Danıştay 13. Daire E.2022/4609 K.2024/3814

Dava konusu istem: Madeni yağ lisansı sahibi davacı şirketin, kapasite raporunda yer almayan ürünleri üretmek ve/veya kapasite raporunda yer almayan ürünleri üretimde kullanmak suretiyle lisansının verdiği haklar dışında faaliyette bulunduğundan bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 674.190,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ...... tarih ve... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; atık madeni yağlardan kalıp yağı üretimi işiyle uğraşan davacı şirket bünyesinde icra edilen arama sonucu alınan numuneler için İNÖNÜ-PAL tarafından düzenlenen analiz raporlarında "Numunenin atık yağ karışımı özelliklerinde olduğu ve siyah ürün olarak nitelendirebileceği değerlendirilmiştir." şeklinde ifadelere yer verildiği,

ancak Ticaret Bakanlığı Orta Akdeniz Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü'ne bağlı Mersin Laboratuvar Müdürlüğü'nce tanzim edilen ... tarih ve ... numaralı analiz raporunda ise "Üzerinde M-14, M-15 ve M-16 yazılı yer üstü tankları ile dış bahçe 4 nolu yer üstü tankından alınan numuneler bakımından eşyanın analiz sonuçlarına göre 2710 tarife pozisyonunda olduğu, alt istatistiğin laboratuvar imkanları dâhilinde tespit edilmediği,

ileri analizler için bilimsel kuruluş tarafından atık yağ ve yapı tayinleri yönünden incelenmesinin uygun olacağı, mavi renkli brülör yakıt tankı, dış bahçe 5 nolu tank ile dış bahçe besleme tankı numuneleri üzerinde yapılan kimyasal incelemelerde (organik ve inorganik yapı tayin metodları) inorganik olarak ham petrol ile uyumlu minerallerin tespit edildiği, organik olarak ham petrol ile uyumlu, alkol, doymuş ve doymamış hidrokarbon bileşenleri, parafinik, aromatik ve sülfolanmış hidrokarbon yapılarının tespit edildiği, buna göre eşyanın inorganik ve organik yapılar itibarı ile ham petrol ile uyumlu bir içeriğe sahip olduğu,

2 ve 4 nolu plastik sepetler ile dış bahçe 3 nolu yer üstü tankından alınan numuneler bakımından yapılan fiziksel incelemesinde eşyanın üstte siyah renkli sıvı ve altta kirli şeffaf görünümlü iki faz (emülsiyon) halinde olduğunun, siyah renkli faz üzerinde yapılan incelemelerde eşyanın petrol türevli organik ve inorganik yapılar ihtiva ettiğinin, alt faz olan kirli şeffaf sıvının esasının su olduğunun tespit edildiği, laboratuvar imkânları ile fazların ayrımı ve miktar tespitinin ise yapılamadığı gibi GTİP tespitinin de yapılamadığı,

dış bahçe 1 nolu yer üstü tankından alınan numune üzerinde yapılan fiziksel incelemede ise eşyanın siyah renkli katı (macun kıvamında) halde olduğu, numune üzerinde yapılan incelemelerde eşyanın petrol türevli organik ve inorganik yapılar ihtiva ettiğinin tespit edildiği, her ne kadar eşya ham petrol ile uyumlu organik ve inorganik yapılar ihtiva etse de fiziksel yapısı nedeniyle ham petrol ile uyumlu olmadığının tespit edildiği ve eşya üzerinde başkaca katık madde olup olmadığı hususunun laboratuvar imkânları dahilinde tespit edilemediğinin" belirtildiği,

bununla birlikte, idarece davacı şirketin tesisinden alınan numunelerin ham petrol olup olmadığının tespiti amacıyla TÜBİTAK MAM'dan teknik görüş alınması için başvuruda bulunulduğu, TÜBİTAK MAM tarafından verilen cevabi yazıda ise merkezin laboratuvar imkanları dahilinde söz konusu numunelerin ham petrol olup olmadığının belirlenmesi kapsamındaki analizlerin yapılamadığının ve konu hakkında yorum yapılamayacağının beyan edildiği,

bu durumda, her ne kadar davalı idarece davacıya ait madeni yağ lisansını haiz tesiste gerçekleştirilen denetim neticesinde elde edilen bilgi ve belgeler ile numunelere ait GTİP analizleri göz önüne alınarak davacı şirketin kapasite raporunda yer almayan ürünleri üretmek ve/veya kapasite raporunda yer almayan ürünleri üretimde kullanmak suretiyle lisansının verdiği haklar kışında faaliyette bulunduğunun sabit olduğundan bahisle idari para cezası ile tecziyesine karar verilmiş ise de davacı şirkete ait tesisten alınan numuneler üzerinde farklı otoriteler tarafından yapılan incelemelerde söz konusu numunelerin "ham petrol" olduğuna yönelik

birbiriyle uyumlu ve kesin nitelikte bulgular barındıran bir raporun düzenlenmemiş olduğu, Mersin Laboratuvar Müdürlüğü'nce tanzim edilen raporda bazı tanklardan alınan numunelerin ham petrol ile uyumlu olduğu gerekçesiyle buna yönelik GTİP belirlemesi yapılmış ise de diğer birimler tarafından yapılan analizlerde bu hususun teyit edilemediği,

dolayısı ile bu belirsizliğin ortadan kaldırılabilmesi için davalı idarece Mersin Laboratuvar Müdürlüğü'nce tanzim edilen raporda ham petrol ile uyumlu olduğu belirlenen numuneler bakımından anılan rapordaki hususları teyit edebilecek teknik bir rapor alınmak suretiyle işlem tesis edilmesi (kaldı ki idarece TÜBİTAK MAM'a yapılan başvurunun da bu hususu açıklığa kavuşturma amacı taşıdığı görüldüğünden bu durumun idarece de gerekli görüldüğünün ortada olduğu) gerekirken bu yönde bir teknik inceleme yapılmadan ve numunelerin ham petrol olup olmadığına yönelik belirsizlik durumu açıklığa kavuşturulmadan isnat edilen eylemin sübut bulduğundan

bahisle davacıya uygulanan idari para cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı şirkete ait araçtan alınan numune için TPAO Batman Bölge Müdürlüğü'nce tanzim edilen Petrol Analiz Raporu'nda, sudaki tuzluluk ve kükürt değerinin yüksek olması, rafineri edilmiş bir üründe rastlanamayacağından numunede ham petrol ile karışım ihtimalini ortaya koyduğu, Mersin Gümrük Laboratuvar Müdürlüğü'nce de tanzim edilen analiz raporunda da soruşturmaya esas numuneler için 12 basamaklı GTİP tespitinin yapıldığı, temel olarak tesis içerisindeki mavi renkli brülör yakıt tankı, dış bahçe 5 nolu tank ile dış bahçe besleme tankından alınan numunelerin ham petrol ile uyumlu bir içeriğe sahip olduğu, ayrıca davacının iddia ettiği hidrokarbon ilaveli fueoilin ise sadece ısıtma prosedüründe kullanılabileceği içerikte olmayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, numene alınan ürünlerin renginden ve kokusundan da anlaşılacağı üzere ham petrolle uyumlu olmadığı, brülör tankında ısıtma amaçlı kalyak kullanıldığı, donmasının önlenmesi için hidrokarbon katıldığı, tesiste girdi olarak kullanılan atık yağların, motor ve endüstriyel makine yağları olduğu, nitekim GTİP değerlendirmesinde 2710 tarife pozisyonunun yağlama yağlarına işaret ettiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.