Danıştay 13. Daire E.2023/3473 K.2023/5329

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USÛL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değiştirilen "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dâhi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; altıncı fıkrasında, bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu belirtilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dâhi Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:

(...)

b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idarî işlemler hakkında açılan davalar.

(...)

(...) m) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin altıncı fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; yedinci fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, altıncı fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

Aktarılan düzenlemelere göre, ilk derece mahkemelerince verilen kararlara karşı kural olarak istinaf kanun yoluna başvurulabileceği, ancak 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidî olarak sayılan uyuşmazlıklarla ilgili kararlara karşı istinaf kanun yolundan sonra temyiz kanun yoluna başvurulabileceği açıktır. Başka bir anlatımla, mahkeme kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulması esas, temyiz yoluna başvurulması ise istisnaîdir.

Dosyanın incelenmesinden, ... Bankası A.Ş.

Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ..., ..., ... referans numaralı toplam üç adet açık ihracat hesabı ihbar formları ile davacı şirkete ait gümrük çıkış beyannamelerine ilişkin ihracat bedellerinin Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:...)'in 3. maddesi uyarınca 180 günlük süre içerisinde yurda getirilmediğinin davalı idareye bildirildiği, buna istinaden davalı idarece davacı şirkete gönderilen 22/03/2021 tarihli ihtarda, söz konusu ihracata ait mal bedellerinin yurda getirilip getirilmediğinin 90 günlük süre içerisinde belgelenmesi,

dövizler yurda getirilmemiş ise 90 günlük ihtarname süresi içinde yurda getirildiğinin tevsik edilmesi, söz konusu süre içerisinde kapatılamayacak olan hesaplara ilişkin bedellerin yurda getirilmesini teminen anılan Tebliğ'in 9. maddesinde belirtilen mücbir sebep hâllerinin ya da haklı durumun varlığına ilişkin belgeler ibraz edilerek ek süre talebinde bulunulması, aksi takdirde hakkında 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun hükümleri uyarınca yasal işlem başlatılacağı hususlarının bildirildiği,

yapılan ihtar üzerine davacı şirketin, söz konusu ihracat bedelinin yurda getirilmesi için tarafına 3. kez ek süre verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E.... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bölge idare mahkemelerinin hangi davalar hakkında verdikleri kararların temyiz edilebileceği 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidî olarak sayılmış olup, ihracat bedelinin yurda getirilmesi için ... sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca 3. kez ek süre verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin davaya konu işlemin, yüz bin Türk Lirasını aşan idarî işlemlerden, düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından alınan kararlardan, belli bir ticarî faaliyeti süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlerden olmadığı dikkate alındığında, Bölge İdare Mahkemesi'nce istinaf başvurusu üzerine verilen kararın kesin olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, istinaf incelemesi üzerine kesinleşen kararlara karşı temyiz kanun yoluna başvurulması hukuken mümkün olmadığından, ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik temyiz isteminin incelenemeyeceği açıktır.