Danıştay 13. Daire E.2023/2968 K.2024/1044

Dava konusu istem: LPG otogaz bayilik lisansı sahibi davacıya ait istasyonda 30/09/2016 tarihinde yapılan denetimde, sorumlu müdür belgesine sahip sorumlu müdür çalıştırılmadığının tespit edildiğinden bahisle 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca 88.517,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 5307 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik uyarınca alınan düzenleyici Kurul kararıyla niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiiller arasında sayılan sorumlu müdür belgesine sahip sorumlu müdür çalıştırılmaması fiili nedeniyle ihtarda bulunma şartının yerine getirilmesi ve lehe kanun niteliği taşıyan söz konusu kuralın davacıya da uygulanması zorunluluğu karşısında, davacı hakkında tesis edilen dava konusu idari para cezasına ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, denetim tarihi itibarıyla geçerli sorumlu müdür belgesinin ve sözleşmesinin olmadığı, dava konusu Kurul kararı kanun değişikliğinin yürürlüğe girdiği 28/02/2019 tarihinden önce alındığından idari para cezası verilmeden önce ihtar prosedürünün uygulanamayacağı, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde; "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" kuralına yer verilmek suretiyle "derdestlik" doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış, aynı Kanun'un 115. maddesinde ise, mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde, davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda "derdestlik" müessesesi düzenlenmemiş ve Kanun'un 31. maddesinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte; tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava görülmekte iken, ikinci davanın esasının derdestlik nedeniyle incelenmemesi ve davanın usulden reddedilmesi gerektiğinin, usul hukukunun genel ilkelerinden biri olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Derdestlik durumunun ortaya çıkması için, aynı davanın iki kere açılmış olması, birinci davanın görülmekte (derdest) olması, birinci dava ile ikinci davanın aynı dava olması şartları birlikte gerçekleşmelidir. Davaların aynı dava olarak kabul edilebilmesi de, davaların taraflarının, konularının, dava konusu işlemlerin hukuki sebeplerinin aynı olmasına bağlıdır.

Derdestlik, yeni açılmış olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış ve görülmekte (derdest) olduğunun taraflarca ileri sürülmesi ile ya da mahkemece re'sen yapılacak araştırma ile tespit olunur.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından 30/09/2016 tarihinde yapılan denetim neticesinde 88.517,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle ... tarihinde ... İdare Mahkemesi'nin E:...sayılı dosyasına kayden bakılan davanın açıldığı, anılan Mahkemenin davanın yetki yönünden reddine karar vermesi üzerine dosyanın gönderildiği ... İdare Mahkemesi'nce... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise temyize konu kararla reddedildiği anlaşılmıştır.

Dairemizin E:... sayılı dosyası incelendiğinde ise, davacının, dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle daha önce ... tarihinde ... İdare Mahkemesi'nin E:...sayılı dosyasına kayıtlı davayı açtığı, anılan davada verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun ise Ankara Bölge İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği ve anılan kararın Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla onandığı görülmüştür.

Bu itibarla, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davalardan, temyize konu işbu davanın daha sonra açıldığı dikkate alındığında, derdestlik nedeniyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.