Danıştay 13. Daire E.2023/3545 K.2023/6380

(Devrolunan ... Haber ve Görsel Yayıncılık A.Ş. Eski Unvan: ... Haber ve Görsel Yayıncılık A.Ş.)

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "..." logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 01/04/2019 tarihinde saat 19:58'de yayınlanan "..." adlı dizi filmde 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer verilen, "Yayın hizmetleri ... İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez." şeklindeki yayın ilkesinin ihlâl edildiğinden bahisle 279.631,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile deşifre metinleri incelendiğinde, "..." logosuyla yayın yapan televizyon kanalında yayınlanan davaya konu programda, ... adlı karakterin yeğenine bakmakla görevli sağlık personelinin, hastası tarafından taciz edildiği iddiasına ilişkin görüntülere yer verildiği, bu görüntülerde sağlık görevlisi kadının, hastası tarafından tacize uğradığına inandırabilmek için üstünü başını yırtmış ve saçını dağıtmış şekilde koşarak ... adlı karakterin yanına geldiği,

kamera görüntülerinden sağlık görevlisi kadının anlattıklarının doğru olmadığının ortaya çıkması üzerine Agah Karaçay adlı karakterin sağlık görevlisi kadını kolundan sürükleyerek dışarı çıkardığı ve yere doğru ittirerek "Alın şu paçavrayı geldiği yere bırakın" şeklinde talimat verdiği, bir başka sahnede yeğeninin hastalığının kötüye gittiğini düşünen ...'ın tedaviden sorumlu hastane başhekimiyle hakaret içeren telefon görüşmesi yaptığı, başhekime, "Günden güne kötüleşiyor doktor.

Beklenen tabloymuş. Ne konuşuyorsun sen bana ... Başlatma hastanenden. ... delik deşik edip hiç bir şey bulamayıp gönderiyorsunuz. Bana bak ya adam gibi bu çocuğu tedavi edersin ya yakında sen tedavi görürsün. Bana ne senin kongrenden, yarın gönderiyorum uçağı tıpış tıpış bineceksin. Sabah kapımdasın.

Yoksa seni de hastaneni de başhekimliği de yakarım." diyerek tehdit ettiği, bu şekilde sağlık sektöründe çalışan meslek mensuplarının aşağılandığı, toplum huzurunda küçük düşürüldüğü görüldüğünden, uygulanan idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin 29/03/2023 tarih ve E:2021/666, K:2023/1518 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; davacı şirkete ait "..." logosuyla yayın yapan televizyon kanalında yayınlanan "..." adlı dizinin 01/04/2019 tarihinde ekrana getirilen bölümüne yönelik olarak ...

Birliği ile sağlık çalışanları tarafından 1 Nisan - 8 Nisan tarihleri arasında Üst Kurul'a yaklaşık 500 adet şikâyet dilekçesi sunulduğu, anılan şikâyet dilekçelerinde, dava konusu programda geçen diyalog ve sahnelerin doktorları ve sağlık sektöründe yer alan diğer çalışanları rencide edebilecek ve onları küçük düşürebilecek nitelikte olduğundan bahisle ilgili yayına yönelik olarak yaptırımda bulunulmasının talep edildiği, söz konusu başvurular üzerine yapılan inceleme neticesinde dava konusu işlemin tesis edildiği,

Dava konusu yayında yer alan görüntü ve ifadelere yönelik olarak yaptırım uygulanabilmesi için hedef alındığı iddia olunan meslek grubu açısından somut olarak isim ve kişiliklerin belirginleştirilmiş olması, onları hedef alacak şekilde yayın yapılması,

somut olarak üçüncü kişiler yönünden kimden veya kimlerden bahsediliyor olunduğunun anlaşılması gerektiği, oysa hayali karakterlerin yer aldığı uyuşmazlık konusu yayında ekrana getirilen görüntülerle somut olarak isim ve unvanları belirtilerek belirli kişi veya kişilerin hedef alınmadığı gibi anılan yayının kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler de içermediği, ayrıca yayında yer alan görüntülerin şikâyet başvurusunda iddia olunan hususları da ihtiva etmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davacının istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un değişik 45/4 maddesi uyarınca yeniden yapılan inceleme sonucunda dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu yayında geçen diyalog ve sahnelerde izleyici nezdinde ideal doktor ve hemşire imajının lekelendiği, izleyicinin yanlış algılara kapılmasına sebep olunduğu, doktorlara karşı her geçen gün artan şiddet vakalarının bu tarz yapımlarda kamu yararının olmadığını açık bir şekilde ortaya koyduğu,

izleyicide yanlış algılara sebebiyet veren sağlık çalışanları açısından genelleyici ifadelerle doktorluk mesleğini küçük düşüren, aşağılayan ilgili yayının ifade hürriyeti kapsamında değerlendirilemeyeceği, her ne kadar Mahkemece hedef alındığı iddia olunan meslek grubu açısından somut olarak isim ve kişiliklerin belirginleştirilmiş olması gerektiği ifade edilse de dava konusu yayında sağlık çalışanlarına yönelik kullanılan ifadelerin bu meslek mensubu kişileri rahatsız ettiği, kendilerini küçük düşürülmüş hissettikleri ve bu yönde Üst Kurul iletişim merkezine 1 Nisan - 8 Nisan tarihleri arasında yaklaşık 500 adet şikâyet ulaştığı,

öte yandan Türk Tabipler Birliği'nin şikâyet dilekçesinde mezkûr yayında sağlık çalışanlarına yönelik hakaret, aşağılama, tehdit içeren unsurlar olduğunun belirtildiği, dizide tıbbi hizmetin, maddi olarak karşılayabilenler için ayrıcalık olduğu imasının bulunulduğu,

bu durumun özveriyle çalışan tüm hekimleri incittiği, ... isimli karakterin, varlıklı ve nüfuzlu bir kişi olarak kendisinin dilediği gibi ilerlemeyen tedavi süreci nedeniyle hekimin meslek kariyerine, çalıştığı kuruma, kendisinin idari görevlerine yönelik tehditte bulunabileceği ve bu tehditler nedeniyle ve hatta ancak bu yolla istenen tedavinin alınabileceğine yönelik algının şiddeti kanıksattığı ve hekimlerin mesleki kararlarını alırken hastanın iyiliğinden başka hiçbir kaygı taşımaması ilkesini de esaslı biçimde zedelediği,

doktorlar ve sağlık sektöründe yer alan diğer çalışanlar, televizyonda yer verilen bu tarz içeriklerde hayali karakterler olarak sunulsa da, meslek gruplarına yer verilirken dikkatli olunması ve o meslek grubuna farklı imajlar yüklenmesine neden olacak tarzda sunumlardan kaçınılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.