu belirtilmiş ise de, dilekçe kapsamında açıkça herhangi bir uygulama işleminden bahsedilmediği görüldüğünden, dava konusu düzenleyici işlem ile birlikte bu kapsamda tesis edilen uygulama işlemi/işlemlerinin iptalinin istenip istenmediği hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın konusunun belirlenmesi hususunda tereddüt oluştuğundan, davacı tarafından düzenleyici işlem kapsamında tesis edilen uygulama işlemi/işlemlerinin iptalinin istenip istenmediğinin tereddüde yer vermeyecek şekilde ortaya konulması, bu kısımların hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun ve davacının menfaatini ne şekilde ihlȃl ettiğinin dava dilekçesinde bütünlük arz edecek şekilde açıklanması ve dava dilekçesinin ekli evrakıyla birlikte karşı taraf sayısından bir fazla düzenlenerek imzalanması suretiyle yeniden dava açılması gerekmektedir.

Öte yandan, yeniden düzenlenecek dilekçede düzenleyici işlem bakımından hasım mevkiinde Tarım ve Orman Bakanlığı'nın gösterilmesi gerektiği de açıktır.