Danıştay 13. Daire E.2022/5007 K.2023/267

Dava konusu istem: Çanakkale ili, … mahallesi, … ada, …Cilt no’lu parselde bulunan, 823,80 m² yüzölçümlü mülkiyeti Hazine'ye ait … Devlet Hastanesi kantin yerinin 12 (on iki) ay süreyle kiraya verilmesine ilişkin, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle gerçekleştirilen 20/10/2022 tarihli ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihalesi yapılacak işe ait şartname ve eklerinin, bedeli karşılığında isteklilere verileceğinin idare tarafından kararlaştırılabileceği, açık teklif usulü ile gerçekleştirilen ihale usulünde, zarflar açılarak komisyon başkanı tarafından belge kontrolünün yapılmasının hemen ardından teklifler alınarak ihalenin neticelendirileceği, bu bakımdan bedelin yatırıldığının banka dökümlerinin incelenmesi suretiyle tespit edilmesinin ihale sırasında mümkün olmadığı,

ihale şartnamesinde ve ihale ilanında da "Doküman alındığına dair makbuzun" ihaleye katılabilmek için gereken belgeler arasında sayıldığı ve davacı tarafından ihale doküman bedeli karşılığı ödenen tutarı gösteren dekontun teklif dosyasında sunulmadığı anlaşıldığından, ihale dışı bırakılmasında ve devamında gerçekleştirilen ihalede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, geçici teminat oranının %3'ün üzerinde belirlenmiş olmasının 2886 sayılı Kanun’da geçici teminatın %3 oranından fazla olarak belirlenmesini kısıtlayan bir hüküm bulunmadığından, keza işin niteliğine göre idare tarafından ihale yüklenicisinin yükümlülükleri belirlenebileceğinden anılan iddialara itibar edilmediği belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ihaleye istekli olarak katılmasına rağmen doküman aldığına dair makbuzu teklif zarfı içinde sunmadığından bahisle ihale dışı bırakılmasına karar verilerek ihalenin gerçekleştirildiği, ihale dokümanı almak için gereken bedeli idarenin banka hesabına yatırdığı, dekont verilerek ihale dokümanının alındığı, ihale dokümanı alındı belgesinin bedelin yatırıldığının ispatı mahiyetinde olduğu, ayrıca "doküman alındığına dair makbuz" adında bir belgenin bulunmadığı, idarenin şartname bedeli ya da doküman alma bedeli makbuzu şeklinde şüpheye yer vermeyecek bir ifade kullanma gerekliliğine uygun hareket edilmediği,

ihale dışı bırakılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, Kanun’da ihaleye katılamayacakların belirtilmesine rağmen Kanun’a aykırı olarak ihaleye katılımı daraltan şartlar eklenmesiyle 2886 sayılı Kanun’un 2. maddesinde belirtilen rekabetin sağlanmasının esas olduğu ilkesine uyulmadığı, kesin teminatın miktarı dışında niteliği ve şartları yönünde şartnamede düzenleme bulunmadığı, geçici teminatın Kanun’a aykırı olarak % 30'a çıkarıldığı, kira bedeli ve yan giderler dışında başkaca ödeme yükümlülüğü öngörülmesinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 346. maddesine aykırılık oluşturduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : İhale Şartnamesi'nin 3.17. maddesinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na aykırı olduğu düşünülmekle birlikte, temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Çanakkale ili, … mahallesi, … ada, … Cilt no’lu parselde bulunan, 823,80 m² yüzölçümlü mülkiyeti Hazine'ye ait … Devlet Hastanesi kantin yerinin 12 (on iki) ay süreyle kiraya verilmesine ilişkin, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle gerçekleştirilen 20/10/2022 tarihli ihalenin iptali istenilmiştir. Bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 25. maddesinde, isteklilerden, ihale konusu olan işin tahmin edilen bedelinin % 3'ü oranında geçici teminat alınacağı kuralına yer verilmiş.

4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'a 19.07.2003 tarih ve 25173 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4916 sayılı Kanun'la eklenen 7/A maddesinde, Hazine'nin özel mülkiyetinde veya Devlet'in hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerin kiralanması, satışı, sınırlı ayni hak tesisi veya ön izin verilmesi ihalelerinde tahmini bedelin % 3'ünden az olmamak üzere %30'una kadar geçici teminat alınabileceği belirtilmiş.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 25. maddesinde de, benzer şekilde, Yönetmeliğe göre yapılacak ihalelerde, tahmin edilen bedelin yüzde onundan az olmamak üzere yüzde otuzuna kadar, işin niteliğine göre ita amirince belirlenecek miktarda geçici teminat alınacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2886 sayılı Kanun'a göre geçici teminatın tahmin edilen ihale bedelinin % 3'ü olarak belirlenmesi zorunlu olmakla birlikte, sonraki tarihli ve özel nitelikteki 4916 sayılı Kanun'la değişik 4706 sayılı Kanun'un 7/A maddesinde geçici teminatın, tahminî bedelin % 3'ünden az olmamak üzere % 30'una kadar belirlenebileceği belirtildiğinden, uyuşmazlık konusu ihalede geçici teminat bedelinin % 30 olarak belirlenmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, "2886 sayılı Kanun’da geçici teminatın % 3 oranından fazla olarak belirlenmesini kısıtlayan bir hüküm bulunmadığı" gerekçesiyle verilen temyize konu kararın gerekçesi uygun olmamakla birlikte davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik görülmemiştir.