Danıştay 13. Daire E.2023/437 K.2023/699

Dava, ...Sulh Ceza Hâkimliği'nin ...tarih ve E:...D.İş sayılı kararıyla Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun kayyım olarak atanmasına karar verilen davacıların pay sahibi olduğu ...İnşaat Taahhüt Mühendislik ve Müşavirlik Hizmetleri Tarım ve Hayvancılık Ürünleri Parke Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'ne ait mal, hak ve varlıklar ile sözleşmelerden oluşturulan '' ... Çiftliği Ticari ve İktisadi Bütünlüğü''nün satışına ilişkin 26/11/2022 tarih ve 32025 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istemiyle ...'na karşı açılmıştır.

İstanbul 10. İdare Mahkemesi'nin 19/01/2023 tarih ve E:2022/2836, K:2023/136 sayılı kararı ile, uyuşmazlık her ne kadar davacıların hissedarı olduğu şirketin malvarlığı yönetiminden kaynaklanıyor ise de, satış ihalesine ilişkin kararın taşınmazın aynına ilişkin olduğu ve taşınır-taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasından kaynaklandığı, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usûlü Kanunu'nun 34/1. ve 35. maddeleri uyarınca, taşınır ve taşınmazların bulunduğu Denizli ilinin idarî yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu yer idare mahkemesi olan Denizli İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine, dosyanın Denizli İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Denizli İdare Mahkemesi'nin 07/02/2023 tarih ve E:2023/261, K:2023/329 sayılı kararıyla ise, uyuşmazlığın ticari ve iktisadi bütünlüğün satışına yönelik ihalenin iptaline ilişkin olduğu, 2577 sayılı Kanun'a göre özel kanun niteliğinde bulunan 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 134. maddesinin 5. fıkrası uyarınca, yetkili mahkemenin Fon'un merkezinin bulunduğu yer olan İstanbul İdare Mahkemeleri olduğu sonucuna varılarak davanın yetki yönünden reddine, yetkili mahkemenin belirlenebilmesi için dava dosyasının Danıştay'a gönderilmesine karar verilmiştir.

Aktarılan kararlar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 27. maddesi ve 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki” başlıklı 34. maddesinin 1. fıkrasında; imar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskân gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili idare mahkemesinin taşınmaz malların bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu; ''Taşınır mallara ilişkin davalarda yetki" başlıklı 35. maddesinde, taşınır mallara ilişkin davalarda yetkili mahkemenin, taşınır malın bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu belirtilmiştir.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun "Fonun alacaklarının tahsiline ilişkin diğer yetkiler" başlıklı 134. maddesinde "...

Fon alacaklarının tahsilini teminen, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca haczedilen aktif değerler ile lisans, ruhsat ve imtiyaz sözleşmelerinden doğan haklar ve bu varlıkların feri veya mütemmim cüzü niteliğindeki sözleşmelerden doğan, ancak başlı başına iktisadî değeri olmayanlar da dahil olmak üzere diğer tüm hak ve varlıkları bir araya getirerek,

ticarî ve iktisadî bütünlük oluşturarak alıcısına geçişini sağlayacak şekilde satışına, hacizli malların birden fazla borçluya ait olması ve/veya birden fazla alacaklının haczi olması hâlinde de satışı yaptırmaya, ihale bedelinin ödenme şeklini, para birimini, alıcıların sahip olması gereken şartları, ödeme tarihini ve ihalenin sair usûl ve esasları ile satış şartlarını 6183 sayılı Kanun hükümlerine bağlı olmaksızın belirlemeye, satışa konu ticarî ve iktisadî bütünlüğü alacağına mahsuben satın almaya, satışa konu varlıkların ait olduğu şirketlerin teknik bilgi, yazılım, donanım, ekipman,

mal ve hizmet alımından doğan geçmiş dönem borçlarını ihale bedelinden ödemeye veya ihale alıcısına ödetmeye Fon Kurulu yetkilidir. Fon Kurulu, satış kararıyla birlikte, bu satışı gerçekleştirmek üzere en az üç kişiden oluşan bir satış komisyonu oluşturur ve başkanını belirler. Satış komisyonu, toplam üye sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplam üye sayısının salt çoğunluğu ile karar alır.

Ticarî ve iktisadî bütünlüğün muhammen bedeli, satış komisyonu tarafından, uzman gerçek veya tüzel kişilerin kıymet takdiri raporu dikkate alınarak, daha önce bütünlüğü oluşturan varlıkların ayrı ayrı kıymet takdirlerinin yapılmış olması ile bağlı olmaksızın düzenlenecek rapor çerçevesinde Fon Kurulu tarafından belirlenir.

Ticarî ve iktisadî bütünlük oluşturan mahcuzlar üzerinde birden fazla kişinin aynî veya şahsî hakkının bulunması veya bunların mülkiyetinin birden fazla kişiye ait olması durumunda, bu mal, hak ve/veya varlıkların değeri ayrı ayrı tespit edilir. Bu madde hükümleri uyarınca yapılacak satış sürecinde, satış ilânının Resmî Gazetede yayımlanması ilgililere yapılacak tebliğ hükmündedir.

Ticarî ve iktisadî bütünlük oluşturduğuna karar verilen mahcuzların satışı, kapalı zarf veya açık artırma usûllerinden biri veya ikisi birlikte uygulanmak suretiyle yapılır. Bundan sonra, Fon Kurulunun gerekli görmesi hâlinde, ihalelere pazarlık usûlü ile devam edilebilir. Bu usûllerden hangisinin uygulanacağına, ticarî ve iktisadî bütünlük oluşturan mal, hak ve varlıkların nitelikleri dikkate alınarak Fon Kurulu tarafından karar verilir.

İhale bedelinin dağıtımına esas sıra cetveli satış komisyonu tarafından düzenlenir. İhalenin sonuçlanması, Fon Kurulunun onayına bağlıdır. Bu hüküm uyarınca yapılan satışlarla ilgili ihalenin feshi davaları, Fonun merkezinin bulunduğu yer idare mahkemelerinde görülür. .." kuralı yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, Denizli 2. Sulh Ceza Hâkimliği'nin 05/10/2016 tarih ve E:2016/3103 D.İş sayılı kararıyla Fon'un kayyım olarak atanmasına karar verilen davacıların pay sahibi olduğu ...İnşaat Taahhüt Mühendislik ve Müşavirlik Hizmetleri Tarım ve Hayvancılık Ürünleri Parke Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'ne ait ...Çiftliğine özgülenmiş gayrimenkullerin, menkullerin, canlı hayvanların ve markaların bir araya getirilerek Fon Kurulu kararıyla ...Çiftliği Ticari ve İktisadi Bütünlüğü'' oluşturulmasına ve oluşturulan bütünlüğün satışına karar verilmesi sonrasında bahse konu ticari ve iktisadi bütünlüğün ihaleyle satışa çıkarılmasına ilişkin 26/11/2022 tarih ve 32025 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, uyuşmazlığın, 2577 sayılı Kanun'un 34 ve 35. maddelerinde düzenlenen taşınır ve taşınmaz mallara yönelik mevzuattan ya da bunlara ilişkin haklardan kaynaklanmadığı; davacıların hissedarı oldukları şirkete ait mal, hak ve varlıklar ile sözleşmelerden oluşturulan ticari ve iktisadi bütünlüğün satışına ilişkin ihalenin iptaline yönelik olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 134. maddesinin 5. fıkrası uyarınca Fon'un merkezinin bulunduğu yer olan İstanbul İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.