Danıştay 13. Daire E.2022/4489 K.2023/576

…

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nca altyapı hizmetleri işletmeciliği hususunda yetkilendirilmiş olan davacı şirket tarafından, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde tesis edilen ve “Merkez Hat” proje adıyla anılan elektronik haberleşme altyapıları ile ilgili 2021 yılı için bir yıllık hesaplanan 565.741,81-TL geçiş hakkı bedelinin ödenmesinin istenilmesine ilişkin Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'nca tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda.

Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile belirlenen "Eskişehir Büyükşehir Belediyesi 2021 Yılı Gelir Tarife Cetveli"nin 69. maddesi uyarınca "Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Geçiş Hakkı Ücretleri"nin düzenlendiği, dava konusu işlemin ekinde yer alan "Açıklamalar" kısmında, uyuşmazlığa konu geçiş hakkı bedelinin hesaplanmasında, 2021 Yılı Gelir Tarife Cetveli'nin 69. maddesinde belirtilen birim fiyatlarının kullanıldığının belirtildiği.

27/12/2012 tarihinde yürürlüğe giren Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik ile, geçiş hakkı sağlayıcısının kamu idaresi olması durumunda anlaşmaya esas geçiş hakkı ücretlerinin ilgili idarenin tabi olduğu mevzuata göre yetkili organı eliyle belirlenebileceğinin belirtildiği,

diğer yandan, Yönetmelik ekinde yer alan "Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi Üst Sınırları Tablosu"nda, geçiş hakkı ücretlerinin üst sınırları belirlendiği ve Geçiş Hakkı Ücret Tarifesinde yer alan üst sınırları belirten fiyatların, her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumu'nca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılarak tespit edilmesinin öngörüldüğü anlaşıldığından,

davalı idarenin, "Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi"ni belirleme konusunda yetkili olduğu hususunda tereddüt bulunmuyor ise de, davacı şirket ile davalı idare arasında imzalanan 20/02/2015 tarihli Elektronik Haberleşme Altyapı Tesisi İşbirliği Sözleşmesi'nde, geçiş hakkı ücretinin ve şartlarının serbestçe belirlendiği, anılan sözleşmenin 13.2. maddesinde, sözleşmenin yürürlük tarihinden itibaren, davacı şirketin altyapı işletmecilik hizmetlerine dayalı yetkilendirmesi devam ettiği müddetçe geçerliği olacağının belirtildiği,

davacı şirket ile davalı idare arasında 20/02/2015 imzalanan sözleşme uyarınca, geçiş hakkı bedelinin 0,60-TL olarak belirlendiği görüldüğünden, 2015 yılı için hesaplanacak geçiş hakkı bedelinin, 0,60-TL üzerinden hesaplanması gerektiği, 2016 yılı için hesaplanacak geçiş hakkı bedelinin, bir önceki yıl için belirlenen geçiş hakkı bedelinin (0,60-TL'nin), 2016 mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan ÜFE oranında artırılarak tespit edilmesi suretiyle hesaplanması gerektiği, 2021 yılına gelindiğinde ise, bir önceki yıl için yine aynı şekilde belirlenen geçiş hakkı bedelinin,

2021 mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan ÜFE oranında artırılarak tespit edilmesi suretiyle hesaplanması gerektiği; bu itibarla, her ne kadar uyuşmazlığa konu geçiş hakkı bedelinin davacı şirket tarafından davalı idareye ödenmesi gerekmekte ise de, bahse konu geçiş hakkı bedelinin, taraflar arasında imzalanan 20/02/2015 tarihli sözleşme hükümleri uyarınca, 2015 yılı için 0,60-TL olarak belirlenen geçiş hakkı bedeli birim fiyatı üzerinden, takip eden yıllar için bu miktarın ÜFE Endeks oranında artırım yapılması suretiyle hesaplanması gerekirken,

söz konusu geçiş hakkı bedelinin davalı idarece Eskişehir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı doğrultusunda onaylanarak yürürlüğe giren "Eskişehir Büyükşehir Belediyesi 2021 Yılı Gelir Tarife Cetveli'nin 69. maddesi uyarınca, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine aykırı olarak hesaplandığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan, davalı idarece, taraflar arasında imzalanan protokol hükümlerine göre geçiş hakkı bedelinin yeniden hesaplanarak işlem tesis edilmesinin mümkün olduğunun da açık olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı şirketin sözleşme ile yükümlendiği edimlerini yerine getirmediği, bu durumda söz konusu yükümlülüklerin gerçekleştirilmesi karşılığında uygulanmasına karar verilen geçiş ücreti bedelinin davalı idarece talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığı, sözleşmede belirlenen bu bedellerin davacı şirketin yükümlülükleri yerine getireceği şartı ve yükümlülükleri yerine getireceğine duyulan güvene istinaden yükümlülükleri karşılığı birim fiyat tutarı oranında belirlendiği,

bu sebeple de dava konusu geçiş ücretinin ilgili sözleşme hükümlerine göre değil davalı idarenin tabi olduğu mevzuat uyarınca yetkili organ eliyle belirlendiği, sözleşme hükümlerinin uygulanmasının kamu zararına sebebiyet vereceği, Sabit ve Mobil Haberleşme Alt Yapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan etkin ve sürdürülebilir rekabet ortamının sağlanması ve hakkaniyet gerçekleştirmek için diğer elektronik haberleşme şirketleri ile aynı ücret tarifesi üzerinden hesaplama yapıldığı,

sözleşmenin ilgili maddelerinin de bu uygulamaya izin verdiği, aksi kanaatle verilen mahkeme kararı ve bu karara ilişkin istinaf taleplerinin değerlendirilmemesinin hatalı olduğu, dava konusu işlemde yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, geçiş hakkına ilişkin olarak herhangi bir bedel ödenmemesi gerektiği hususunun taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri ile belirlendiği, tüm muaccel edimlerin yerine getirildiği, sözleşmenin geçerli ve bağlayıcı olduğu, dava konusu işlem ile talep edilen geçiş hakkı bedellerinin Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik ile çatıştığı, davalının rekabet ortamının tesisi için kendilerinden geçiş hakkı ücreti talep ettiği yönündeki savunmasının hukuka aykırı olduğu,

kabul anlamına gelmemekle birlikte geçiş hakkı ücretinin talep edilebileceği bir durum olması hâlinde dahi, sözleşme ile 2015 yılı için açıkça belirlenen 0,60-TL/m birim fiyatın ÜFE oranında arttırılarak bir birim fiyat belirlenmesi ve bunun uygulanması gerekirken sözleşmeden kaynaklanan özel statü dikkate alınmadan genel düzenleyici işlem olan tarifeye istinaden geçiş hakkı bedelinin tahakkuk ve tahsil edilmesi yoluna gidildiği, Mahkeme tarafından verilen işlemin iptaline ilişkin kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.