Danıştay 13. Daire E.2022/4542 K.2023/471

2- (DAVACI) … Petrol Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.

VEKİLİ : …

İSTEMİN KONUSU

…. İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı'nca 01/06/2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Ankara Mücavir Sınırları İçerisinde İdare Malı Bitum ve Astar ile Granüler Temel (GT) ve Çift Kat Tip 2 Astarlı Bitümlü Sathi Kaplama (TipB TipD) Yapım İşi" ihalesine ilişkin olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan düzeltici işlem belirlenmesine yönelik Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 03/08/2022 tarih ve 2022/UY.I-909 sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda;

Davacının itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürdüğü 1. ve 5. iddialarına ilişkin yapılan incelemede:

İnceleme konusu ihalenin e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, 01/06/2022 tarihinde yapılan ihaleye 18 isteklinin katıldığı, söz konusu istekliler arasından sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen isteklilere idare tarafından 02/06/2022 tarihinde gönderilen yazı ile aşırı düşük açıklamalarını sunmalarının istenilmesi üzerine 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, anılan isteklilerden ... Ankara Kömür Asfalt Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.'nin açıklamasının uygun bulunmayarak idarece teklifinin reddedildiği; ... Asfalt Taahhüt İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (...), ... Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.(...) - ...Ürünleri Taşımacılık Danışmanlık Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (...) İş Ortaklığı ile ... Mühendislik Müşavirlik İnşaat Nakliye Temizlik İthalat ve İhracat Sanayi Ticaret Ltd.

Şti.'nin (...) aşırı düşük teklif açıklamasının ise idare tarafından uygun bulunduğu, başvuru sahibinin anılan iddiasının aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilere yönelik olduğu,

Yapılan inceleme ile ulaşılan tüm tespit ve değerlendirmeler neticesinde, her üç isteklinin e-teklifinin yetkili kişilerce imzalanmak suretiyle gönderildiği, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen söz konusu ihalede tekliflerin istekliler tarafından EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak ve e-imza ile imzalanarak gönderildiği, istekliler tarafından teklif kapsamında fiziki olarak herhangi bir belge sunulmasına gerek olmadığı,

dolayısıyla imza sirkülerinde, vekâletnamede ve teklif mektubunda yer alan imzaların birbiriyle uyumlu olması şartının söz konusu olamayacağı, ayrıca bahse konu ihaleye ait İdari Şartname’de, istekliler tarafından imza beyannamesi/sirkülerine ilişkin bilgilerin e-teklif kapsamında beyan edilmesi gerektiğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı, ihale dokümanının eki olan “...” numaralı Yeterlik Bilgileri Tablosu Standart Formda imza beyannamesi/sirkülerine ilişkin bilgilerin istekliler tarafından beyan edilmesi amacıyla herhangi bir satır açılmadığı anlaşıldığından davacının anılan hususlara yönelik iddialarının yerinde olmadığı,

... şirketi tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler arasında EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan nitelikte bilgi/belge bulunmadığı, ...-... iş ortaklığı ile ... şirketi tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler arasında ise yalnızca ortaklık tespit belgesinin EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belge niteliği taşıdığı, anılan belgelerin ilgili istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması ile birlikte idareye sunulduğu,

Bu durumda, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin teklif mektuplarının ve vekâletnamelerin usule uygun olduğu, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler arasından yalnızca ortaklık tespit belgesinin EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belge niteliği taşıdığı ve anılan belgenin aşırı düşük teklif açıklaması ile birlikte idareye sunulduğu görüldüğünden, davacı şirketin bu iddialarına ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

Davacının 2. iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

Dava konusu ihalede bilanço bilgilerinin istekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesinin yeterli olduğu, bahse konu bilgilerin dayanağı olan yıl sonu bilançosunun veya bilanço bilgileri tablosunun istekliler tarafından idareye sunulmasına gerek olmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından sunulan bilanço bilgilerinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla (2021) ilişkin cari oranının 0,75’ten; öz kaynak oranının 0,15’ten az olmadığı, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı ise 0,50'den küçük olduğundan davacı şirketin bu iddiasına ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

Davacının 3. iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

İhaleye katılan tüzel kişilerin yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına, üyelere/kuruculara ilişkin bilgilerin yeterlik bilgisi tablosuna idarece EKAP’tan aktarılacağı, anonim şirketlerin (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklık bilgilerinin ise istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edileceği ve idarece anılan bilgilerin teyidinin bahse konu isteklilerin EKAP’a yüklemiş oldukları pay defterleri ile yapılması gerektiği, dolayısıyla söz konusu bilgilerin idarece EKAP’tan temin edileceği, anılan belgelerin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulmasına gerek olmadığı, davacı şirketin bu iddiasına ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

Davacının 4. iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından sunulan/beyan edilen iş deneyimine ilişkin bilgilerin benzer işe uygun olduğu, davacı şirketin bu iddiasına ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

Davacının 6. iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

Aşırı düşük açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde yer alan miktar ve girdi cinsleri ile analiz formatlarında belirtilen miktar ve girdi cinslerinin birbiriyle uyumlu olduğu, söz konusu istekliler tarafından tüm analiz girdileri için virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde fiyat belirtildiği ve hiçbir kalemin toplam tutarının sıfır olmadığı, idare tarafından sunulan analiz formatlarında yer alan girdilerin Y yoğunluk katsayısı ile nakliye hesaplaması gerektiren girdiler olmadığı,

bahse konu istekliler tarafından makine girdilerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan cari yıl birim fiyatları ile açıklandığı, dolayısıyla söz konusu girdiler için amortisman maliyeti hesaplaması yapılmasına gerek olmadığı, ayrıca aşırı düşük teklif açıklamalarına ait üst yazılarda şirket kaşesinin yer aldığı anlaşıldığından, davacının bahse konu hususlara yönelik iddialarının yerinde olmadığı, ... şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata bulunmadığının anlaşıldığı,

İnceleme konusu ihalede, idare tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2. maddesi uyarınca, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bahse konu istekliler tarafından da anılan iş kalemlerine ilişkin açıklama sunulduğu, dolayısıyla davacının iddiasında ifade edilen giderlere ilişkin olarak istekliler tarafından açıklama sunulmasına gerek olmadığı, ayrıca idare tarafından Tebliğin 45.1.2.2. maddesinde yer alan açıklamaya uygun olarak hesaplama yapılmak suretiyle açıklama istenecek analiz girdilerinin belirlendiği,

istekliler tarafından birim fiyat tarifleri ve analiz formatları bir bütün olarak değerlendirilmek suretiyle tekliflerin hazırlanması gerektiği anlaşıldığından davacının bu konudaki iddialarının da yerinde olmadığı,

Bu durumda, istekliler tarafından sunulan analizlerde yer alan miktarlar ile analiz formatlarında belirtilen miktarların uyumlu olduğu, ... şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata bulunmadığı anlaşıldığından, davacı şirketin bu hususlardaki iddialarına ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, Davacı tarafından, itirazen şikâyet başvurusunda şirketlerin bilançolarına ilişkin yapılan değerlendirme ve ciro tutarlarının teklif bedelini karşılamadığı iddiası yönünden yapılan incelenemede;

Davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunda, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen isteklilerin bilanço oranlarının yanlış hesaplandığı iddiasının yanında ciro tutarının teklif bedeline göre sağlaması gereken tutarı karşılamadığının ileri sürüldüğü, dava konusu Kurul kararında ise davacının bilanço oranlarının yanlış hesaplandığı iddiasının 2. iddia kısmında değerlendirildiği, ancak ciro tutarının teklif bedeline göre sağlaması gereken tutarı sağlayıp sağlamadığına dair inceleme yapılmadığı ve davacının talebinin kabul ya da reddine yönelik herhangi bir karar verilmediği,

bu durumda, itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kurul tarafından, iddiaların tamamının incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, davalı idarece davacının ciro tutarına yönelik itirazen şikâyet başvurusunun incelenmediği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu Kurul kararının, aşırı düşük açıklaması yapan isteklilerin ciro tutarının teklif bedeline göre sağlaması gereken tutarı sağlayıp sağlamadığına dair inceleme yapılmamasına yönelik kısmı bakımından iptaline; diğer iddialar yönünden ise hukuka aykırılık görülmediğinden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının bütün iddialarının ilgili mevzuat çerçevesinde incelendiği, dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olduğu, İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu.

Davacı tarafından, ciro oranlarına ilişkin iddiası değerlendirilmediğinden işlemin tamamen iptali gerektiği, aşırı düşük açıklaması uygun bulunan ... şirketi tarafından sunulan iş yönetme belgesindeki tutarın yanlış hesaplandığı, anılan şirket tarafından iş deneyiminin tevsiki için sunulan 06/06/2022 tarihli ortaklık tespit belgesinin ihaleden sonra düzenlendiği ve geçerli olmadığı, aşırı düşük açıklaması uygun bulunan isteklilerin açıklama yaptığı kamu kurum ve kuruluşlarına ait rayiçlere ilişkin listenin tamamının sunulmadığı, sunulan analizlerde yer alan miktarlar ile analiz formatlarındaki miktarların uyumlu olmadığı,

analizlerde aritmetik hata olduğu, yüklenici tarafından idareye teslim edilecek 30 adet binek aracın maliyeti çok yüksek olduğundan aşırı düşük açıklaması istenilen kısımda olması gerektiği belirtilerek İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davalı idare tarafından, İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davacının temyiz isteminin reddi gerektiği; Davacı tarafından, temyiz dilekçesinde yer alan iddiaların hukuki dayanaktan yoksun olduğu, İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının hukuka uygun olduğu belirtilerek davalının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.