Danıştay 13. Daire E.2023/2614 K.2023/3796

Dava konusu istem: Hazine ve Maliye Bakanlığı İstanbul Vergi İadeleri Denetim Daire Başkanlığı'nca 16/11/2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Vergi Denetim Kurulu İstanbul Vergi İadeleri Denetim Daire Başkanlığı Personeli İçin 2023 Yılı Malzemeli Öğle Yemeğinin Hazırlanması, Taşınması ve Servisi Hizmet Alım İşi" ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 28/12/2022 tarih ve 2022/UH.II-1699 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; itirazen şikâyet başvurusundaki;

1. iddianın incelenmesinden; ihale konusu işin idarenin "Ataşehir Yemekhanesi"nde üretilen öğle yemeklerinin Ataşehir Yemekhanesinde servisi, Cevizli Yemekhanesi ve Maltepe Yemekhanesine taşınması ve servisi hizmet alımı işi olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3. maddesinden yüklenicinin ihmâli nedeniyle mutfak veya yemekhanelerde yangın ve patlama meydana gelmesi, yenilen öğle yemeği nedeniyle gıda zehirlenmesinin tespit edilmesi ve yüklenicinin sözleşme hükümlerini açık bir şekilde kasten yerine getirmemesi olarak,

ağır aykırılık hâllerinden birinin gerçekleşmesi hâlinde protesto çekmeye gerek kalmaksızın idarece sözleşmenin feshedileceğinin anlaşıldığı, yemekhanelerden herhangi birinde hizmetten yararlananlardan birinde gıda zehirlenmesinin tespitinin sözleşmenin feshi için yeterli olduğu,

yüklenicinin sözleşme hükümlerini açık bir şekilde kasten yerine getirmemesi düzenlemesinin ise, işin ihale dokümanı düzenlemelerine aykırı olarak kasıtlı bir şekilde yürütülmeye çalışıldığının tespiti şeklinde anlaşılması gerektiği ve ancak bu durumda idarece sözleşmenin feshedilebileceği, düzenlemenin isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde hazırlamalarına engel nitelikte olmadığının anlaşıldığı,

2. iddianın incelenmesinden; iş kapsamında yemeklerin Ataşehir Yemekhanesi'nde üretileceği ve Cevizli Yemekhanesi ile Maltepe Yemekhanesi'ne taşınarak yemek servisi hizmetinin verileceği, Teknik Şartname'de idare mutfaklarına ilişkin adres bilgilerine de yer verildiği, idarenin mutfak ve yemekhanelerde belirleme ve değişiklik yetkisini haiz olduğunun anlaşıldığı,

3. iddianın incelenmesinden.

Teknik Şartname’nin 9.30. maddesi uyarınca yüklenici tarafından yemek üretiminin gerçekleştirilememesi hâlinde uygulanacağı düzenlenen cezai şarta özel aykırılık ve ağır aykırılık hâlleri kapsamında yer verilmediğinden cezai şartın Sözleşme Tasarısı’nın 16.1. ve 16.1.1. maddeleri kapsamında uygulanması gerektiği, idare mutfağının bakımına ihtiyaç duyması hâli ile yükleniciden kaynaklanmayan nedenlerle yemek üretimi gerçekleştirilemediğinin idarece tespiti hâlinde Tasarı’nın 16.1.1. maddesinin işletilemeyeceği, Teknik Şartname’nin 9.31. maddesine göre, fazla mesai için yemek talebinin,

Teknik Şartname'de belirtilen yemek çeşitlerinden toplam öğün miktarından düşülmek kaydı ile ek ücret talep edilmeden yüklenici tarafından yerine getirileceğinin düzenlendiği, 10. maddesinde, yüklenicinin, personelin mesai ücreti, hafta sonu ücreti, fazla mesai ücreti, yıllık izin hakkı gibi yasalardan kaynaklanan haklarını ödemeden doğrudan sorumlu olduğu, iş kapsamında toplam 28 personelin çalıştırılacağı, 2 temizlik personelinin ise mesai saatleri içerisinde tam zamanlı çalıştırılacağına yönelik düzenlemelere yer verildiği, temizlik personeli dışındaki personelin tam zamanlı çalıştırılacağına yönelik bir düzenleme bulunmadığı,

dolayısıyla fazla mesaiye kalan personelin fazla mesai ücretini hakedecek çalışma saatine ulaştığının söylenemeyeceği, çalışma saatlerine ilişkin planlama yapma sorumluluğunun da yükleniciye ait olduğu, işi sözleşme ve eklerine uygun olarak yürütüp tamamlamak yüklenicinin sorumluluğu iken, bu sorumluluğun denetimini gerçekleştirmenin kontrol teşkilatının sorumluluğunda olduğu, Teknik Şartname’nin 9.35. maddesi uyarınca yüklenici tarafından üretimi gerçekleştirilen yemeğin kontrol teşkilatınca uygun bulunmaması hâlinde uygulanacağı düzenlenen cezai şarta özel aykırılık ve ağır aykırılık hâlleri kapsamında yer verilmediğinden,

cezai şartın Sözleşme Tasarısı’nın 16.1. ve 16.1.1. maddeleri kapsamında uygulanması gerektiğinin anlaşıldığı,

4. iddianın incelenmesinden.

Teknik Şartname’nin 12. maddesinde, öğün başına 4 çeşit yemek üretimi gerçekleştirileceği belirtilerek yemeklerin içerik ve niteliklerine ilişkin düzenlemeler yapıldığı, ihale dokümanı ekinde, 3 haftalık örnek yemek menüsüne ve menü içeriği yemeklerin çiğ girdi miktarlarına ilişkin düzenlemelere yer verildiği, idarelerin ihtiyaçlarını belirleme noktasında takdir yetkisi bulunduğu ve bu ihtiyacın temini açısından şartnamelerde düzenlemelerin yapılabileceği, kumanyanın günlük sürekli verilen bir kumanya olmadığı,

ani gelişen olaylar karşısında, idare yemekhanelerinde yemek üretiminin gerçekleştirilemediği durumlarda kumanya verilebileceği, işin esasını oluşturmadığı, teklifler hazırlanırken Teknik Şartname’deki düzenlemeler ile ihale dokümanı ekindeki yer alan 3 haftalık örnek yemek menüsüne ilişkin düzenlemelerin dikkate alınabileceğinin anlaşıldığı,

5. iddianın incelenmesinden.

Teknik Şartname’nin ekinde yer alan "Tablo-1" başlıklı belgede üretimi gerçekleştirilecek yemek gruplarının türlerine göre kişi başına ihtiva edeceği gramaj bilgisine yer verildiği, Teknik Şartname’nin 9.16. maddesinde, yüklenici tarafından temin edilen ambalajlı ekmeklerin dağıtımının yemek servis saatleri içerisinde sürekli olarak gerçekleştirileceği, ekmeklerin 50 gram olacağı ve yeterli sayıda servise sunulacağına yönelik düzenlemelerin bulunduğu,

iş kapsamında 175.700 adet öğle yemeği servisinin gerçekleştirileceği de dikkate alındığında, ambalajlı 50 gram ekmek çeşitlerine ilişkin maliyetlerin hesaplanabileceği, Teknik Şartname’nin 12.4.5. maddesinde, meşrubat çeşitlerinin meyve suyu, gazoz ve kola türü gazlı içecekler olacağının belirtildiği, piyasa şartlarında temini gerçekleştirilecek 200 ml kapalı şişe içeceklerin maliyetine ilişkin bilginin yükleniciler tarafından kolaylıkla tespit edilebileceği, yemeklerin hem içeriklerine hem de kişi başı porsiyon miktarlarına ilişkin düzenlemelere yer verildiğinin anlaşıldığı,

dolayısıyla itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 1. iddianın hem Kurul hem Mahkemece incelenmediği, talep ve iddia dışı olan fesih iradesinin açıklanmasına yönelik açıklamalar yapıldığı, ihale konusunda zorlaştırıcı ve net olmayan hususların da ihaleye katılımı azaltacağı ve hukuka aykırı olduğunun açık olduğu, 2. iddianın hem Kurul hem Mahkemece maddi külfet bakımından değerlendirilmediği, yemekhanelerde idare tarafından tek taraflı değişiklik yapılması ve Teknik Şartname'nin 3.1. maddesinde belirtilen ibarenin tartışılmadığı, yemeğin nerede üretileceği ve servis edileceğinin açık ve net bir şekilde belli olmadığı,

3. iddia yönünden yapılan incelemede iddialarının, yorum yoluyla giderilmeye çalışıldığı, Sözleşme Tasarısı ve Teknik Şartname'deki belirsizliklerin göz ardı edildiği, ilgili maddenin uygulanmasında belirsizlik bulunmasının ihalenin iptalini gerektirdiği, 4. iddia yönünden belirsizlik oluşacağının kabul edildiği, ancak bu belirsizliğin şikâyete konu işin esasını oluşturmadığından bahisle dikkate alınmayacağına karar verildiği, kumanyanın içeriğinin belli olmamasının isteklileri fiyat hazırlama konusunda tereddüte düşüreceği, 5. iddiayla ilgili olarak Kurul ve Mahkemece eksik inceleme yapıldığı, ihalede rekabetin engellendiği,

kamu düzenine ilişkin bir husus varsa Kurulca süre sınırlamasına bakılmayarak inceleme yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararı ile temyiz edilen Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı, 15 firma tarafından ihale dokümanının indirildiği, ihaleye 10 isteklinin katıldığı, ihalede yeterli rekabet ortamının sağlandığı, temyiz dilekçesinde dava konusu Kurul kararı ile hiçbir ilgisi bulunmayan süre ve şekle ilişkin iddiaların ileri sürüldüğü belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.