Danıştay 13. Daire E.2023/612 K.2023/5390

Dava konusu istem: Tarım ve Orman Bakanlığı ... İl Müdürlüğü'nce... tarihinde ... sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21/b maddesine göre pazarlık usulü ile gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı "Tohum Alımı İşi" ihalesi uhdesinde bırakılan davacı tarafından, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirilmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle tüm kamu ihalelerinden yasaklanmasına ilişkin ... tarih ve... sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. Mahkeme'nin ...tarihli ara kararıyla ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden.

27/11/2019 tarihinde kurulan komisyon tarafından adi fiğ tohum alım işinin iptal edilip edilmediği ve davacıya bu yönde yazılı ya da sözlü herhangi bir bildirim yapılıp yapılmadığı, adi fiğ tohum alım işi iptal edilmemişse taahhüdün süresi içerisinde yerine getirilmemesi nedeniyle ihtar ve sözleşmenin feshi yönünde işlem tesis edilip edilmediği, davacının edimini ifaya yönelik herhangi bir bildirim ve sair girişiminin bulunup bulunmadığı sorularak ilgili bilgi ve belgelerin dosyaya sunulmasının istenildiği,

ara kararı uyarınca dosyaya sunulan 29/04/2022 tarihli dilekçede söz konusu komisyon tarafından adi fiğ tohum alım işinin iptal edilmediği ve davacıya bu yönde yazılı ya da sözlü herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, ihale komisyonunca taahhüdün süresi içerisinde yerine getirilmemesi nedeniyle ihtar edilmediği ve sözleşmenin feshi yönünde herhangi bir işlem tesis edilmediği, davacı tarafından kasım ayı içerisinde adi fiğ tohumunun teslim edilmediği ve herhangi bir beyanda da bulunulmadığının belirtildiği,

Bu durumda, davacı tarafından ifa imkansızlığı sebebiyle 30/11/2019 tarihine kadar teslim edileceği taahhüt edilen ihaleye konu sertifikalı adi fiğ tohumlarının alım işinin iptali maksadıyla ihaleyi yapan idarece 27/11/2019 tarihinde teşekkül ettirilen komisyonca işin iptali yönünde herhangi bir tasarrufta bulunulmamış ise de 4735 sayılı Kanun'un 20. maddesinde öngörülen şekilde taahhüdün yerine getirilmesi için davacının ihtar edilmesi ve akabinde sözleşmenin feshedilmesi yoluna da gidilmediği, bilakis davacının adi fiğ tohumu işi için yatırmış olduğu teminatın iade edildiği,

aradan yaklaşık iki yıl geçtikten sonra gerçekleştirilen teftiş neticesinde düzenlenen raporda tespit edilen ihale mevzuatına aykırı iş ve işlemlerin sonuçlarının idareye güvenerek hareket eden davacının üzerinde bırakılmasının hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacağı, uyuşmazlıkta idarece taahhüdün yerine getirilmemesi nedeniyle ihtar yoluna gidilmemesi ve sözleşmenin feshedilmemesi, adi fiğ tohumlarının teslimi için sözleşmede öngörülen süre devam etmekteyken işin iptali için idare bünyesinde komisyon oluşturulmuş olması ve takiben taahhüdün sözleşmeye uygun olarak yerine getirildiği kabul edilerek davacının teminatının iade edilmiş olması,

davacının da söz konusu edimin ifası için herhangi bir girişimde bulunmaması karşısında, tarafların zımnen ihaleye konu işin sertifikalı adi fiğ tohumu teslimine ilişkin kısmından vazgeçme konusunda karşılıklı olarak anlaştığının kabulü gerekeceği, bu itibarla davacının taahhüdünü sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden söz edilemeyeceği kanaatine varıldığından, davacının 1 (bir) yıl süreyle tüm kamu ihalelerinden yasaklanmasına dair dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ihale kapsamında sertifikalı fiğ tohumu hariç diğer tohumların çiftçilere teslim edildiği, ekim zamanında sertifikalı fiğ tohumu temin edilemediği için çiftçilere teslimin yapılamadığı, sertifikalı fiğ tohumu için yüklenici firmaya ödeme yapılmadığı ve tohum alım işinin sonuçlandırıldığı, kesin teminatın yükleniciye iade edildiği,

2021 yılında gerçekleştirilen teftiş sonucunda tohum alım işi ihalesinde yüklenici tarafından temin edilen tohumlukların sertifikalı adi fiğ tohumu hariç teslim yapıldığının, sertifikalı fiğ tohumunun teslim edilmemesine rağmen kesin teminatın irat kaydedilmesi yerine yüklenici firmaya iade edildiğinin tespit edildiği, tespit sonucunda sehven yapılan işleme ilişkin olarak iade edilen teminat miktarının yasal faiziyle ...

Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğüne yatırılmasının sağlandığı ve Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı inceleme raporuna istinaden yasaklama işleminin tesis edildiği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.