Danıştay 13. Daire E.2023/2765 K.2025/424

Dava konusu istem: ... Turizm Taşımacılık A.Ş. (...) pay piyasasında 15/04/2021 tarihinde gerçekleştirilen işlemlerin VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (f) bentlerinde tanımlanan piyasa bozucu eylemleri ve benzeri işlemleri oluşturması sebebiyle davacı hakkında 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104. maddesi uyarınca elde edilen realize menfaatin iki katı tutarında 1.540.526,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının 15/04/2021 tarihinde gün başı itibarıyla mülkiyetinde 23.992 adet ... payı bulunduğu (23.962 adet ... Menkul Kıymetler A.Ş. (...) nezdinde ve 30 adet ...

Menkul Değerler A.Ş. (...) nezdindeki hesabında olmak üzere), 10:00:16'ya kadar sadece alım emri ileterek 94.033 adet alım işlemi gerçekleştirdiği ve ... nezdindeki hesabında bulunan ... payı miktarını 117.995 adede yükselttiği, ... pay piyasasında tavan fiyat seviyesi olan 21,24-TL seviyesinde 915.105 adet alım emri beklemesine karşın ... nezdindeki hesabı üzerinden en iyi alım fiyatından %4,43 oranında daha düşük olan 20,30-TL fiyat seviyesinden 2,5 saniye içinde 7 kez 117.995 adet (toplam 825.965 adet) satım emri ilettiği,

aynı zamanda 10:00:26 itibarıyla ... nezdindeki hesabından 21.08-TL fiyat seviyesinden 30 adet ... pay satış emri verdiği, sistemde bekleyen alım emirleri olmasına karşın fiyatı düşürecek şekilde açığa satış emri vererek emirlerinin işleme dönüşmesini sağladığı, 718.033 adet satım işlemi gerçekleştirdiği, ... pay stokunun -600.038 adet olduğu ve açık pozisyona düştüğü, 718.033 adet satım işleminin 700.598 adedini 21,24-TL fiyat seviyesinden, 17.435 adedini ise 21,22 TL-20,30 TL fiyat aralığından gerçekleştirdiği,

akabinde alım emri miktarı önemli oranda azalarak 153.659 adede gerilerken en iyi alım emri fiyatının ise tavan fiyat seviyesi olan 21,24-TL'den 20,28-TL'ye (%4,5) gerilediği, payın piyasasında satım emirlerinin de beklemeye başladığı ve bekleyen 204.497 adet satım emrinin 107.962 adedinin davacıya ait olduğu.

Kurul tarafından 28/02/2020 ve 02/03/2020 tarihli kararlar çerçevesinde, tüm paylarda uygulanan açığa satış yasağı kararının, 12/02/2021 tarihinden itibaren BIST 50 Endeksi dışında kalan paylara yönelik olarak devam etmesi nedeniyle, ... pay piyasasında sahip olunmayan payların satılmasının anılan Kurul kararlarına aykırı olduğu; davacının 10:00:26.095 itibarıyla ilettiği son satım emrinin hemen ardından 10:00:26.309'da payın fiyatı açılış seansında belirlenen ve tavan fiyat seviyesi olan 21,24-TL seviyesine göre %5 oranında gerileyerek 20,18-TL'ye düşünce 10:00:26.808'de payın piyasasında devre kesicinin tetiklendiği,

davacının stoğunun devre kesici tetiklenmeden önce -600,038 adet olduğu, 15 dakikalık devre kesici emir toplama aşamasında davacının saat 10:01:42.286 ve 10:01:42.287'de 20,34-TL'den toplam 600.038 adet alım emri ilettiği, ardından 10:14:26.177-10:14:26.389 zaman aralığında bahse konu emirlerin fiyatını 21,24-TL'ye iyileştirdiği ve saat 10:15:31.170'te 20,02-TL'den 600.038 adet alım işlemi gerçekleştirip ... pozisyonunu sıfırladığı ve günün devamında ... payının piyasasında işlem gerçekleştirmediği, ardından iki kez daha devre kesicinin tetiklendiği ve payın taban fiyat seviyesi olan 17,38-TL'den kapandığı,

davacı hesabına yapılan satış işlemleri öncesi pay piyasasında işlemlerin tavan fiyat seviyesi olan 21,24-TL'den gerçekleştiği dikkate alındığında, kapanışa kadar fiyatın %18.2 oranında azaldığı, 08/04/2021-14/04/2021 döneminde pay piyasasında toplam 485.710 adet işlem gerçekleşirken 15/04/2021 tarihinde işlem miktarının çok ciddi oranda artarak (yaklaşık 56 kat) 27.008.242 adede yükseldiği;

Davacı tarafından gerçekleştirilen yüksek miktarlı satım işlemleriyle, payın fiyatının ilk kez ciddi oranda düşmesine neden olunduğu, işlemler neticesinde devre kesicinin tetiklendiği, satış işlemleri gerçekleştirerek payın arz miktarı hakkında yanıltıcı izlenim oluşturulduğu ve böylece ... pay piyasasında gerçekleştirilen işlemlerin Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (f) bentlerinde tanımlanan eylemleri ve benzeri işlemleri oluşturduğu anlaşıldığından, elde edilen menfaatin iki katı tutarında idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yatırımcıların sistem üzerinden her zaman hisse satışı gerçekleştirebildiği, limit artırımını bilmeden yaptığı işlemin limitini düşük sanması üzerine satış işleminin gerçekleşmediğini düşünerek, birden fazla satış tuşuna bastığı hususu dikkate alındığında, bu durumun borsa işlemlerinde karşılaşılabilecek bir durum olduğunun ortada olduğu, borsa platformunda her zaman daha önce düşük satış yapılması, sonrasında aynı oranda veya aynı orana yakın satış yapılmasının gerekmediği, zira borsada her an çok az veya çok fazla hisse satışı yapılabildiği,

alım ve satım işlemlerinin tamamen aracı kurumun uygulamasından ve sistemsel hataya bağlı olarak uyarı dönüşü olmamasından kaynaklandığı, hiçbir kastı olmadığı, sonrasında şeffaf bir şekilde yapılan hatayı düzeltme gayreti içinde olduğu ve düzeltilmesini sağladığı, gerçekleştirilen işlemlerin makul ve hukuki gerekçe ile açıklanabildiği, herhangi bir kusuru bulunmadığı, aracı kurumun yeterli bilgilendirme ve şeffaflığı sağlamaması nedeniyle mağdur olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararı ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.