Danıştay 13. Daire E.2023/2646 K.2023/5190

Dava konusu istem: Ankara Jandarma Tedarik Merkezi Komutanlığı'nca 09/01/2023 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3. maddesinin (b) bendi uyarınca 758 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren "İçişleri Bakanlığı Tarafından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü Maddesinin (b) Bendi Kapsamında Yapılacak Alımlara İlişkin Usul ve Esaslar"ın 13. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca açık ihale usûlüyle gerçekleştirilen "4 Kalem Cobra Aracı Koltuğu Alımı" ihalesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı tarafından, ihale üzerinde bırakılan ... Otomotiv Sanayi İthalat İhracat ve Ticaret A.Ş.'nin sunduğu yerli malı belgesinin ihale konusuna ilişkin olmadığı, söz konusu belgenin davalı idarece geçerli kabul edilerek anılan şirket lehine %15 fiyat avantajı uygulanmasının hukuka uygun olmadığı ileri sürülerek ihalenin iptalinin istenildiği;

Olayda, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen ... Otomotiv Sanayi İthalat İhracat ve Ticaret A.Ş. tarafından, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nca düzenlenen ... tarih ve ... numaralı yerli malı belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede, ürün adının "Taşıt Koltuğu (Sürücü Koltuğu, Yolcu Koltuğu, Yardımcı Koltuğu)", yerli katkı oranının % 62,57, teknolojik düzeyinin orta-yüksek, kapasite raporunun geçerlilik süresinin 08/03/2024 ve belgenin geçerlilik süresinin veriliş tarihinden itibaren 1 yıl olarak belirtildiği;

Jandarma Tedarik Merkezi Komutanlığı'nca söz konu yerli malı belgesinin zırhlı taşıt koltukları ürününü kapsayıp kapsamadığı hususunun Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'ndan sorulduğu, anılan Oda'nın ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısında "... Otomotiv Sanayi İthalat İhracat ve Ticaret A.Ş. firması farklı model ve cins ile farklı teknoloji ve özelliklerde taşıt koltuğu üretebilmektedir. Söz konusu yerli malı belgesindeki yerli katkı oranı, hesaplama yaptığı döneme ait ürettiği bütün modellerini kapsamaktadır. Nihai belgenin kapasite raporu ve sanayi sicil belgesinde yazan ürün adı ile uyumlu olarak verilmesi gerekliliği sebebiyle genel ürün ismi olan "Taşıt Koltuğu (Sürücü Koltuğu, Yolcu Koltuğu, Yardımcı Koltuğu) olarak düzenlenmiştir." hususlarının belirtildiği;

Bu durumda, her ne kadar ihale üzerinde bırakılan şirket tarafından sunulan söz konusu yerli malı belgesinin ihale konusuna ilişkin olmadığı ileri sürülmekte ise de, idari şartnamede her türlü araç koltuğu alım işinin benzer iş olarak kabul edileceğinin belirtildiği, bu kapsamda da bahse konu şirketin Bursa Ticaret ve Sanayi Odası tarafından "Taşıt Koltuğu (Sürücü Koltuğu, Yolcu Koltuğu, Yardımcı Koltuğu)"na ilişkin düzenlenen ... tarih ve ... numaralı yerli malı belgesini sunduğu, anılan belgenin usûlüne uygun düzenlendiği, yerli malı belgesinin iptaline veyahut hukuka aykırılığının tespitine dair herhangi bir dava da bulunmadığı dikkate alındığında davacının anılan iddiasına itibar edilmediği;

Diğer yandan, davacı tarafından söz konusu belgenin davalı idarece geçerli kabul edilerek anılan istekli lehine %15 fiyat avantajı uygulanmasının hukuka uygun olmadığı iddia edilmekte ise de, mevzuatta Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve her yıl ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanmasının zorunlu olduğu,

somut uyuşmazlıkta da, davalı idarece alımı yapılan malın Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknoloji sanayi ürünleri listesinde yer alması nedeniyle yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanması zorunlu ürünlerden olduğu, bir başka deyişle davalı idarece yerli malı belgesi sunan istekli lehine fiyat avantajı sağlanmasının mevzuat gereği olduğu, kaldı ki isteklilerce sunulan teklifler dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan şirketin yerli malı belgesinin sağladığı fiyat avantajından bağımsız olarak da ihalede en uygun fiyat teklifini sunduğu anlaşıldığından,

bu iddianın da yerinde görülmediği, bu itibarla, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 4734 sayılı Kanun kapsamında fiyat avantajı sağlanması zorunlu olan ürün listesine göre ihale üzerinde bırakılan şirket tarafından sunulan yerli malı belgesinin motorlu taşıtlarda kullanılan koltuklara ilişkin olduğu, ihaleye konu ürün ise Taktik Tekerlekli TTZA Cobra-1 araçlarında kullanılan, platforma entegre vaziyette, sensör ve emniyet kemeri tertibatı ile birlikte tanımlanmış, belirli standart ve özellikleri açık bir şekilde tariflenmiş bir koltuk olduğu,

alelade bir araç koltuğu olmadığından yerli malı belgesinin de askeri araç parçaları, askeri araçlar için mekanik yedek parçaları, askeri araçlar ve bağlantılı parçaları ürünlerine ilişkin olması gerektiği, ayrıca uyuşmazlığa konu yerli malı belgesindeki "prodcom/GTİP" kodunun motorlu kara taşıtları koltuklara ilişkin olduğu, zırhlı taşıt koltuklarını kapsayan motorize tank ve diğer zırhlı savaş araçları ve bunların parçalarına ilişkin prodcom/GTİP kodunun ise farklı olduğu, bu nedenle söz konusu yerli malı belgesinin ihaleye konu ürünü kapsamadığı,

Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nın söz konusu belgeye ilişkin açıklamasının genel ifadeler içerdiği, ürün grup ve kodlarından bahsedilmediği, koltuk ve ihale dokümanı gereği koltukla beraber teslimi gereken sensör, emniyet kemeri tertibatı ve diğer yan ürünler için ayrı ayrı yerli malı incelemesi yapılması gerektiği, zira söz konusu belgeye konu koltuğun ancak sensör ve emniyet kemeri tertibatı dahil edildiğinde ihale konusu ürün hâline geleceği, bu durumda sadece koltuğu kapsayan yerli malı belgesinin parçaların tamamı için kabul edilerek fiyat avantajı uygulanmasının hatalı olduğu,

Mahkemece söz konusu belgenin kapsamına yönelik herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, ihale konusuna uygun olmayan yerli malı belgesi ile iradesinin sakatlandığı, ihalede rekabetin oluşmadığı, kamu zararına neden olunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, yerli malı belgelerinin belirli bir ihaleye yönelik düzenlenmediği, belgeyi talep eden gerçek veya tüzel kişilerin yaptıkları üretime, kapasite raporlarına göre ürettikleri ve üretebilecekleri ürünlere ilişkin ürün adı tercih etmelerinin olağan olduğu, marka, telif ve patent hakları kapsamında orijinal ürüne ait "cobra aracı koltuğu" ifadesinin sadece aracı üreten firma tarafından kullanılacağı, ihalede sunulan yerli malı belgesinde Avrupa Birliği'nin alımlarının takibini kolaylaştıran CPV (ortak satınalma sözlüğü) koduna yer verilmediği,

sunulan yerli malı belgesi ile bu belgeye ilişkin kapasite raporunun mevzuata uygun olduğu, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'na söz konusu belgenin zırhlı araç koltuklarını kapsayıp kapsamadığının sorulduğu, Oda tarafından verilen cevapta söz konusu yerli malı belgesinin zırhlı araç koltuklarını kapsamadığına yönelik herhangi bir tespit içermediği, ihalede Jandarma Genel Komutanlığı'nın... tarih ve J.Loj.Tek.Ş. ... nolu "Ana Parça, Komple Parça ve Yedek Parça Teknik Şartnamesi"nin kullanıldığı, söz konusu teknik şartnamede parçalara ilişkin askeri ibaresinin kullanılmadığı,

kaldı ki şartnamenin sadece belirli bir araç veya askeri araca ilişkin olmadığı, ihale dokümanında "araç koltuğu" tanımının yanlış olduğu, askeri yedek parçası olarak düzeltilmesi gerektiğine yönelik herhangi bir başvuru yapılmadığı, askeri araçların yedek parçalarında (araç koltuğu, emniyet kemeri gibi) diğer araçlarla benzerlik bulunduğu, ihalede her türlü araç koltuğu alımı işinin benzer iş olarak kabul edildiği, yerli malı belgesinin isteklilerin iradesini sakatlamadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.