Danıştay 13. Daire E.2022/4480 K.2022/4412

Dava, … İnşaat Turizm Gıda Otomotiv İş Makinaları Petrol Ürünleri Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili Av. … tarafından, Avcılar Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü'nce 14/08/2014 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "Avcılar İlçesi Dâhilindeki Katı Atıkların ve Tıbbi Atıkların Toplanması ve Nakli ile Kent Temizliği Hizmet Alım İşi" ihalesinde, davalı idarelerin hukuka aykırı eylem ve işlemleri sebebiyle en avantajlı teklif sahibi müvekkili şirket ile sözleşme imzalanamadığından bahisle şirketin kâr mahrumiyeti zararına karşılık şimdilik 100.000,00-TL tazminatın temerrüd tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle … Belediye Başkanlığı ve … Başkanlığı'na karşı açılmıştır.

İstanbul 7. İdare Mahkemesi'nin 25/02/2022 tarih ve E:2019/1579, K:2022/353 sayılı kararıyla; davacı şirketin tazminini istediği maddi zararın, ihale sözleşmesinin imzalanamaması sebebiyle elde edilecek kârdan mahrum kalınmasından kaynaklandığı, davacının zararına sebep olan, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemine karşı açtığı davanın Ankara 14. İdare Mahkemesi'nde görüldüğü, başka bir anlatımla, tazmin talebinin anılan Mahkemece verilen kararın uygulanması sonucunda doğduğu anlaşıldığından,

uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 36. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine, dava dosyasının Ankara İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Ankara 7. İdare Mahkemesi'nin 12/10/2022 tarih ve E:2022/652, K:2022/2111 sayılı kararıyla ise, davacı şirketin tazminini istediği maddi zararın, ihaleyi yapan idarece alınan 28/08/2014 tarihli ihale komisyonu kararıyla, "Sosyal Güvenlik Kurumu'na prim borcu bulunduğundan bahisle davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasından" kaynaklandığı,

uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, bu işlemi tesis eden Avcılar Belediyesi ve bu işleme dayanak "borcu yoktur" yazısı vermeyen Avcılar Sosyal Güvenlik Merkezi'nin bulunduğu yer idare mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine, 2577 sayılı Kanun’un 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince yetkili mahkemenin belirlenmesi için dosyanın Danıştay’a gönderilmesine karar verilmiştir.

Aktarılan kararlar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 27. maddesi ve 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde yetkili idare mahkemesinin, idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu; 36. maddesinin 1. fıkrasında ise idari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkemenin sırasıyla; "a) Zararı doğuran idarî uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hâllerde davacının ikametgâhının bulunduğu yer" idare mahkemesi olduğu belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Avcılar Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü'nce 14/08/2014 tarihinde açık ihale usulü ile "Avcılar İlçesi Dâhilindeki Katı Atıkların ve Tıbbi Atıkların Toplanması ve Nakli ile Kent Temizliği Hizmet Alım İşi" ihalesinin gerçekleştirildiği, ihaleye ilişkin 28/08/2014 tarihli ihale komisyonu kararıyla davacı şirketin Sosyal Güvenlik Primi borcunun bulunduğundan bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği,

bu karara yönelik davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 14. İdare Mahkemesi'nce bu kısım yönünden davanın reddi yolunda verilen kararın, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 26/05/2015 tarih ve E:2015/1712, K:2015/1977 sayılı kararı ile bozulmasına ve dava konusu işlemin bu kısmının iptaline karar verildiği,

anılan Danıştay kararının uygulanması amacıyla tesis edilen 12/08/2015 tarih ve 2015/MK-354 sayılı Kurul kararıyla "1- … tarih ve … sayılı Kurul kararının, davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin kısmının iptaline, 2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda 4734 sayılı Kanun'un 54. maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine" karar verildiği,

bunun üzerine davacı şirket tarafından 18/08/2015 tarihli dilekçeyle Sosyal Güvenlik Kurumu Avcılar Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğü'nden anılan Danıştay kararı doğrultusunda Avcılar Belediyesi'nde blokede bulunan meblağın tahsil edilerek "borcu yoktur" yazısı verilmesinin talep edildiği, bu talebin 15/09/2015 tarihli yazıyla "...

İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün talimatı doğrultusunda, Merkezimizce borcu yoktur ... talebiniz doğrultusunda işlem yapılamamaktadır. ..." denilmek suretiyle reddedildiği, anılan Kurul kararının uygulanmasını teminen alınan 18/09/2015 tarihli ihale komisyonu kararında davacı şirketin … tarih ve … sayılı yazı ile taahhüdünden vazgeçtiğinin belirtildiği ve ihalenin dava dışı şirket uhdesine devam etmesine karar verildiği,

davacı şirket tarafından davalı idarelerin hukuka aykırı işlemleri sebebiyle yargı kararına rağmen "borcu yoktur yazısı verilmemesi" sebebiyle ikinci kez geçici teminatın irat kaydedilmesi riski karşısında ihaleye iştirak edemedikleri, ihalede en avantajlı teklif sahibi olmasına rağmen kendisi ile sözleşme imzalanamadığından bahisle kâr mahrumiyetine karşılık olarak şimdilik 100.000-TL tazminatın temerrüd tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İstanbul 7. İdare Mahkemesi'nce "davacının tazminini istediği maddi zararın, ihale sözleşmesinin imzalanamamasından dolayı elde edilecek kârdan mahrum kalınmasından kaynaklandığı, davacının zararına sebep olan, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemine karşı açtığı davanın Ankara 14. İdare Mahkemesi'nce görüldüğü, tazmin talebinin anılan Mahkemece verilen kararın uygulanması sonucunda doğduğu" gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine karar verilmiş ise de, davacı tarafından tazminat istemine yönelik iddiaların, anılan Kurul kararına değil.

28/08/2014 tarihli ihale komisyonu kararıyla, Sosyal Güvenlik Prim borcu bulunduğundan bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 26/05/2015 tarih ve E:2015/1712, K:2015/1977 sayılı kararının uygulanmasını teminen alınan Kurul kararı üzerine yeniden yapılan ihaleye de "borcu yoktur" yazısı verilmediğinden iştirak edememesi sebebiyle en avantajlı teklifi vermiş olmasına rağmen kendisi ile sözleşme imzalanamamasına dayandırıldığı,

bu çerçevede ihaleyi yapan ve davacı şirkete ait hakediş alacağını SGK'ya ödemediği ileri sürülen Avcılar Belediyesi ile "borcu yoktur" yazısı vermeyen Avcılar Sosyal Güvenlik Merkezi'ne yönelik iddialarla uyuşmazlığın çıkarılmış olduğu görülmüştür.

Bu itibarla, 2577 sayılı Kanun'un 32. ve 36. maddeleri uyarınca tazminat isteminin, ihaleyi yapan idarece alınan 28/08/2014 tarihli ihale komisyonu kararıyla, "davacı şirketin, prim borcu bulunduğundan bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasından" ve yargı kararı sonrasında yeniden yapılan ihaleye de "borcu yoktur" yazısı verilmemesi sebebiyle iştirak edilememesinden kaynaklandığı anlaşıldığından, bu işlemi tesis eden Avcılar Belediyesi ve bu işleme dayanak "borcu yoktur" yazısı vermeyen Avcılar Sosyal Güvenlik Merkezi'nin bulunduğu yer idare mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesi'nin, zararı doğuran idari uyuşmazlığı ve dolayısıyla tam yargı davasının esasını çözümlemeye yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.