Danıştay 13. Daire E.2022/617 K.2024/6027

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin dağıtıcı olarak akaryakıt teminine ilişkin belirlenen kısıtlara uymadan akaryakıt satışı yapması nedeniyle sahibi olduğu lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterdiğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 502.609,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:... , K:... 5 sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacı şirket hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri raporunda özetle; "... ... Akaryakıt Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin akaryakıt alışlarının % 98' inin ...

Akaryakıt Nakliyat Pazarlama İnşaat Turizm Ticaret Anonim Şirketi'nden yapıldığı, ... şirketinin faaliyetinin 01/01/2016 tarihinden itibaren sahte fatura ticareti olduğunun ... şirketi hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu ile tespit edildiği, ... şirketinin mükellefiyet kaydının 27.04.2018 tarihi itibariyle terk ettirildiği, şirketi tarafından 2018 yılında ... akaryakıt firmasına düzenlenen belgelerin gerçek bir ticari işleme dayanmadan düzenlenen sahte belgeler olduğu, Mükellefiyet kaydı Şişli Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından terk ettirilen ... şirketinin sahte belge düzenlemek amacıyla kurulduğu,

düzenlediği belgelerin sahte olduğu dikkate alındığında ... şirketi adına 2018 yılında düzenlenen belgelerin de sahte olduğu sonucu ortaya çıktığı, ayrıca, ... şirketinin toplam akaryakıt alışlarının % 98'i ... şirketinden yapıldığı, şirketin % 2 oranında alışı ise ...

Petrolcülük San. ve Ticaret A.Ş. ve Tüpraş Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.'den yapılan alışlara isabet ettiği, şirketin bu durumda gerçek bir ticari faaliyeti varmış gibi göstermek için ... ve Tüpraş'tan % 2 oranında alış yaptığı, esasında sahte belge düzenlemek için kurulduğu, 2018 yılı Mart ayında sahte belge düzenleme faaliyetine başladığı, ... şirkerinin 01/06/2018 tarihinden itibaren dağıtıcılar arası ticaret izni olan dağıtıcılar arasında yer almadığı halde ...

Akaryakıt firmasına 2018 yılı Haziran ayında satış yaptığı, bu durumun ... tarih ve ... no.lu EPDK kurul kararının Geçici birinci maddesine aykırı olduğu, ...

Akaryakıt firmasının 2018 yılı Mart, Nisan, Mayıs, Haziran dönemlerinde bayilerine yaptığı satıştan 124.164.859,00 TL tutarında iade aldığı, 2018 yılı izleme dönemi için 01/03/2019 tarihinde Kurumunuza yapılacak muhtemel dağıtıcılar arası ticaret izni başvurusunda bu hususun dikkate alınması, yapıldığı iddia edilen beyaz ürün satışında iade alınan mal miktarının toplam satış miktarından düşülerek net beyaz ürün satış miktarının dikkate alınması gerektiği, sahte belge düzenleme amacıyla faaliyete geçen ...

Akaryakıt firmasının iade almadığı beyaz ürünlerin de gerçekte ... Akaryakıt firması tarafından hiç satılmadığı, ...

Akaryakıt firması özelinden hareketle diğer dağıtıcıların da gerçekte beyaz ürün satmadan fatura düzenleyerek satmış gibi görünebileceği ya da satış faturası sonrası bayilere iade faturası düzenletmek yoluyla dağıtıcılar arası ticaret izin kurallarını sağlamak amacıyla muvazaalı işlemler yapabileceği hususlarının Kurumunuz tarafından değerlendirilmesi..." değerlendirmelerine yer verildiği,

Davacı şirket hakkında Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen ... tarih ve... sayılı raporda özetle; "...02/10/2018 tarihinde firma sahibi...

Yalı ile yüzyüze yapılan görüşmede, Timuçin Devrim Yalı firmayı 05/03/2018 tarihinde devir alarak marka ve tescil işlemlerini gerçekleştirdiğini, şirketi devir aldığında sanal ofis kiraladığını daha sonra görüşmenin yapıldığı bu istasyonun ofis binasını kiralayarak taşındığını, kendilerine bağlı olan 62 adet akaryakıt bayisinin olduğunu ve ürün alışlarının ... Akaryakıt, ...

Petrol ve TÜPRAŞ'tan yaptıklarını, şirketine ait araç ve herhangi antrepolarının olmadığını, stoklama yapmadıklarını, aldıkları malı bekletmeden sattıklarını beyan ettiği, fatura ve belgeler üzerinde yapılan incelemede, düzenlenen sevk irsaliyelerinin gerçek bir mal sevkine ilişkin olarak düzenlenmediği şüphesi oluştuğu, ...

Akaryakıtşirketi nezdinde de denetim yapıldığı, yüksek tutarlı satışları bulunan ve sanal ofis kullanarak faaliyette bulunan ... şirketinin yerleşik bir adresinin bulunmaması da gerçek bir mal satışı olmadığı yönünde şüphe oluşturduğu, yapılan değerlendirmeler neticesinde, ...

Akaryakıt şirketinin alışlarının kontrolünde, 263.660.998,00-TL tutarındaki alışlarını ithalat yoluyla temin etmiş gibi Vergi Dairesine beyan ettiği ancak 2017- 018 mal ithalatı, ÖTV mükellefiyetinin ve beyanının olmadığı, ... Akaryakıt şirketi gerçekte herhangi bir mal alım satımı olmaksızın 263.660.998,00-TL tutarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge olduğu düşünülen faturalarla ...

Akaryakıt şirketine satış yaptığını beyan ettiği, firmaların kiraladıkları sanal ofislere aynı irtibat numarası ve ... ismindeki şahısla irtibata geçilmiş olması nedeniyle iki firmanın bir organizasyon içinde hareket ettiklerinin düşünüldüğü, her iki firmanın da sanal ofis kiralamak suretiyle işyerlerini resmi kayıtlarda bu ofislerin bulunduğu adreslerde faaliyet yapıyor gibi gösterdikleri ancak belirtilen adrese gidildiğinde hiçbir muhatap ve evrakın bulunmadığı, belirtilen adresin sanal ofis olarak kullanıldığının görüldüğü,

sanal ofis görevlisinin şirket yetkilileri ile telefonla irtibata geçerek denetim için gelindiğini haberdar ettiği bu durumun denetimin sağlıklı yapılamamasına ya da hiç yapılmamasına zemin hazırladığının değerlendirildiği..." tespitlerine yer verildiği;

Bu durumda, yukarıda yer verilen tespitler ile dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, lisansın verdiği haklar dışında faaliyet göstermenin yasaklanmasına karşın bu yükümlülüğü ihlal eden davacı şirket hakkında 5015 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak tesis edilen idari para cezasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu idari işleme dayanak alınan soruşturma raporu esas alınarak dağıtıcı lisansının iptaline karar verildiği, soruşturma raporunun dayandığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının görüş ve öneri raporunun hiçbir somut veriye dayanmayan, tamamen kanaate dayalı, hukuken kabul edilebilir nitelikte metin olmadığı, şirketlerinin 2018 yılında alımlarının %98'inin ... şirketinden kaynaklı olduğu belirtilmişse de, bu şirket haricinde şirketlerden alımları olduğu fakat raporda değerlendirilmediği, rapordaki tespitlerin hatalı olduğu,

düzenlenen raporlarda ... isimli şirketin "sahte fatura düzenleyerek sahte fatura ticareti yaptığı, esasında sahte belge düzenlemek için kurulduğu ve sair kanunları ihlal ettiği" iddia olunmuşsa da belirtilen iddialar sebebiyle tesis edilen tarhiyatlara karşı vergi mahkemelerinde açılan davanın ... şirketi lehine sonuçlandığı, dolayısıyla soruşturma raporunda dayanak olan ... şirketinden yapılan alımların sahte olması tespitinin vergi mahkemesi kararıyla hukuka aykırılığı ortaya koyulduğundan şirketleri hakkındaki idari para cezası kararının açıkça hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirket hakkında Vergi Denetim Kurulu tarafından düzenlenen ... tarih ve... sayılı Görüş ve Öneri Raporu ve Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı Ön Çalışma Raporundaki tespitlerin davalı idareye bildirilmesi üzerine akaryakıt dağıtıcısı davacı şirket hakkında doğrudan soruşturma açılmış, yapılan soruşturma sonucunda davacı şirketin 2018 yılının Mart ayından itibaren sahte belge düzenleme faaliyetine başladığı,

dolayısıyla dağıtıcı olarak akaryakıt teminine ilişkin belirlenen kısıtlara uymadan akaryakıt satışı yaparak dolayısıyla dağıtıcı olarak akaryakıt teminine ilişkin belirlenen kısıtlara uymadan akaryakıt satışı yaparak lisansın verdiği haklar dışına çıkarak faaliyet gösterdiğinin tespit edilmesi üzerine 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 502.609,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının tesis edildiği, anılan kararın iptaline karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olan 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında. "Lisans, sahibine lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda taahhütlere girişilmesi haklarını verir.". 2. fıkrasında. "Lisans ile tanınan haklar; bu Kanunun, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılır.".

"Lisansların tabi olacağı usul ve esaslar" başlıklı 3. maddesinin dokuzuncu fıkrasında. "Kurum, bu Kanunda tanınan yetkiler dahilinde; a) Lisans gerektiren faaliyet ve/veya işlemlerin kapsamları, b) Lisans ile kazanılan hak ve üstlenilen yükümlülükler, c) Lisans kapsamındaki faaliyetlerin kısıtlanması, d) Faaliyetin yürütülmesine ilişkin olarak özel şartlar belirlenmesi, konularında düzenlemeler yapmaya yetkilidir." kuralı yer almıştır.

5015 sayılı Kanun'un fiil tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendinde, sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi halinde, sorumlulara üç yüz elli bin Türk Lirası idari para cezası verileceği kurala bağlanmıştır.

17/06/2004 tarih ve 25495 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 18. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında; "Lisans; sahibine, lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda taahhütlere girişilmesi haklarını verir. Lisans ile tanınan haklar, ilgili ve diğer mevzuatta kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket hakkında Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı '... Akaryakıt Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin sahte belge düzenleme faaliyetlerinin araştırılması' konulu görüş ve öneri raporunda özetle; "...davacı şirketin akaryakıt alışlarının % 98'inin ...

Akaryakıt Nakliyat Pazarlama İnşaat Turizm Ticaret Anonim Şirketi'nden yapıldığı, ... şirketinin faaliyetinin 01/01/2016 tarihinden itibaren sahte fatura ticareti olduğunun ... şirketi hakkında düzenlenen ...tarih ve... sayılı Vergi Tekniği Raporu ile tespit edildiği, ... şirketinin mükellefiyet kaydının 27/04/2018 tarihi itibarıyla terk ettirildiği, ... şirket, tarafından 2018 yılında davacı şirkete düzenlenen belgelerin gerçek bir ticari işleme dayanmadan düzenlenen sahte belgeler olduğu, mükellefiyet kaydı Şişli Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından terk ettirilen ... şirketinin sahte belge düzenlemek amacıyla kurulduğu,

düzenlediği belgelerin sahte olduğu dikkate alındığında ... şirketi adına 2018 yılında düzenlenen belgelerin de sahte olduğu, ayrıca, ... şirketinin toplam akaryakıt alışlarının % 98'i ... şirketinden yapıldığı iddia edilen alışlara isabet ettiği, şirket'in % 2 oranında alışının ise, ...

Petrolcülük San. ve Ticaret A.Ş. ve Tüpraş Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.'den yapılan alışlara isabet ettiği, davacı şirketin bu durumda gerçek bir ticari faaliyeti varmış gibi göstermek için ... şirketi ve Tüpraş şirketinden % 2 oranında alış yaptığı, esasında sahte belge düzenlemek için kurulduğu, 2018 yılı Mart ayında sahte belge düzenleme faaliyetine başladığı kanaatine varıldığı, ... şirketinin 01/06/2018 tarihinden itibaren dağıtıcılar arası ticaret izni olan dağıtıcılar arasında yer almadığı halde ...

Akaryakıt şirketine 2018 yılı Haziran ayında satış yaptığı, sahte belge düzenleme amacıyla faaliyete geçen ... Akaryakıt şirketinin iade almadığı beyaz ürünlerin de gerçekte ... Akaryakıt şirketi tarafından hiç satılmadığı, ...

Akaryakıt şirketi özelinden hareketle diğer dağıtıcıların da gerçekte beyaz ürün satmadan fatura düzenleyerek satmış gibi görünebileceği ya da satış faturası sonrası bayilere iade faturası düzenletmek yoluyla dağıtıcılar arası ticaret izin kurallarını sağlamak amacıyla muvazaalı işlemler yapabileceği hususlarının Kurumunuz tarafından değerlendirilmesi..." hususlarına değinilmiştir.

Davacı şirket hakkında Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen ... tarih ve... sayılı raporda özetle; "...02/10/2018 tarihinde firma sahibi ...Yalı ile yüzyüze yapılan görüşmede,...Yalı firmayı 05/03/2018 tarihinde devir alarak marka ve tescil işlemlerini gerçekleştirdiğini, şirketi devir aldığında sanal ofis kiraladığını daha sonra görüşmenin yapıldığı bu istasyonun ofis binasını kiralayarak taşındığını, kendilerine bağlı olan 62 adet akaryakıt bayisinin olduğunu ve ürün alışlarının ...

Akaryakıt, ... Petrol ve TÜPRAŞ'tan yaptıklarını, şirketine ait araç ve herhangi antrepolarının olmadığını, stoklama yapmadıklarını, aldıkları malı bekletmeden sattıklarını beyan ettiği, fatura ve belgeler üzerinde yapılan incelemede, düzenlenen sevk irsaliyelerinin gerçek bir mal sevkine ilişkin olarak düzenlenmediği şüphesi oluştuğu, ...

Akaryakıtşirketi nezdinde de denetim yapıldığı, yüksek tutarlı satışları bulunan ve sanal ofis kullanarak faaliyette bulunan ... şirketinin yerleşik bir adresinin bulunmaması da gerçek bir mal satışı olmadığı yönünde şüphe oluşturduğu, yapılan değerlendirmeler neticesinde, ...

Akaryakıt şirketinin alışlarının kontrolünde, 263.660.998,00-TL tutarındaki alışlarını ithalat yoluyla temin etmiş gibi Vergi Dairesine beyan ettiği ancak 2017- 2018 mal ithalatı, ÖTV mükellefiyetinin ve beyanının olmadığı, ... Akaryakıt şirketi gerçekte herhangi bir mal alım satımı olmaksızın 263.660.998,00-TL tutarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge olduğu düşünülen faturalarla ...

Akaryakıt şirketine satış yaptığını beyan ettiği, firmaların kiraladıkları sanal ofislere aynı irtibat numarası ve Onur ismindeki şahısla irtibata geçilmiş olması nedeniyle iki firmanın bir organizasyon içinde hareket ettiklerinin düşünüldüğü, her iki firmanın da sanal ofis kiralamak suretiyle işyerlerini resmi kayıtlarda bu ofislerin bulunduğu adreslerde faaliyet yapıyor gibi gösterdikleri ancak belirtilen adrese gidildiğinde hiçbir muhatap ve evrakın bulunmadığı, belirtilen adresin sanal ofis olarak kullanıldığının görüldüğü,

sanal ofis görevlisinin şirket yetkilileri ile telefonla irtibata geçerek denetim için gelindiğini haberdar ettiği bu durumun denetimin sağlıklı yapılamamasına ya da hiç yapılmamasına zemin hazırladığının değerlendirildiği..." tespitlerine yer verilmiştir.

Dairemiz tarafından, davacının aynı fiilleri nedeniyle lisansın iptaline karar verilmesi işlemine karşı açılan ... esasına kayıtlı dosyada 14/10/2024 tarihli ara kararıyla, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığından ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan davacı şirket hakkında düzenlenen ... tarih ve... sayılı rapordaki tespitlere ilişkin olarak davacı şirket hakkında adli ya da idari (vergi incelemesi/soruşturması) sürecin veya vergilendirme işlemlerinin başlatılıp başlatılmadığının, başlatıldı ise dava açılıp açılmadığının, açıldıysa sonucunun ne olduğu,

dava konusu işleme gerekçe gösterilen "sahte belge düzenleme", "kanuna karşı hile/yalan beyan" fiillerine ilişkin olarak hakkında davalı idarece tesis edilen herhangi bir idari işlem veya yargı süreci olup olmadığı hususlarının sorulduğu, Yenikapı Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından verilen cevapta ...tarih ve ... sayılı rapordaki tespitlere ilişkin olarak davacı şirket hakkında 1 (bir) vergi tekniği raporu ve bu rapora istinaden 9 (dokuz) farklı vergi inceleme raporu düzenlendiği bu raporlara istinaden vergilendirme işlemlerinin tesis edildiği ve birisi hariç yargılamaların devam ettiği ifade edilmiştir.

UYAP üzerinden yapılan incelemede dava konusu işleme esas alınan ... tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri raporundaki tespitlere dayalı olarak davacının 2018 yılı işlemlerinin de incelendiği ...tarih ve... sayılı Vergi Tekniği Raporunun düzenlendiği, anılan vergi tekniği raporuna dayalı olarak tesis edilen vergilendirme işlemlerine karşı ...Vergi Mahkemesinin E:..., E:... esasına kayden açılan davalarda dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin 2018, 2019 ve 2020 hesap dönemlerinin incelendiği, Tüpraş ve ...

Şirketlerinden yapmış olduğu alım ile 2019 yılında yapmış olduğu ithalatın gerçek olduğu ve bu alışların kayıt dışı satıldığı, bunların haricinde düzenlenen tüm faturaların sahte fatura olduğu, gerçek bir akaryakıt satışı faaliyetinin olmadığı, gerçek bir mal teslimi ve hizmet ifası olmadığı halde fatura düzenlediği fiileri sabit görülerek davanın reddine karar verildiği ... tarih ve K:...ve K:... sayılı kararlara karşı yapılan istinaf başvurularının reddedildiği ve anılan kararların tarhiyata ilişkin kısımlarının ...

Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvuruların reddine karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacı şirketin idari para cezası işlemine esas alınan 2018 yılı işlemlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen görüş ve öneri raporu akabinde hazırlanan vergi tekniği raporuna dayalı olarak sahtecilik fiilinden dolayı tesis edilen vergilendirme işlemlerine karşı açılan davalarda, davacı şirketin 2018 döneminde gerçek bir mal teslimi ve hizmet ifası olmadığı halde fatura düzenlediği fiillerinin sabit görüldüğü anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.