Danıştay 13. Daire E.2022/988 K.2025/1602

Dava konusu istem: Ağustos 2007 dönemine ait (31) günlük toplam doğal gaz miktarı üzerinden taşıma bedeli üst sınırı esas alınarak hesaplanacak taşıma ücretinin ödenmesi istemiyle 26/09/2007 tarihinde yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemin iptali ile taşıma ücretinin tahakkuk ettiği tarihten ödemenin yapılacağı tarihe kadar, 3095 sayılı Kanun’un 2. maddesi uyarınca T.C.

Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişken faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılan davada; ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu işlemin iptaline, şirketin Ağustos 2007 dönemine ait (31) günlük zararının BOTAŞ tarafından ilgili dönemde tahsil edilen taşıma ücretlerinden, işletme ve diğer giderler düşülmek suretiyle hesaplanarak belirlenecek tutara dava tarihi olan 31/12/2007 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin kabulüne, fazlaya ilişkin faiz isteminin reddine karar verilmesi üzerine, davalı idarece yapılan 16/04/2012 tarihli eksik ödeme işleminin iptali ile eksik ödenen Ağustos 2007 dönemine ait taşıma ücretinin yasal faiziyle birlikte tazmini istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince Dairemizin 04/10/2018 tarih ve E:2014/2091 K:2018/2704 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler ile Mahkemelerinin... esasında kayıtlı dava dosyası için düzenlenen 10/11/2020 tarihli Bilirkişi Raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde.

Ağustos 2007 dönemi taşıma bedeline ilişkin olarak davacı şirkete yapılan 233.683,39-TL tutarındaki ödemenin eksik olduğunun görüldüğü, öte yandan, davacının gerçekleşmiş bir zararı bulunduğu gibi zarar ile idarenin işlemi arasında nedensellik bağı da bulunduğu anlaşıldığından,

Ağustos 2007 dönemine ilişkin olarak bilirkişi raporu ile tespit edilen 1.109.542,82-TL tutardan davalı idarece 16/04/2012 tarihinde ödenen 233.683,39-TL tutarın düşülmesi suretiyle hesaplanan 875.859,43-TL tutarındaki taşıma ücretinin, davalı idare tarafından davacı şirkete ödenmesi gerekmekte olup geri kalan 5.698.578,52-TL tutarındaki tazminat isteminin reddi gerektiği, diğer taraftan, Ağustos 2007 dönemine ilişkin taşıma ücretinin ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve taşıma ücretinin faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle Mahkemelerinin 2019/1324 esas sayılı dosyasında,

"dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı taşıma ücretlerinin ilk dava tarihi olan 31/12/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" hükmedildiğinden, bakılan davada da aynı tarihten itibaren faiz işletilerek davacıya ödeme yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu eksik ödeme işleminin 875.859,43-TL'lik kısmının iptaline, fazlaya ilişkin kısım yönünden davanın reddine, tazminat isteminin kısmen kabulü ile 875.859,43-TL'nin, ilk dava tarihi olan 31/12/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin 5.698.578,52-TL tutarındaki maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, bilirkişi raporunda hesaplamaya esas alınan 3403 sayılı Kurul kararının tesis edilmesine dayanak olan yargı kararının Danıştay tarafından esastan bozulduğu, bu nedenle hesaplamalara esas alınamayacağı, bilirkişi raporuna karşı yapmış oldukları itirazların dikkate alınmadığı, bilirkişilerce birtakım varsayımlara dayanılarak zararın kesinliği ve belirlenebilirliği ilkesine aykırı olarak hesaplama yapıldığı, mevcut uyuşmazlıkta hesaplamanın EPDK tarafından yapılması gerektiği, bilirkişilerce de hesaplamanın EPDK tarafından yapılması gerektiğinin kabul edildiği,

AGDAŞ özelinde Kurul tarafından ..., ... ve ... sayılı Kurul kararları bulunmasına karşın bilirkişiler tarafından değerlendirme yapılırken bu kararların dikkate alınmadığı, bir an için 3403 sayılı Kurul kararının ayakta olduğu kabul edilse dahi bir başka dönem verilerinin enflasyon ile güncellenerek tarife belirlenmesinin hukuken mümkün olmadığı, aksi durumda bir kez belirlenen tarifenin yıllarca uygulanması gerektiği, bir dönemdeki tarife hesaplamasının sonraki döneme esas alınmasının Danıştay tarafından da kabul edilmediği,

ENKA tesislerinin devrinden önceki tarifeler dikkate alınamadığı gibi aynı nedenle devirden sonraki dönem tarifelerinin de dikkate alınmaması gerektiği, 3403 sayılı Kurul kararı ile belirlenen tarifenin tüm Adapazarı bölgesi için belirlenmiş olduğu, tüm bölge için EPDK tarafından belirlenen bedeller ile bilirkişiler tarafından belirlenen bedeller arasında yaklaşık 4,5 kat fark olduğu, davacı tarafından bildirilen işletme giderlerinin doğrudan hesaplamaya baz alındığı, bu verilerin EPDK nezdinde teyit edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

12/09/1996 tarih ve 96/9481 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla, davacı şirket Adapazarı Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde doğal gaz tesisi kurma, işletme ve doğal gaz satışı yapma hususunda yetkilendirilmiştir.

4646 sayılı Kanun uyarınca şirketin dağıtım faaliyetini sürdürebilmesi için Adapazarı Büyükşehir Belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde kalan dağıtım bölgesinde doğal gaz dağıtım faaliyetinde bulunmak üzere ...tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla 30 yıl süreli dağıtım lisansı verilmiştir.

Davacı şirket Adapazarı Büyükşehir Belediyesi mücavir alan sınırları içerisindeki nihai ve serbest tüketicilere yönelik tüm dağıtım faaliyetlerinin kendilerine devri kapsamına Enka-lntergen Santralini besleyen doğal gaz dağıtım hattının da dahil edilmesi için başvuruda bulunmuştur.

Anılan başvuru, söz konusu hattın dağıtım hattı değil, yüksek basınçlı bir iletim hattı olduğu, Yap-İşlet modeli ile kurulan Enka-lntergen Santrali ile doğal gaz satış sözleşmesi imzalandığından bahisle ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedilmiştir.

Bunun üzerine, işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesince, Enka-lntergen Santralini besleyen doğal gaz dağıtım hattının da Adapazarı Büyükşehir Belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde yer aldığından davacı şirketin dağıtım lisansı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararı verilmiştir.

İptal kararı üzerine davalı idare tarafından yapılan temyiz başvurusu sonucunda, Dairemizin 05/12/2006 tarih ve E:2006/1368, K:2006/4628 sayılı kararıyla, ... İdare Mahkemesinin anılan kararı onanmıştır. Bu karara karşı, davalı idare tarafından yapılan karar düzeltme başvurusu da yine Dairemizin 17/04/2007 tarih ve E:2007/272, K:2007/2287 sayılı kararıyla reddedilmiştir.

Bu defa, davacı şirket tarafından ... İdare Mahkemesinin kararına rağmen, devrin yapılmaması nedeniyle Enka-Intergen Santraline doğal gaz taşıyan hat ve tesislerden geçen Ağustos 2007 dönemine ait (31) günlük toplam doğal gaz miktarı üzerinden taşıma bedeli üst sınırı esas alınarak hesaplanacak taşıma ücretinin ödenmesi istemiyle 26/09/2007 tarihinde yaptığı başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemin iptali ile taşıma ücretinin tahakkuk ettiği tarihten ödemenin yapılacağı tarihe kadar, 3095 sayılı Kanun’un 2. maddesi uyarınca T.C. Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişken faizi ile birlikte tazmini istemiyle dava açılmıştır.

Sözü edilen davada; Dairemizin bozma kararı üzerine ...İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptaline, şirketin Ağustos 2007 dönemine ait (31) günlük zararının BOTAŞ tarafından ilgili dönemde tahsil edilen taşıma ücretlerinden, işletme ve diğer giderler düşülmek suretiyle hesaplanarak belirlenecek tutara dava tarihi olan 31/12/2007 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin kabulüne, fazlaya ilişkin faiz isteminin reddine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar verilmiştir. Bu karar uyarınca, davalı idarece yapılan 16/04/2012 tarihli eksik ödeme işleminin iptali ile eksik ödenen Ağustos 2007 dönemine ait taşıma ücretinin yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu eksik ödeme işleminin iptali ile eksik ödenen taşıma ücretinin yasal faiziyle birlikte tazmini istemi; davacı şirketin Ağustos 2007 dönemine ait (31) günlük toplam doğal gaz miktarı üzerinden taşıma bedeli üst sınırı esas alınarak hesaplanacak taşıma ücretinin ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlem ile taşıma ücretinin tahakkuk ettiği tarihten ödemenin yapılacağı tarihe kadar, 3095 sayılı Kanun’un 2. maddesi uyarınca T.C. Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişken faizi ile birlikte tazmini isteminden kaynaklanmaktadır.

Söz konusu işlemin iptali ile taşıma ücretinin değişken faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı taşıma ücretlerinin ilk dava tarihi olan 31/12/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı idare ve davalı idare yanında müdahil tarafından yapılan temyiz başvurusu sonucunda, Dairemizin 17/04/2025 tarih ve E:2021/3646, K:2025/1600 sayılı kararıyla, ... İdare Mahkemesinin anılan kararı bozulmuştur.

Bu itibarla, dava konusu eksik ödeme işleminin iptali ile eksik ödenen taşıma ücretinin yasal faiziyle birlikte tazmini istemine ilişkin yargısal denetimin, belirtilen bozma kararı üzerine verilecek karar dikkate alınarak yeniden yapılması zorunlu olduğundan İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmektedir.