Danıştay 13. Daire E.2023/3290 K.2023/5394

Dava konusu istem: ... Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi Başkanlığı'nca 25/04/2023 tarihinde açık ihale usûlüyle gerçekleştirilen "İl Dışı ve İl İçi Sefer Usulü Otobüs Kiralama Hizmeti" ihalesinin "2.

Kısım: İl İçi Sefer Usulü Otobüs Kiralama Hizmet Alımı" kısmına yönelik itirazen şikâyet başvurusunun ihale üzerinde bırakılan şirket yönünden kabul edilerek anılan şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine; ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen şirket yönünden itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının, itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlığa konu ihalenin ikinci kısmında ... Otomotiv Turizm Nakliyat İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. (... Otomotiv) ve ... Turizm Seyahat Nakliyat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. (...

Turizm)'den teklifleri sınır değerin altında olduğundan yakıt, işçilik (sürücü), araç edinim, kasko ve zorunlu mali trafik sigortası giderleri yönünden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan ... Otomotiv'in ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, ...

Turizm'in ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, davacı şirketin söz konusu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ve anılan şirketlerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, bunun üzerine dava konusu ...tarih ve... sayılı Kurul kararıyla, ...

Otomotiv tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varıldığından söz konusu şirket yönünden itirazen şikâyet başvurusunun kabulüne, anılan şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine, davacı şirketin Körfez Turizme yönelik iddialarından a, b, ç, e, ve ı iddiaları yerinde olmadığından, c, d, f, g, ğ, h ve i iddialarına konu hususlar ise giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği,

dolayısıyla bu hususlara ilişkin açıklama yapılmasına gerek bulunmadığından ... Turizm yönünden itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği, davacı şirket tarafından söz konusu Kurul kararının ... Turizm'e ilişkin kısmının iptali istemiyle işbu davanın açıldığı;

"Açıklama kapsamında sunulan maliyet tablosunda otobüslerin edinim bedeli veya amortismanına yer verilmediği, açıklama kapsamında bu araçların edinim bedellerini gösterir kabul edilebilir herhangi bir belgenin sunulmadığı, amortisman hesabının uygun şekilde yapılmadığı, kiralama yoluyla edinilecek araçlar için ise meslek mensubu beyan ve onayını içeren bir fiyat teklifinin sunulmadığı" şeklindeki 1. iddia (a) yönünden; araç edinim giderinin kendi malı araçlara amortisman ayırmak suretiyle hesaplandığı,

araç alış değerlerini ve ayrılan amortismanı tevsik etmek üzere SMMM tarafından kaşelenip imzalanan amortismana tâbi iktisadi kıymetin tespitine ilişkin serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile amortisman tespit tutanağının sunulduğu, amortisman hesabının uygun şekilde yapılarak maliyete aktarıldığı anlaşıldığından, Kurul kararının başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığına dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

"Teknik Şartname’nin 5.2.8’inci maddesinde akaryakıt giderinin yükleniciye ait olduğunun, birim fiyat teklif cetveli ile İdari Şartname’nin eki tabloda ise seferlere ait başlangıç ve bitiş noktalarının düzenlendiği, anılan istekliler tarafından güzergâhlar dikkate alınarak sefer başı kat edilecek mesafelerin doğru bir şekilde hesaplanmadığı, güzergâhların kilometre cinsinden mesafelerine yönelik herhangi bir belgenin açıklama kapsamında sunulmadığı, ayrıca her bir güzergâha ait mesafe ile sefer sayısı göz önünde bulundurularak kat edilecek toplam mesafe hesabının doğru bir şekilde yapılmadığı,

EPDK tarafından akaryakıt fiyatlarına ilişkin olarak yayımlanan raporun sunulmadığı, kullanılan fiyatın raporda yer alan akaryakıt fiyatının %90’ının altında kaldığı, yetkili bayiden alınan ve usûlüne uygun onaylanan araçların ortalama yakıt tüketimini gösterir belge ya da araç kataloğunun açıklama kapsamında sunulmadığı" şeklindeki 2. iddia (b) yönünden;

akaryakıt giderinin hesabında ilan (27/03/2023) ile ihale tarihi (25/04/2023) arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan ... ili, ... yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Rapor'da yer alan motorin fiyatının (20,17250 TL/litre) KDV hariç tutarının % 90’ı olan 15,39 TL/litre ((20,17250/1,18)x0,90) fiyatın kullanıldığı, ihale dokümanında belirtilen güzergâhların kilometre cinsinden mesafelerinin “Google Haritalar” üzerinden alınan çıktılar ile tevsik edildiği, akaryakıt giderinin hesabının bu mesafeler üzerinden yapıldığı,

ortalama yakıt tüketimlerini gösteren belgelerin araç yetkili servislerinden alındığı anlaşıldığından, Kurul kararının başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığına dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

"Teknik Şartname’nin 7.5’inci ve 8.7’nci maddelerinde personele ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, bu kapsamda işin süresi ve sefer sayıları dikkate alınarak KİK işçilik hesaplama modülü kullanılmak suretiyle asgari ücretten az olmamak üzere personel giderinin öngörülmesi gerektiği, ancak anılan istekliler tarafından personel giderinin eksik ve hatalı hesaplandığı" şeklindeki 3. iddia (ç) yönünden;

işçilik giderinin 01/01/2023-31/12/2023 tarihleri arasında geçerli kısmi süreli çalışmada esas alınacak asgari işçilik maliyeti, her bir seferin 3 saatte tamamlanacağı öngörüsü ve başvuruya konu 2’nci kısımda yapılacak toplam sefer sayısı dikkate alınarak hesaplandığı, söz konusu süreye ilişkin ihale dokümanında belirlenmiş asgari bir süre bulunmadığı anlaşıldığından, Kurul kararının başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığına dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

"Teknik Şartname’nin 8.2, 8.8 ve 8.11’inci maddelerinde ihale konusu işte kullanacak araçların kasko, ferdi kaza koltuk sigortası ve trafik sigortası maliyetlerinin yüklenici tarafından karşılanması gerektiğinin düzenlendiği, anılan istekliler tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ait kasko, ferdi kaza koltuk sigortası ve trafik sigorta maliyet bileşenlerine yönelik olarak Tebliğ açıklamasına uygun şekilde sigorta şirketi genel veya bölge müdürlüğünden alınmış ya da bu müdürlüklerin teyit yazılarını içeren,

sözleşme süresine uygun şekilde sigorta başlangıç ve bitiş tarihlerin yer aldığı mevzuata uygun düzenlenmiş fiyat tekliflerinin sunulmadığı, ayrıca araç üzerindeki tüm aksesuarların sigorta kapsamına dahil olacağı belirtilmesine rağmen, sigorta giderini tevsik için sunulan belgede bu hususa yer verilmediği, sunulan fiyat teklifinin bu maliyeti içerecek şekilde tanzim edilmediği " şeklindeki 4. iddia (e) yönünden; ferdi kaza koltuk sigortası giderinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, dolayısıyla anılan gider kalemi için açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı,

diğer taraftan önemli teklif bileşeni olarak belirlenen kasko gideri ile zorunlu mali trafik sigortası gideri için SMMM kaşelenerek/imzalanarak sunulan amortismana tâbi iktisadi kıymetin tespitine ilişkin serbest muhasebeci mali müşavir raporundaki araçlar için Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi Genel Müdürlüğü’nden 12 aylık dönemi kapsayacak şekilde alınan sigorta ve kasko teklifinin sunulduğu, bahse konu sigorta ve kasko teklifinin üzerinde ilgili şirkete ait iki adet kaşe ve bu kaşelerin üzerinde iki ayrı imzanın bulunduğu anlaşıldığından,

Kurul kararının başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığına dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

"Araç kiralama, lastik, periyodik bakım, patinaj zinciri, takoz ve çekme halatı için sunulan fiyat teklifleri ekinde yer alan tespit tutanaklarının mevzuata uygun olmadığı, tespit tutanaklarında yer alan birim tutarlarla fiyat tekliflerinde yer alan birim tutarların uyumlu olmadığı, fiyat tekliflerinde zikredilen tutanak tarih ve sayıları ile tutanakların tarih ve sayıların aynı olmadığı, tutanakların tamamında defter tasdik bilgileri ile geçici vergi beyanname döneminin eksik ve hatalı doldurulduğu, meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin aslı ya da suretinin tutanaklara eklenmediği,

tutanakların ekinde mükellefler adına tutanağı imzalayan kişilere ait imza beyannamesi/sirküleri ile temsile yetkili olunduğunu gösterir belgelerin bulunmadığı, sunulan imza beyannamelerinde yer alan imzaların, fiyat teklifleri ve tutanakları imzalayan mükelleflere ait olmadığı, imzalar arasında farklılıklar bulunduğu, tutanakların fatura bilgileri kısmında yazılan fatura içeriklerinin fiyat tekliflerine konu ürün ve hizmetlerle uyumlu olmadığı, farklı nitelikteki mal ve hizmetlere ait faturaların, fiyat tekliflerine konu mal ve hizmetlerle uyumlu olup olmadığı gözetilmeksizin tutanaklara işlendiği,

fatura tarihlerinin tutanağın ait olduğu geçici vergi beyanname dönemi ile uyumlu olup olmadığına dikkat edilmediği, ihale tarihine göre son veya bir önceki son geçici vergi beyanname dönemine ait olmayan faturaların kullanıldığı, netice itibarıyla bahse konu mal ve hizmetlere yönelik olarak alınan fiyat teklifleri ekinde sunulan tutanakların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun tanzim edilmediği, ekinde sunulan zorunlu belgelerin kabul edilebilir nitelikte olmadığı" şeklindeki 5. iddia (ı) yönünden; aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi sunulmadığı anlaşıldığından,

Kurul kararının başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığına dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

c, d, f, g, ğ, h ve i iddiaları yönünden ise; söz konusu iddialarda yer alan giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, hâliyle Körfez Turizm tarafından söz konusu maliyet bileşenlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklamasının zorunlu olmadığı, dolayısıyla davacı tarafından ileri sürülen bu iddialar bakımından Körfez Turizm'in aşırı düşük teklif açıklamasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Kurul ve Mahkeme tarafından gerekli ve yeterli inceleme yapılmadığı, tespit edilen eksiklik ve mevzuata aykırılıkların göz ardı edildiği, hatalı değerlendirme yapıldığı, iş kapsamında kullanılacak araçların söz konusu şirket envanterinde bulunmadığı, araç edinim/amortisman giderine yönelik açıklamanın mevzuata ve bu konuyla ilgili yerleşik yargı kararlarına aykırı olduğu, amortismana tâbi iktisadi kıymetler, muhasebe kayıtları ve vergileme açısından amortisman sürelerini tamamlamış olsalar da ekonomik ömürlerini tamamlamadıklarından ve kullanılmaya devam edildiğinden bunların yüklenici açısından bir maliyet oluşturmaya devam ettiği, bu şekildeki maliyet bileşenleri için sıfır maliyet öngörülemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Kurul kararında belirtilen gerekçelerle istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.