Danıştay 13. Daire E.2023/3077 K.2024/778

Dava konusu istem: Türkiye Adalet Akademisi Başkanlığı'nca ...tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Türkiye Adalet Akademisi Kütüphane Binası Yapım İşi” ihalesi üzerinde kalan davacının taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. ve 26. maddeleri uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 30/06/2022 tarih ve 31882 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ihaleye konu sözleşmenin davacı ile idare arasında 28/06/2021 tarihinde akdedildiği; davacı yüklenici tarafından, Ankara ...

Noterliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile idareye dövizde meydana gelen öngörülemez ve beklentilerin çok üzerindeki artış, enflasyon ve kredi faiz oranlarına ilişkin gelişmelerin inşaat maliyetlerini çok arttırmasının ve ayrıca koronavirüs pandemisinin kendilerini ekonomik açıdan zor duruma düşürüp, taahhüdü altındaki "Türkiye Adalet Akademisi Kütüphane Binası Yapım İşi"ni tamamlamasını imkânsız hâle getirdiği belirtilerek anılan sözleşmenin, 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Mücbir sebepler" başlıklı 10. maddesi ve Borçlar Kanunu'nun "Aşırı ifa güçlüğü" başlıklı 138. maddesi uyarınca karşılıklı fesih yoluyla feshedilmesi,

taraflarına herhangi bir cezai müeyyide uygulanmaması ve kesin teminatının iade edilmesinin talep edildiği; idarece davacı yüklenicinin taleplerinin uygun görülmediği, yapım işinin, ... tarih ve ... sayılı yazıyla verilen 10 günlük süre içinde geçici kabule hazır hâle getirilmesi aksi takdirde Türkiye Adalet Akademisi Kütüphane Binası Yapım İşi Sözleşmesi"nin 25. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin ilgili maddeleri uyarınca işlem yapılacağı hususunun ... tarih ve E-... sayılı yazı ile tekraren ihtar olunduğu, ihtar olunan süre sonunda işin teslime hazır hâle gelmediği ve %31 seviyelerinde kaldığının tespit edildiği,

bu durumda davacının 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin (f) bendindeki "Mücbir sebepler dışında ihale doküman ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek" şeklinde belirlenen yasak fiil ve davranışlarda bulunduğu açık olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, teklifin sunulduğu dönemde, yıllık enflasyon oranı, yıllık ortalama döviz kuru artışı ve piyasadan toplanan yaklaşık değer gözetilerek bir teklif sunulduğu, ancak, ihaleye teklif sunulan tarihte 1 (bir) Amerikan Doları 8,6070-TL iken, ifa aşamasında Doların 19,1000-TL’ye ulaştığı, enflasyonun da yükselişe geçtiği, inşaat girdi maliyetlerinde öngörülemeyen, engellenemeyen ve beklentilerin çok üzerinde artışa neden olduğu,

bu bağlamda 2021 yılı sonu ve 2022 yılı başında döviz kurlarında kısa sürede öngörülmesi mümkün olmayacak şekilde meydana gelen artışla birlikte esas inşaat girdileri olan akaryakıt, demir çelik ürünleri, çimento, beton vb. tüm inşaat malzeme fiyatları afaki artış göstermiş olup kendileri açısından işin ifasının güçleştiği, işin ifasının sözleşmedeki fiyattan sürdürülmesi beklenemeyeceğinden karşılıklı sözleşmenin feshedilmesi başvurusunda bulundulduğu, talebin gerekçesiz olarak reddedildiği,

22/01/2022 tarih ve 31727 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na eklenen Geçici 5. madde ve 15/04/2022 tarih ve 31810 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na eklenen Geçici 6. madde hükümleri kapsamında kendilerinin durumunun değerlendirilmesi gerektiği, Kamu İhale Kurumu yerine sözleşmeye taraf idare teşkilatında olan Hazine ve Maliye Bakanlığı görüşüne dayanıldığı,

doğal olarak sözleşmenin fesih talebinin olumsuz olarak değerlendirildiği ve bu değerlendirme yapılırken birçok iddianın değerlendirilmeyerek gerekçeli karar hakkı ve etkili başvuru hakkının zedelendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.