Danıştay 13. Daire E.2023/1031 K.2023/1634

1) Muğla ili, Bodrum ilçesi, … Mah., … ada, … parselde bulunan taşınmazın 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun uyarınca satış yoluyla özelleştirilmesi amacıyla gerçekleştirilen ihale üzerinde kalan davacı tarafından, ihale kapsamında verilen 400.000,00-TL tutarındaki banka teminat mektubunun iade edilmesi ve ihaleden çekilmiş sayılmasına karar verilmesi istemiyle yapılan 05/04/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve yürütülmesinin durdurulması ile, 2) Teminatın geç iade edilmesi nedeniyle uğranılan zararın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL tutarındaki kısmının tazminine karar verilmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKÎ SÜREÇ

Özelleştirme kapsam ve programında bulunan Muğla ili, Bodrum ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde bulunan taşınmazın 4046 sayılı Kanun uyarınca satış usulüyle özelleştirilmesini teminen 02/12/2020 tarihinde ihale gerçekleştirilmiş, ihale davacı şirket üzerinde bırakılmış ve ihale sonucu 09/03/2021 tarih ve 3633 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla onaylanmıştır.

… tarih ve … sayılı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı işlemiyle, sözleşmenin imzalanabilmesini teminen 22/04/2021 tarihinde Perşembe günü saat 15.00'da belirtilen adreste hazır bulunulması, sözleşme imzalamaktan imtina edilmesi veya ihale şartları çerçevesinde diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde geçici teminatının irat kaydedileceği davacıya bildirilmiştir.

Davacı tarafından Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'na yapılan 05/04/2021 tarihli başvuruyla, söz konusu taşınmazın imar planına karşı açılan davada ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile imar planlarının iptaline karar verildiği, yargılama sürecinin devam ettiği ve ne zaman ve hangi koşullarda sonuçlanacağının belirsiz olduğundan ihalenin konusunun imkânsız hâle geldiği, bu nedenle ihaleye sunduğu 400.000,00-TL'lik banka teminat mektubunun iade edilmesi ve ihaleden çekilmiş sayılmasına karar verilmesi talep edilmiş, davalı idarece anılan başvuruya cevap verilmeyerek zımnen reddedilmiştir.

Bunun üzerine davacı tarafından banka teminat mektubunun iadesi istemiyle açılan davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın görev yönünden reddine karar verilmiş, karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla anılan kararın onanmasına karar verilmiştir.

Bu kez davacı tarafından, ihale kapsamında verilen 400.000,00-TL tutarındaki banka teminat mektubunun iade edilmesi ve ihaleden çekilmiş sayılmasına karar verilmesi istemiyle yapılan 05/04/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile teminatının geç iade edilmesi nedeniyle uğranılan zararın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL tutarındaki kısmının tazminine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idarî davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı.

14. maddesinin 3. fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği. 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği kurala bağlanmıştır.

Aktarılan mevzuattan, dava dilekçelerinde, davanın konusunun açık ve kesin olarak belirtilmesi, iptali istenen işlem veya işlemlerin tarihi, sayısı ile varsa yazılı bildirim veya öğrenme tarihinin gösterilerek tereddüde yer vermeyecek şekilde dilekçenin sonuç ve talep kısmına yazılması gerektiği, bu şekilde düzenlenmeyen dilekçelerin yenilenmek üzere reddedileceği anlaşılmaktadır. Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca taleple sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Davacı tarafından, özelleştirmeye konu taşınmaza yönelik imar planlarının iptaline karar verilmesiyle birlikte ortaya çıkan yeni durum sebebiyle sözleşme imzalama yükümlülüğünün ortadan kalktığı, bu durumda teminatının iadesi gerekirken idarece gerekçeler görmezden gelinerek talebinin reddedildiği ve teminatının irat kaydedildiği, teminatın iadesini 05/04/2021 tarihinde talep ettiği, buna rağmen iade edilmediği ve bu nedenle de mal varlığını ticarî olarak değerlendiremediği, mülkiyet hakkından mahrum kaldığı, 05/04/2021 tarihinde doların satış kuru 8.1663-TL iken dava tarihi itibarıyla 19.0032-TL olduğu,

tacir olduğundan söz konusu bedeli çok daha kârlı şekilde değerlendirebilecek olduğu, enflasyon karşısında değer kaybı ve en azından mahrum kalınan faiz gelirinin tazminat olarak ödenmesi gerektiği belirtilerek ihale kapsamında verilen 400.000,00-TL tutarındaki banka teminat mektubunun iade edilmesi ve ihaleden çekilmiş sayılmasına karar verilmesi istemiyle yapılan 05/04/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile teminatın geç iade edilmesi nedeniyle uğranılan zararın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL tutarındaki kısmının tazminine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Her ne kadar davacı tarafından, teminatın iadesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile birlikte teminatının geç iade edilmesi nedeniyle zarara uğradığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL'lik zararının tazmini istenilmiş ise de, dava dilekçesinde, idarece teminatının iade edilmediğinin belirtildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacı tarafından, teminatının iade edilip edilmediği, edilmiş ise hangi tarihte iade edildiği ve geç iade edilmesi nedeniyle uğradığı ileri sürülen zararın ne olduğunun açıkça belirtilmesi suretiyle iptal ve tam yargı davası birlikte açılıyorsa iptali istenilen işlemin tarih ve sayısının açık ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde dava dilekçesinde açıklanması, dilekçenin "Sonuç ve Talep" bölümünde ayrıca gösterilmesi ve dilekçe ekine eklenmesi, tazmini istenen zararın "Davanın Konusu", "Açıklamalar" ve "Sonuç ve Talep" bölümünde bütünlük arz edecek şekilde açıkça ortaya konulması ve dava dilekçesinin ekli evrakıyla birlikte karşı taraf sayısından bir fazla düzenlenerek imzalanması suretiyle yeniden dava açılması gerekmektedir.