Danıştay 13. Daire E.2022/4906 K.2022/5007

Davanın konusu

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü'nce Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, …Mahallesi, …ada, … parsel ile …ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların önünde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlarda günübirlik kıyı kullanım amacıyla kullanma izni verilmesine ilişkin olarak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi ile Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 63. maddesi uyarınca pazarlık usulü ile gerçekleştirilen 08/11/2022 tarihli ihalenin iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Davanın görev yönünden reddi ile dosyanın …İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKÎ SÜREÇ

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü'nce aralarında Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, …Mahallesi, …ada, … parsel ile …ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların önünde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanların da bulunduğu yerlerde günübirlik kıyı kullanım amacıyla kullanma izni verilmesine ilişkin olarak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. ve 51/g maddeleri ile Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 55/1 ve 63. maddeleri uyarınca açık teklif ve pazarlık usulleri ile 08/11/2022 tarihinde ihale yapılacağı ilan edilmiştir.

İhale ilanında, ihalelerin 08/11/2022 tarihinde ve belirtilen saatlerde Mustafa Kemal Mahallesi, 2082. Cadde, No:52 Çankaya/Ankara adresinde bulunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü 13. kat toplantı salonunda yapılacağı belirtilmiştir.

Davacı Belediye tarafından, Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, …Mahallesi, …ada, … parsel ile …ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların önünde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlarda günübirlik kıyı kullanım amacıyla kullanma izni verilmesine ilişkin olarak pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu. 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki davaları çözümleyeceği kurala bağlanmış.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24/1-c maddesinde, “Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere” karşı açılacak idarî davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ca karara bağlanacağı belirtilmek suretiyle hangi idarî davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ca karara bağlanacağı tahdidî olarak sayılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-a maddesinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği; 15/1-a maddesinde, 14. maddenin 3/a bendine göre adlî yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine, idarî yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği; 32. maddesinin 1. fıkrasında ise, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.

Düzenli hâle koymak, düzen vermek olarak tanımlanan düzenleme, kamu hukukunda kural koyma ile eşanlamlıdır. Kural ise, hukukta sürekli, soyut ve objektif, genel durumları belirleyen bir içeriğe sahiptir. Yasama organının yasama tasarrufları dışında idare, Anayasa ve yasal düzenlemelerden aldığı yetki ile kural koyma, düzenleme yapma yetkisine sahiptir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, genelge gibi düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, gayrî şahsî (objektif), genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar koymuş olması gerekir.

Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, …Mahallesi, …ada, … parsel ile …ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların önünde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlarda günübirlik kıyı kullanım amacıyla kullanma izni verilmesine ilişkin olarak pazarlık usulü ile gerçekleştirilen 08/11/2022 tarihli ihale bahsedilen nitelikte bir düzenleyici işlem olmadığı gibi,

söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde sayma suretiyle tahdidî olarak belirlenen Danıştay'ın ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakacağı diğer davalar kapsamında değerlendirilmesi de mümkün olmadığından davanın işlemi tesis eden idarî merciin (ihaleyi gerçekleştiren Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü'nün) bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi'nce çözümlenmesi gerekmektedir.