Danıştay 13. Daire E.2023/2811 K.2023/4213

Dava konusu istem: Milli Savunma Bakanlığı Lojistik Genel Müdürlüğü'nce 04/05/2023 tarihinde pazarlık usûlü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "Orta İrtifa Hava Savunma Füze Sistemi Projesi Kapsamındaki İnşaat İhtiyaçları" işine ilişkin ihale uhdesinde bırakılan davacı şirket tarafından, söz konusu ihale kapsamında tesis edilen "Kesinleşen Alım Kararı Bildirimi" konulu … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile ihale kapsamında yatırılan 5.000.000,00-TL teminatın iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; … tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemi yönünden, dava dosyasında yer alan … tarih ve … sayılı Alım Komisyonu Karar Tutanağı incelendiğinde, 04/05/2023 tarihinde yapılan ihaleye 9 (dokuz) isteklinin katıldığı, davacı şirketin teklifine ilişkin olarak ekonomik ve mali yeterliliğe yönelik değerlendirme yapılabilmesi maksadıyla ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olan 2022 yılına ait "Yıl Sonu Bilançosu veya Eşdeğer Belgeler"in İdari Şartname'nin 7.7. maddesine uygun olarak 09/05/2023 tarihine (mesai bitimine) kadar teslim edilmesinin istenildiği,

istenen belgenin davacı tarafından … tarihli dilekçe (… sayılı) ekinde davalı idareye sunulduğu, ardından teklifleri yeterli olarak değerlendirilen davacı da dâhil 5 (beş) adet istekliye İdari Şartname'nin 32. maddesine istinaden ilk fiyat teklifleri üzerinden indirim yapmak üzere … tarihinde saat 14.30'da yapılacak fiyat görüşmesine davet bildirimi yapıldığı, belirtilen tarihte son fiyat görüşmesine katılan davacı şirketçe ilk oturumda (04/05/2023 tarihinde) yazılı olarak verilen ilk teklif tutarının (166.423.016,35-TL) son teklifleri olduğu ve indirim yapmayacaklarının belirtildiğinin anlaşıldığı;

Bu itibarla, dosyada yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, her ne kadar davacı şirket tarafından, uhdesinde bırakılan ihaledeki teklifin sehven verildiği ve anılan teklife göre ihale konusu işin bitirilmesinin mümkün olmadığı belirtilmesine rağmen davalı idarece bu konuda değerlendirme yapılmaksızın dava konusu alım kararının alındığı ileri sürülmekte ise de, iki oturum hâlinde yapılan ihalede davacı şirketin ilk oturumda (04/05/2023 tarihinde) sunmuş olduğu teklifi (166.423.016,35-TL) ikinci oturumda da yinelediği, dolayısıyla söz konusu teklifin sehven sunulduğu yönündeki iddiaya itibar edilemeyeceği;

kaldı ki, aksi düşünülse dâhi anılan ihalenin niteliği ve özelliği dikkate alındığında sadece belli firmaların davet edildiği ve işin önemi gereği 4734 sayılı Kanun'un istisna hükümleri kapsamında pazarlık usûlü ile yapılan ihalede davacı şirketin basiretli bir tacir olarak ihale dokümanındaki verilerden ihaleye konu işin maliyetini öngörerek teklifini oluşturmasının önünde herhangi bir engel bulunmadığı,

bu şekilde oluşturulacak teklifin hazırlık sürecindeki sair sebeplerle hatalı olarak sunulduğu hususundaki sorumluluğun bizzat davacı şirkete ait olduğu ve bu konudaki kusurun davalı idareye izafe edilemeyeceği, davacı şirketin anılan iddiası dava konusu ihaleyi kusurlandıracak nitelikte mücbir bir hâl olarak da değerlendirilemeyeceğinden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı;

İhale kapsamında yatırılan 5.000.000,00-TL teminatın iadesine karar verilmesi istemi yönünden, uyuşmazlık konusu ihale sonucunda davacı şirketin en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ardından davacının 22/05/2023 tarihinde 4734 sayılı Kanun'un 10. maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri sunmak, İdari Şartname'nin 41.2 maddesinde belirtilen oranlarda kesin teminatı vermek ve sözleşmeyi imzalamak üzere EKAP üzerinden sözleşmeye davet edildiği;

ancak, davacı şirket ile davalı idare arasında, belirlenen süre içerisinde sözleşmenin imzalanmadığının anlaşıldığı, bu kapsamda ihaleye ilişkin İdari Şartname'de sözleşmenin imzalanmaması durumunda geçici teminatın irat kaydedileceğinin açık bir şekilde yer aldığı dikkate alındığında, usûle uygun olarak sözleşmeye davet edilmesine rağmen sözleşmeyi imzalamadığı sabit olan davacı şirketin ihale kapsamında yatırmış olduğu geçici teminatın iadesine hukukî olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, İdare Mahkemesi'nce eksik inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle karar verildiği, şirketlerince ihaleye yönelik teklifin sehven verildiği, hazırlık aşamasında çeşitli sıkıntılar yaşandığı, firmalardan sabit fiyat tekliflerinin alınamadığı, dava konusu işlem tesis edilmeden önce davalı idareye bu konuda bilgi verilerek ihalenin şirketleri üzerinde bırakılmamasının ve geçici teminatın iade edilmesinin istenildiği, ancak davalı idarece bu talebin dikkate alınmadığı, şirketlerine ait teklifin sınır değerin ve yaklaşık maliyetin çok altında olduğu, teklif edilen tutarla ihale konusu işin tamamlanmasının imkânsız olduğu,

söz konusu teklif kapsamında işin tamamlanmasının istenilmesi hâlinde şirketin iflas edeceği, diğer isteklilerin teklifi ile şirketlerinin teklifi arasında bariz fark bulunduğu, bu durumun teklifin sehven hatalı verildiğine kanıt olduğu, ihalenin şirketleri üzerinde bırakılmasının ve geçici teminatın iade edilmemesinin hukuka aykırı ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği, İdare Mahkemesi'nce verilen kararın usûl ve hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihaî kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usûl ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.