Danıştay 13. Daire E.2023/3830 K.2024/1319

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Sistem Kullanım Anlaşması ve İletim Sistemi, Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi'nde yer alan ve "TEİAŞ tesislerinde kullanıcının bağlı bulunduğu fidere 00.00 - 24.00 saatleri arasında 4 (dört) veya daha fazla arıza intikal ederek kesicinin açması" ve "İletim sistemine doğrudan bağlı tüketiciler ve dağıtım lisansına sahip tüzel kişilerin iletim sisteminin her bir ölçüm noktasında çekecekleri endüktif reaktif enerjinin/verecekleri kapasitif reaktif enerjinin, aktif enerjiye oranının ilgili mevzuata uygun olmaması" şeklinde tanımlanan ihlâller nedeniyle düzenlenen Ekim 2014 dönemine ilişkin 44.404,56-TL tutarındaki ... tarih ve ... sayılı sistem kullanım ceza faturasının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesi'nce Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; uyuşmazlığa konu faturanın "bağlı olduğu fidere arıza intikal ederek kesicinin açması" ve "reaktif enerji sınır değerinin aşılması" ihlâlleri nedeniyle düzenlendiği; "bağlı olduğu fidere arıza intikal ederek kesicinin açması" ihlâline Bağışlı, ... ve ... trafo merkezlerinin; "reaktif enerji sınır değerinin aşılması" ihlâline ... trafo merkezinin esas alındığı; davacı şirket ile TEİAŞ arasında ..., ..., ... ve ... trafo merkezleri için ayrı ayrı "İletim Sistemi Sistem Kullanım Anlaşması" imzalandığı;

Dava konusu ceza faturasının "bağlı olduğu fidere arıza intikal ederek kesicinin açması" ihlâline ilişkin kısmı yönünden;

Davacı şirket ile TEİAŞ arasında dava konusu faturada "bağlı olduğu fidere arıza intikal ederek kesicinin açması" ihlâline esas alınan Bağışlı, Erciş ve Muş trafo merkezleri için iletim sisteminin kullanımı açısından kurulması gerekli akdî ilişkinin kurulduğu, davalı idarece "Ceza Muhteviyat Çizelgesi" ile ihlâllerin tanımlarının, gerekçelerinin, fider açma nedenlerinin, sistem kullanım anlaşması uyarınca günlük ve aylık cezaya tâbi açma sayılarının, bunların karşılığında uygulanacak ceza oranlarının ve ödenmesi gereken ceza tutarının belirtildiği,

dolayısıyla "Sistem Kullanım Anlaşması"nın "Cezai Şartlar" başlıklı 9. maddesinin ihlâl edildiğinin sabit olduğu, idarî yaptırım niteliği bulunmayan, anlaşmadan kaynaklanan cezaî şart uygulandığından dava konusu faturanın bu kısmının hukuka uygun olduğu;

Dava konusu ceza faturasının "reaktif enerji sınır değerinin aşılması" ihlâline ilişkin kısmı yönünden;

Davacı şirket ile TEİAŞ arasında dava konusu faturada "reaktif enerji sınır değerinin aşılması" ihlâline esas alınan Tatvan trafo merkezi için iletim sisteminin kullanımı açısından kurulması gerekli akdî ilişkinin kurulduğu, fatura ekinde yer alan reaktif kapasite aşımı ihlâline ilişkin "Ceza Muhteviyat Çizelgesi"nde, Sistem Kullanım Anlaşması'ndan farklı olarak,

kullanıcı tarafından TEİAŞ'a ödenmesi gereken ceza kısmında "28/05/2014 tarih ve 29103 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Şebeke Yönetmeliği kapsamında cezai işlem Geçici 7. madde uyarınca değerlendirmeye alınmıştır." notunun yer aldığı ve uygulanacak oran ise %20 olarak belirtildiği, dava konusu faturada, Sistem Kullanım Anlaşması'nın 9. maddesinde belirlendiği şekliyle, kullanıcının o ayki sistem kullanım fiyatına göre hesaplanan bedelin % 0,5'i üzerinden değil, Elektrik Şebeke Yönetmeliği'nin Geçici 7. maddesi uyarınca %20'si üzerinden hesaplama yapıldığı;

Elektrik Şebeke Yönetmeliği'nin "Reaktif enerji cezası" başlıklı Geçici 7. maddesinin Dairemizin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla yürütmesinin durdurulmasına,... tarih ve K:... sayılı kararıyla da iptaline karar verildiği, düzenlemenin iptali ile birlikte hukukî sonuçlarının da ortadan kalkacağı dolayısıyla sözleşmeden kaynaklanan bir cezaî şart niteliğinde olan "reaktif enerji sınır değerlerini aşan kullanıcılar aleyhine yaptırım uygulanmasına" ilişkin olarak iptal edilmiş Yönetmelik düzenlemesine göre hareket edilemeyeceği, mevcut sözleşme hükümlerinin esas alınması gerektiği anlaşıldığından, dava konusu faturanın bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı;

Her ne kadar dava konusu faturanın "bağlı olduğu fidere arıza intikal ederek kesicinin açması" ihlâline yönelik kısmının hukuka uygun olduğu anlaşılmakla birlikte, dava konusu ceza faturasının bir bütün olarak "Ekim 2014 dönemi Sistem Kullanım Ceza Ücreti"ne ilişkin tutarı içerdiği, konusunun ve içeriğinin ayrılamadığı görüldüğünden, faturanın tümüyle iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu ceza faturasının idarî yaptırım değil cezaî şart niteliğinde olduğu, anlaşmada "uyarı" koşulu bulunmadığı, söz konusu ihlâller yönünden mücbir sebep uygulanmasını gerektirecek bir hususun bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştay'ın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu Mahkeme kararının kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.