Danıştay 13. Daire E.2023/3442 K.2024/736

Tekel Ürünleri Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmali yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi ile aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca 163.111,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının ilgili kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; "... Mah., ... No:... Ünye/Ordu" adresinde faaliyet gösteren, ... tarih ve ... sayılı bayilik lisansına sahip olan davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 13/06/2012 tarihinde kolluk kuvvetlerince yapılan denetimde, bağlı dağıtıcısı dışında ... Petrol ve Ticaret Ltd.

Şti.'nden (... plakalı tankerden) akaryakıt ikmali yapılmak suretiyle, 5015 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrası ve ikinci fıkrasının (a) bendi ile Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 38. maddesinin (c) ve (d) bentlerine aykırı hareket edildiğinden bahisle davacı şirket hakkında 163.111,00-TL idari para cezası uygulanması üzerine açılan davada, ...

İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla ön araştırma ve soruşturma prosedürü başlatılıp tamamlandıktan sonra verilmesi gerekirken, bu prosedüre uyulmadan verildiği gerekçesiyle idari para cezasının iptal edildiği,

bunun üzerine davalı idarece uyulması gereken usul ve prosedürler uyarınca davacı şirketin 2012 yılı hesap incelemeleri neticesinde ortaya çıkan tespitlere göre konuya ilişkin olarak ... tarih ve...sayılı Kurul Kararı ile doğrudan soruşturma açılmasına karar verildiği ve soruşturma sonucunda düzenlenen ... tarih ve...sayılı soruşturma raporuna istinaden 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi ile dördüncü fıkrası gereğince 163.111,00-TL idari para cezası uygulanması üzerine bakılan davanın açıldığı;

Davacı şirket hakkında düzenlenen soruşturma kapsamında lisans sahibinin savunmasının alınmasına karar verildiği, davacıya savunma yapması için gerekli imkânın tanındığı, davacının yazılı savunmasını verdiği, konu ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin Kurulca değerlendirildiği, dolayısıyla davacı şirketin, dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmal ettiği anlaşıldığından, eyleminin karşılığı olan idari yaptırımın uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce Dairemizin 22/05/2023 tarih ve E:2020/104, K:2023/2543 sayılı bozma kararına uyularak; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yakıt ikmali yapılmadığı, tamamen zorunluluktan kaynaklanan bir durum söz konusu olduğu, şirket yetkilisi hakkında takipsizlik kararı verildiği, şirket ve şirket yetkililerinin kendilerine isnat edilen suçlarla herhangi bir bağlantısı olmadığının tespit edildiği, ticari defter ve belgelere vergi incelemesi sebebiyle el konulmuş olması nedeniyle gereği gibi özenli bir savunma yapılamadığı, bu durum belirtilmesine rağmen soruşturmanın sonuçlandırılarak idari para cezası uygulandığı, davalı idarece sadece fiilin tipikliğe uygunluğunun dikkate alınıp hukuka uygun olup olmadığıyla ilgilenilmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak, davacı tarafından süresi içerisinde temyiz isteminde bulunulup bulunulmadığı incelenerek süresinde değilse temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği; esasa ilişkin olarak ise, temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

7164 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin yeniden düzenlendiği ve maddenin birinci fıkrasının (f) bendinin (3) numaralı alt bendinde, 8. maddenin ihlâli (8. maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi hariç) hâlinde asgarî ceza miktarının yüz yirmi beş bin Türk Lirası olarak belirlendiği ve bu düzenlemenin davacının lehine olduğu görülmekle beraber, kanun koyucu, Kurul tarafından karara bağlanmış, ancak tahsilatı tamamlanmamış idarî para cezalarının,

işlenen fiil için 5015 sayılı Kanun'un 7164 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile değişik 19. maddesinde daha düşük bir idarî para cezası uygulanması öngörülmüş ise asgarî maktu hadden tahsil edilmesini vergi dairesine bir görev olarak vermiştir. İlgili vergi dairesinin kanunen üstlendiği bu görevi yerine getirmesi açısından önemli olan husus, idarî para cezasının keşinleşmesi değil, tahsilatının tamamlanmamış olmasıdır.

Dolayısıyla söz konusu düzenleme, tamamen tahsilat aşamasına özgü bir kural niteliğindedir. İdarî para cezasının iptali istemiyle dava açılsın veya açılmasın, bu kuralın tahsilatı tamamlanmamış idarî para cezalarına uygulanması vergi dairesi açısından bir zorunluluktur.

Dolayısıyla ilgili vergi dairesince, dava açılıp açılmadığına bakılmaksızın tahsilatı tamamlanmamış idarî para cezasının miktarında lehe bir değişiklik varsa bunun tespit edilip uygulanacağı açık olduğundan, tahsilat aşamasına özgü olan anılan kuralın, idarî para cezasının iptali istemiyle açılan davalarda dikkate alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.