Danıştay 13. Daire E.2022/4377 K.2022/4348

Dava konusu istem: Samsun ili, Atakum ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı, No:… adresinde bulunan "…" isimli iş yerinin kiralanmasına yönelik olarak 26/05/2022 tarihinde kapalı teklif usulü ile gerçekleştirilen ihalenin iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Encümeni kararı ile alınan karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava konusu ihalenin yeterli rekabet ortamının sağlanamadığından bahisle Samsun Büyükşehir Belediye Encümeni'nin … tarihli ve … sayılı kararı ile iptal edildiği, anılan kararın davacıya bildirimine ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın … tarihli ve … sayılı yazısının yazıldığı, ardından davacı tarafından 14/06/2022 tarihli dilekçe ile karara itiraz edildiği ve itirazın Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 28/06/2022 tarih ve 106648 sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine, ihalenin iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,

Uyuşmazlık konusu olayda, ihalenin iptaline ilişkin dava konusu … tarih ve … sayılı işleme karşı davacı tarafından 14/06/2022 tarihli dilekçeyle itiraz edildiği, bu itirazın reddine dair Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin davacı tarafından öğrenilmesi üzerine 26/07/2022 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren dilekçeyle bakılan davanın açıldığı görülmekte ise de.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca dava konusu ihalenin iptaline ilişkin karara karşı itiraz yolunu düzenleyen 11. madde hükümlerinin uygulanamayacağı, dolayısıyla davacı tarafından davalı idareye yapılan 14/06/2022 tarihli itiraz başvurusunun ivedi yargılamaya tabi olan işleme karşı dava açma süresini de durdurmayacağı anlaşıldığından,

dava konusu işlemden en geç itiraz tarihi olan 14/06/2022 tarihinde haberdar olduğu (ihalenin iptaline ilişkin kararın davacıya bildirimine ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın … tarihli ve … sayılı yazısının davacıya ne zaman tebliğ edildiği dosya kapsamından anlaşılamadığından) anlaşılan davacının bu tarihten itibaren 30 günlük dava açma süresi içerisinde ve en geç 14/07/2022 tarihine kadar bakılan davayı açması gerekirken, bu tarih geçtikten sonra 26/07/2022 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine imkân bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarenin yapılan başvuruya 28/06/2022 tarihinde cevap verdiği, bu durumda cevabın tebliğ tarihinden itibaren dava açma süresinin işlemeye başlayacağı, 28/06/2022 tarihinde davalı idareden cevap gelmesi üzerine 26/07/2022 tarihinde davanın açıldığı, davalı idareye yapılan başvurunun dava açma süresini kestiği, Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu ihalenin 06/06/2022 tarihinde davacıya tebliğ edildiği tarihten itibaren dava açma süresinin işlemeye başladığı, davalı idareye yapılan başvuruların dava açma süresini durdurmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

1- Davalı idare tarafından, Samsun ili, Atakum ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı, No:… adresinde bulunan "…" isimli iş yerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca kapalı teklif usulü ile kiralanmasına ilişkin ihale 26/05/2022 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

2- … tarih ve … sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Encümeni kararı ile yeterli rekabetin oluşmadığından bahisle davacının da katıldığı ihalenin iptaline karar verilmiştir.

3- İhalenin … tarih ve … sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Encümeni kararı ile iptal edildiğinin bildirimine ilişkin … tarih ve … sayılı yazı, davacıya 09/06/2022 tarihinde tebliğ edilmiştir.

4-İhalenin iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Encümeni kararına karşı davacı tarafından 14/06/2022 tarihinde davalı idareye itiraz edilmiş, itirazın … tarih ve … sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine 26/07/2022 tarihinde bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 40. maddesinde; "Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir. (Ek fıkra: 3/10/2001-4709/16 md.) Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır. Kişinin, Resmî görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır." kuralına yer verilmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde de, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin "yazılı bildirim" tarihinden başlayacağı belirtilmiştir.

20/01/1982 tarihinde yürürlüğe giren 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda idari yargıda uygulanan “genel yargılama usulü” ve 7. maddesi ile devamı maddelerde de “genel dava açma süreleri” düzenlenmiş bulunmaktadır. Anılan 7. maddesinde, özel süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde idari işlemlere karşı dava açma süresinin "altmış gün" olduğu ve bu sürenin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kurala bağlanmıştır.

Buna karşılık, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na, 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen 20/A maddesiyle, bir kısım işlemlere karşı açılan davalarda, genel yargılama usulünden farklı olarak, gerek dava gerekse temyiz aşamasında uygulanacak “ivedi yargılama usulü” getirilmiş; ayrıca, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin "otuz gün" olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. Anılan maddede, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar ivedi yargılama usulünün uygulanacağı işlemler arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 39. maddesinde, "İçtihatları Birleştirme Kurulu, dava dairelerinin veya idari ve vergi dava daireleri kurullarının kendi kararları veya ayrı ayrı verdikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli görüldüğü takdirde, Danıştay Başkanının havalesi üzerine, Başsavcının düşüncesi alındıktan sonra işi inceler ve lüzumlu görürse, içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkında karar verir."; 40. maddesinde ; "1. Kurulun, içtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkındaki kararları, gönderildikleri tarihten itibaren bir ay içerisinde Resmi Gazete'de yayımlanır. Bu kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idarî mahkemeler ve idare uymak zorundadır." kuralına yer verilmiştir.

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararı ile, "Yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tâbi idarî işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği" doğrultusunda içtihadlar birleştirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, ihalenin iptaline ilişkin 26/05/2022 tarih ve 591 sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Encümeni kararına karşı davacı tarafından 14/06/2022 tarihinde davalı idareye itiraz edildiği, itirazın … tarih ve … sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, ancak dava konusu işlemlerde davacının hangi kanun yolu ve mercilerine başvurabileceği ile dava açma süresinin belirtilmediği görülmektedir.

Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrası hükmüne aykırı olarak dava konusu işlemlerde dava açma süresi belirtilmediğinden Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun Danıştay daire ve kurulları ile idarî mahkemeler ve idare tarafından uyulması zorunlu olan kararı uyarınca somut davada özel dava açma süresinin değil genel dava açma süresinin uygulanması gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın ihalenin iptal edildiğinin davacıya yazılı olarak bildirildiği 09/06/2022 tarihinden itibaren altmış günlük genel dava açma süresi içerisinde kalan 26/07/2022 tarihinde açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, davanın süresinde açıldığının kabulü gerekirken, süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.