Danıştay 13. Daire E.2023/1035 K.2023/2466

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 09/02/2018 tarihli "Gölmarmara - Salihli - Alaşehir - Kula İlçeleri DGBH İçin Çelik Boru Alımı" ihalesi ile ilgili olarak yapılan sözleşmenin feshedilmesi üzerine anılan sözleşme kapsamında verilen 476.000,00-TL bedelli teminat mektubunun irat kaydedilmesi işleminin iptali ile kesin teminat mektup bedelinin ve güncelleme tutarının avans faizi ile birlikte iadesi istemiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce Dairemizin 04/03/2021 tarih ve E:2021/124, K:2021/825 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda;. A.Ş. Ankara Makina Fabrikası Müdürlüğü'nce 02/05/2017 tarihinde gerçekleştirilen "Muhtelif Sac Levha Alım İşi" ihalesinin.

Demir Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin uhdesinde kaldığı ve anılan şirket ile sözleşme imzalandığı, sözleşmenin imzalanmasının akabinde, anılan şirketin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 11/g maddesinde yer alan hüküm gereğince kamu ihalesine katılamayacağından bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca sözleşmesinin idarece feshedilmesi sonrasında, 4734 sayılı Kanun'un 58. maddesi uyarınca tüm ihalelere katılmaktan 2 yıl süreyle yasaklanmasına ilişkin.

A.Ş. Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı toplantısında 4 sayılı Kararın tesis edildiği, yine aynı çerçevede,. Demir Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin yarısından fazlasına sahip olan. Yatırım A.Ş.'nin ve bu şirketin de yarıdan fazla hissesine sahip olan davacı.

Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 2 yıl süreyle tüm ihalelere katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği, anılan şirketler hakkında verilen yasaklama kararlarının 27/09/2017 tarih ve 30193 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı ve aynı tarihte Kamu İhale Kurumu nezdinde tutulan yasaklılık siciline kaydedildiği, davacı şirket tarafından anılan yasaklama kararlarının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle ...

İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasına kayden açılan davada, Mahkemece 01/12/2017 tarihinde yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, anılan kararın Kamu İhale Kurumu'na 07/12/2017 tarihinde bildirildiği, Kamu İhale Kurumu tarafından, anılan şirketlerin kayıtlarının Mahkemenin yürütmenin durdurulmasına ilişkin karar tarihi olan 01/12/2017 tarihi itibarıyla yasaklılık sicilinden çıkarıldığı, davacı şirketin BOTAŞ tarafından 28/12/2017 tarihinde gerçekleştirilen "Gölmarmara-Salihli-Alaşehir-Kula İlçeleri Faz-1 DGBH İçin Çelik Boru Alımı" ihalesine katıldığı,

anılan ihale kapsamında yapılan yasaklılık teyitlerinde şirketin yasaklı olmadığının idare tarafından teyit edildiği, ... İdare Mahkemesi'nin yürütmenin durdurulması kararına karşı idare tarafından yapılan itiraz sonucunda,. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve YD İtiraz No:… sayılı kararıyla yürütmenin durdurulması kararının kaldırarak yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, anılan kararın 01/03/2018 tarihinde Kamu İhale Kurumu'na bildirildiği ve Kurum tarafından Mahkemenin karar tarihi olan 11/01/2018 tarihi itibarıyla davacı şirketin yasaklılar siciline kaydedildiği,

davacı şirketin 28/12/2017 tarihinde gerçekleştirilen "Gölmarmara-Salihli-Alaşehir-Kula İlçeleri Faz-1 DGBH İçin Çelik Boru Alımı" ihalesine 4734 sayılı Kanun'un 11. maddesinin (g) bendi kapsamında olmasına rağmen ihaleye katıldığından bahisle yapılan sözleşmenin feshedilerek davacı şirket hakkında 2 yıl süreyle kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği, anılan kararın 28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı,

13/02/2020 tarih ve 31038 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 14/11/2019 tarih ve E:2018/90, K:2019/85 sayılı kararıyla, 4734 sayılı Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrasına eklenen (g) bendinin, Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verildiği, davacı şirket hakkında "Gölmarmara-Salihli-Alaşehir-Kula İlçeleri Faz-1 DGBH İçin Çelik Boru Alımı" ihalesi dolayısıyla verilen yasaklama kararlarının 4734 sayılı Kanunun 11. maddesinin (g) bendi kapsamında olduğundan idarece geri alınmasına karar verildiği,

davacı şirket tarafından, "Gölmarmara - Salihli - Alaşehir - Kula İlçeleri DGBH İçin Çelik Boru Alımı" ihalesi ile ilgili yapılan sözleşmenin feshedilmesi üzerine anılan sözleşme kapsamında verilen 476.000,00-TL bedelli teminat mektubunun irat kaydedilmesi işleminin iptali ile kesin teminat bedelinin ve güncelleme tutarının avans faiziyle birlikte iadesi istemiyle 21/02/2021 tarihinde yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;

Dava konusu teminat mektubunun irat kaydedilmesi işleminin dayanağı olan sözleşme feshine ilişkin işlemin 4734 sayılı Kanun'un 11. maddesinin (g) bendi kapsamında tesis edildiği, anılan kanuni düzenlemenin ise Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda belirtilen kararıyla Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verildiği, bu karar üzerine idarece davacı şirket hakkında verilen ihalelere katılmaktan yasaklama kararının da geri alındığı, dolayısıyla dava konusu teminat mektubunun irat kaydedilmesi işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlem hakkında kesin hüküm bulunduğu, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği, adli yargıda açılan aynı konuya ilişkin derdest dava bulunduğu, davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı, sözleşmenin kurulmasının özel hukuk hükümlerine tâbi olduğu, davanın süresinde açılmadığı, dava tarihindeki koşullar göz önüne alınmaksızın karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davalı idarenin "dava konusu işlem hakkında kesin hüküm bulunduğu, adli yargıda açılan aynı konuya ilişkin derdest dava bulunduğu" yönündeki iddiasının incelenmesinden; işbu davanın konusunu "sözleşme kapsamında verilen 476.000,00-TL bedelli teminat mektubunun irat kaydedilmesi işleminin iptali" oluşturmakta iken davalı idarenin kesin hüküm bulunduğunu ileri sürdüğü ...

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına konu uyuşmazlığın "hukuka aykırı olan fesih işlemine dayanılarak tesis edilen işlemlerin geri alınmasının" talep edildiği, söz konusu talebin özellikle hak edişlerinden yapılan kesintiye ilişkin olduğu anlaşıldığından, kesin hüküm bulunduğu itirazının yerinde olmadığı; yine.

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin … sayılı esasına kayden açılan davanın özetle konusunun "sözleşmenin haksız feshine ve buna ilişkin taleplere" dair olduğunun anlaşıldığı, bu yönüyle davaların konusunun aynı olduğundan söz etmeye olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davalı idarenin "davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği" yönündeki itirazına gelince, işbu davada verilen Dairemizin 04/03/2021 tarih ve E:2021/124, K:2021/825 sayılı bozma kararında davanın idari yargının görev alanında görüldüğü gerekçeleriyle ortaya koyulduğundan anılan usule ilişkin itiraz geçerli görülmemiştir. Yine davalı idarenin "davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı, davanın süresinde açılmadığı" yolundaki usule ilişkin itirazlarının da geçerli olmadığı sonucuna varılmıştır.

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.