Danıştay 13. Daire E.2023/2414 K.2023/3489

Dava konusu istem: Denizli Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’nce 02/11/2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Başkarcı Sentetik Çim Saha, 4’Lü Soyunma Odası, 480 Kişilik Tribün, Halı Saha Soyunma Odası Tamiratı ve Halı Saha Zemin Yenileme, Saha Aydınlatma” ihalesine ilişkin olarak davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 08/03/2023 tarih ve 2023/UY.II-460 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacının bahse konu ihaleye istekli olarak katıldığı, en avantajlı teklif sahibi firma olduğu, bu nedenle ihalenin üzerinde bırakıldığı, idare tarafından sözleşmeye davet yazısı gönderilmesine rağmen 10 günlük sözleşmeye davet süresi içerisinde sözleşme imzalamaya gelmediği ve bunun üzerine ilgili idarece davacının geçici teminatının irat olarak kaydedildiği anlaşılmış olup, davacının sözleşmeye icabet etmemesi nedeniyle Yapım İşi İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 68. maddesinin 3. fıkrasına aykırı bir husus bulunmadığı,

yine davacı tarafın söz konusu dönemde döviz kurunda yaşanan aşırı artış nedeniyle sözleşmeye geçilemediği iddiasının da mücbir sebep olarak değerlendirilemeyeceğinden dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından sözleşmeye icabet edilmemesine gerekçe olarak ileri sürülen mücbir sebebe ilişkin olarak, ikinci en avantajlı teklif sahibi ile imzalanan sözleşmenin de sonraki süreçte yapılan kanuni düzenlemeler gereği fiyatlardaki beklenmeyen artışlar nedeniyle feshedilerek teminatının iade edildiği öne sürülmüş ise de, gerek bahsi geçen kanuni düzenlemelerin uyuşmazlığa konu geçici teminatın irat kaydedilmesinden sonraki tarihte yürürlüğe girmesi gerekse de davacı tarafından söz konusu ihalede sözleşme imzalama aşamasına geçilmemesi nedeniyle bahsi geçen kanuni düzenlemelerin kendisi hakkında kıyas yoluyla uygulanma imkânı bulunmadığından anılan iddiaya itibar edilmediği belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 58. ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 68. maddelerinde mücbir sebebin ortaya çıkması nedeniyle sözleşmenin imzalanamaması hâlinden bahsedilmekte birlikte anılan düzenlemelerde mücbir sebep tanımına yer verilmediğinden, ihale aşamasında meydana gelen bir olayın mücbir sebep olarak kabul edilip edilmeyeceği tespitinin her bir olayın kendine özgü şartları içinde değerlendirilmesi gerektiği, ihale tarihinden sonra Amerikan Dolarında yaklaşık %41,02 ve Euro da ise %37,20’lik kur artışı olduğu,

kur artışından kaynaklı olarak başta demir ve beton teminindeki daralmalar sonucu tedarikçi firmalar tarafından teklif verilemediği, satışı ve temini tamamen Euro üzerinden olan sentetik çim sahanın fiyatının belirlenemediği, daha önce bağlantısı yapılan ve sözleşme imzalanan diğer girdilere ilişkin taleplerinin ise aşırı kur artışlarından dolayı karşılanamayacağı, kendilerinden kaynaklanmayan, öngörülemez ve önlenemeyen bu hususların taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olduğu, ihale sonrası ekonomik gelişmelerin sözleşme imzalama şartlarını ortadan kaldırdığı,

ihalenin yapıldığı tarih ile isteklinin sözleşme imzalamaya davet edildiği bir aylık sürede meydana gelen ve Merkez Bankası ile TÜİK verilerine de yansıyan olağanüstü fiyat artışlarının hiç kimse tarafından öngörülemeyeceği, belirtilen bir aylık süre içinde meydana gelen fiyat artışı nedeniyle teklif edilen tutardan ürün tedarikini imkânsız hâle getirdiği, uluslararası piyasalarda kısa sürede ortaya çıkan fiyat artışları ve buna bağlı olarak tedarik sıkıntısının davacı açısından öngörülmez ve önlenemez nitelikte olduğu, olayda her iki şartın bir arada meydana geldiği ve bu durumun mücbir sebep oluşturduğu,

basiretli tüccar gibi hareket ederek meydana gelecek fiyat artışlarını öngörürek teklif fiyatını oluşturması gerektiği şeklinde belirtilen gerekçenin somut olayın özelliklerine uygun olmadığı, kendilerinin sözleşmeyi imzalamaması nedeniyle ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen ... İnşaat Doğalgaz Teknik Tesisat Gıda Tem. Tic. Ltd.

Şti. ile idare arasında 15/12/2021 tarihinde işe ait sözleşme imzalandığı, ancak adı geçen yüklenici firma tarafından girdi fiyatlarında meydana gelen ve öngörülmeyen fiyat artışlarının işin yapımını engellediği gerekçesiyle yapılan başvuru üzerine 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun Geçici 6. maddesine istinaden sözleşme tasfiye edilerek yükleniciye kesin teminatının iade edildiği, kendilerinden daha yüksek fiyat teklifi sunan yüklenici tarafından sunulan fiyat ile de işin yapılamayacağının somut olarak ortaya konulduğu,

aynı ihalede daha düşük fiyat teklif vermelerine rağmen ihale sonrası ekonomik gelişmelerin sözleşme imzalama şartlarını ortadan kaldırdığı, bu durumun 4734 sayılı Kanun'un 58. ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 68. maddelerinde yer verilen düzenlemeler kapsamında sözleşme imzalamaya engel mücbir sebep hâli olarak kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, mücbir sebeple ilgili davacının sözleşme imzalamaya gelmemesi nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ... İnşaat Doğalgaz Teknik Tesisat Gıda Temizlik Ticaret Ltd.

Şti. ile 15/12/2021 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözü edilen firmanın 4735 sayılı Kanun'a 08/04/2022 tarihinde eklenen Geçici 6. maddenin 3. fıkrasına istinaden yaptığı 20/04/2022 tarihli başvuru üzerine, ... tarih ve ... sayılı Olur ile söz konusu yapım işi feshedilerek teminat mektubununun iade edildiği,

davacının 4734 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri uyarınca sözleşme imzalaması durumunda değişen fiyatlar nedeniyle kamu ihale sözleşmelerinin iptal edilmesine imkân veren 4735 sayılı Kanun'a 08/04/2022 tarihinde eklenen Geçici 6. maddenin 3. fıkrası uyarınca yapacağı başvuru sonucunda hiçbir müeyyideye uğramadan sözleşmesinin feshedebileceği, ancak davacının bunun yerine 4734 sayılı Kanun'da yer verilmeyen mücbir sebep hâline dayanarak anılan Kanun'un 42. ve 43. maddelerinde yer verilen hükümlerine uymadığı,

bu davranışın sonucu olarak yine aynı Kanun'un 44. maddesinin uygulanmasının mevzuat gereği olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.