Danıştay 13. Daire E.2023/1140 K.2023/2084

Dava konusu istem: Konya Selçuklu Belediyesi Kentsel Tasarım Müdürlüğü'nce 10/02/2021 tarihinde gerçekleştirilen "Sancak Kapalı Pazar Yapım İşi" ihalesi işi uhdesinde bırakılan ve sözleşme imzalayan davacının mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 12/08/2021 tarih ve 31566 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; yasaklama işlemine konu ihale uhdesinde bırakılan davacı ile 26/03/2021 tarihinde sözleşme imzalandığı, ihale sözleşmesine göre işin teslimden itibaren 240 gün içinde bitmesi gerekiği, 30/03/2021 tarihinde yer teslimi yapılan işin en geç 01/11/2021 tarihinde tamamlanması gerektiği, davacı şirketin 27/05/2021 tarihli dilekçesiyle döviz kurundaki artış ve pandeminin neden olduğu maliyet artışları nedeniyle sözleşmenin feshini talep ettiği, 03/06/2021 tarihli işlemle başvurusunun reddedildiği,

Selçuklu Belediye Başkanlığı'nın 28/05/2021 tarihli yazısıyla davacı şirketin iş programının gerisinde olduğu hususunda uyarıldığı, 10/06/2021 tarihli durum tespit tutanağıyla işin aksadığının ve şantiye sahasında gerekli personel ve aracın bulunmadığı hususunun tespit edildiği, Selçuklu Belediye Başkanlığı'nın 10/06/2021 tarihli yazısıyla davacı şirketin iş programının gerisinde olduğu hususunda ikinci kez uyarıldığı, işteki aksamaların giderilebilmesi için 30 gün süre verildiği, 24/06/2021 tarihli durum tespit tutanağıyla işin aksadığının ve şantiye sahasında gerekli personel ve aracın bulunmadığı,

herhangi bir imalatın yapılmadığı hususlarının tespit edildiği, Selçuklu Belediye Başkanlığı'nın 25/06/2021 tarihli yazısıyla işteki aksamaların giderilmesi ile ile aksamanın nedenlerinin bildirilmesinin talep edilerek aksi hâlde sözleşmenin tek taraflı olarak feshi hususunda gerekli işlemlerin yapılacağı hususunda uyarıldığı, 12/07/2021 tarihli durum tespit tutanağıyla işin aksadığının ve şantiye sahasında gerekli personel ve aracın bulunmadığı, herhangi bir imalatın yapılmadığı hususlarının tespit edildiği, 12/07/2021 tarihli Başkanlık Olur'u ile davacının sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedildiği ve teminatlarının irat kaydedildiği,

06/08/2021 tarihli Bakan Olur'u ile de davacı şirketin 1 yıl süre ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği;

Davalı idarenin hakediş tutanağında davacı şirketin yer tesliminin yapıldığı 30/03/2021 tarihi ile sözleşmenin feshedildiği 12/07/2021 tarihi arasında ihale konusu işte yapılan toplam imalatın %0,60899 olduğunun tespit edildiği, durum tespit tutanaklarıyla şantiye alanında herhangi bir çalışma yapılmadığının tespit edildiği, davacı şirketin iş programının çok gerisinde kaldığı, zira hakediş tutanağına göre sözleşmenin feshedildiği tarih itibarıyla tamamlanan imalat toplamının ihale konusu işin yüzde birinden bile az olduğu hususunun tespit edildiği,

davacı şirketin işin aksadığı ve programın gerisinde olduğu konusunda defalarca uyarılmasına rağmen işteki aksamayı gidermediği anlaşıldığından, davacının 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacı şirket tarafından, pandemiden kaynaklı döviz kurundaki dalgalanmalar nedeniyle ihale konusu işin aksadığı ileri sürülmekte ise de, pandemi sürecinin ihale sözleşmesinin imzalandığı 26/03/2021 tarihinden çok önce başladığı ve davacı şirketin basiretli bir tacir olarak bunu öngörmesi gerektiği değerlendirildiğinden davacı şirketin bu iddiasına itibar edilmemiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Covid-19 salgını ve döviz kurlarında meydana gelen dalgalanmalar nedeniyle malzeme fiyatlarında beklenmeyen fiyat artışlarının olduğu, bu durumun fiilen yaşanan ve öngörülmesi mümkün bir durum olmadığı, basiretli tacir olarak davranmak suretiyle ihale konusu işte yapılacak iş ve işlemler için gerekli malzemelere ilişkin piyasa fiyat araştırılması yapıldığı, ancak döviz kurunda yaşanan artışlar nedeniyle sözleşme ve işlemin temelinden çöktüğü, dava konusu yasaklama işleminin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu yasaklama işleminin hukuka uygun biçimde tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.