Danıştay 13. Daire E.2022/5025 K.2023/279

2. … Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av…

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce (MAPEG) 01/11/2021 tarihinde gerçekleştirilen ... ili hudutlarında bulunan ER:… sayılı II-B Grubu maden ruhsatı ihalesinin uygun bulunmamasına ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu'nun (Taşınmaz Komisyonu) ... tarih ve ... sayılı kararı ile anılan ihalenin bu karara dayalı olarak iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı MAPEG işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Ankara 5. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda.

Mahkemelerinin 09/09/2022 tarihli ara kararı ile davalı idarelerden dava konusu Taşınmaz Komisyonu kararının gerekçelerinin sorulduğu, davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın Mahkeme kayıtlarına 03/11/2022 tarihinde giren cevabi yazısında ve Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün 26/09/2022 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren cevabi yazısı ekinde yer alan … tarih ve … sayılı yazısı ve ekinde yer alan bilgi ve belgelerden; dava konusu ihaleye davacı şirketin tek istekli olarak katıldığı, ihale komisyonu kararı alınmadan önce herhangi bir sebeple başvurusu geçersiz sayılan istekli bulunmadığı,

dava konusu Taşınmaz Komisyonu kararının gerekçesinin, " ... Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nde taban ihale bedelinin; işletme ruhsat taban bedelinden az olmamak kaydıyla, sahanın ruhsat safhası, konumu, rezerv bilgileri ve piyasa şartları dikkate almarak belirleneceği belirtilmektedir. Maden sahaları zaman zaman taban ihale bedelleri üzerinden rulsatlandırılmakla birlikte zaman zaman da taban ihale bedelinin onlarca kat fazlasına ruhsatlandırılabilmektedir.

Bu husus büyük ölçüde sahanın komumu ve rezerv bilgileri de dikkate alındığında piyasa şartlarıyla ilişkili olup piyasa şartları ihale taban bedelinin belirlendiği dönem ile ihale işlemlerinin nihayete ereceği dönem arasında geçen sürede dahi ciddi farklılıklar gösterebilmektedir. ... dava konusu edilen Taşınmaz Komisyonu kararı tesis edilirken; sahanın maliyeti, teklif miktarı, katılımcı sayısı, piyasa şartları ve rekabet koşulları dikkate alınmış ve verilen teklifin kamu yararına uygun bulunmadığı değerlendirilmiştir." şeklinde belirtildiği,

davacı şirket tarafından teklif edilen tutarın ekonomik, elverişli ve kamu yararına uygun olmadığının değerlendirildiği, maden sahalarına yönelik ihaleleri sonuçlandıran ihale komisyonu kararlarının hukukiliği ve yerindeliğini denetlemek üzere yetkilendirilen Taşınmaz Komisyonu'nun "katılımcı sayısı ve rekabet koşulları" gerekçesinin dava konusu ihaleye sadece 1 (bir) isteklinin katılması olgusunu açıklayan bir gerekçe niteliğinde olduğu,

bu tür rekabet eksikliğinin ihale kararının uygun bulunmaması için yeterli bir sebep olarak göz önünde bulundurulabileceği, rekabet koşulunun sağlanamamasının yanı sıra Mahkemelerinin ara kararı üzerine gönderilen cevabi yazılarda ve bu yazıların eklerindeki belgelerde belirtilen "sahanın maliyeti, teklif miktarı ve teklifin kamu yararına uygun olmaması" olguları da göz önünde bulundurularak bir karara varılmasının idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu dikkate alındığında,

ihaleyi sonuçlandıran ihale komisyonu kararının aktarılan gerekçelerle uygun bulunmamasına ilişkin Taşınmaz Komisyonu kararında ve ihalenin anılan karara dayalı olarak iptal edilip bahse konu alanın tekrar ihalelik saha konumuna getirilmesine dair dava konusu MAPEG işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu ihalenin gerçekleştirilmesine ilişkin usul ve esasların 3213 sayılı Maden Kanunu ve bu kanuna dayalı olarak çıkartılan Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nde ayrıntılı bir biçimde düzenlendiği, bu düzenlemelerde maden ruhsatı ihalelerinin sonuçlandırılmasından sonra Taşınmaz Komisyonu'nca uygunluk denetimi yapılacağına dair kurallara yer verilmediği, ihale komisyonu kararının uygunluk denetiminin belirtilen kanun ve yönetmelik düzenlemeleriyle uyumlu olmayan şekilde 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile öngörüldüğü,

ilgili kanun ve yönetmelik düzenlemelerine uygun olarak sonuçlandırılan ihalelerin Taşınmaz Komisyonu tarafından değerlendirilerek iptal edilemeyeceği, bu tür uygunluk değerlendirmelerinin ancak ihale sonrasında düzenlenecek ruhsat talepleri bakımından söz konusu olabileceği, sonuçlandırılan ihale sonrasında gerekli yükümlülükler yerine getirildiğinden maden ruhsatı bakımından da olumsuz bir değerlendirme yapılamayacağı, maden ruhsatı ihalelerine her zaman birden fazla isteklinin katılmadığı,

ihalenin bütün istekli olabileceklere açık olması halinde rekabet koşulunun sağlandığının kabulü gerektiği, taban ihale bedelinin üzerinde bir bedelle sonuçlandırılan ihalelerde kamu zararı oluştuğundan söz edilemeyeceği, usulüne uygun olarak sonuçlandırılmasına ve gerekli yükümlülükler yerine getirilmesine rağmen ilgili kanun ve yönetmelikte öngörülmeyen uygunluk denetimi yapılmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, dava konusu ihalenin idarelerinin Bakanlık bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin etme sorumluluğu çerçevesinde Taşınmaz Komisyonu'na verilen görev ve yetkiler dikkate alınarak değerlendirildiği, rekabet koşulu sağlanmadan sonuçlandırılan maden ruhsatı ihalesinin kamu yararı gözetilerek uygun bulunmadığı; Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki maden sahalarının ruhsatlandırılmasına yönelik ihalelerin kamu yararı dikkate alınarak 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca oluşturulan Taşınmaz Komisyonu'nca değerlendirildiği, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : İdari vesayete ilişkin usul ve esasların kanunla düzenlenmesi gerektiğine yönelik Anayasa'nın 127. maddesi dikkate alındığında, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın bağlı kuruluşu olan kamu tüzel kişiliğini haiz MAPEG tarafından sonuçlandırılan ihalenin uygun bulunmamasına yönelik 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne dayalı olarak tesis edilen dava konusu Taşınmaz Komisyonu kararında yetki unsuru bakımından hukuka uygunluk bulunmadığından, temyiz isteminin kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.