Danıştay 13. Daire E.2023/886 K.2023/5005

Dava konusu istem: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce 13/08/2021 tarihinde gerçekleştirilen Samsun ili hudutlarında bulunan ER:... sayılı II. Grup maden sahası arama ruhsatı ihalesinde 13/08/2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile ikinci sırada istekli olarak belirlenen davacı şirketin, verilen süre içerisinde ihale bedelini yatırmadığından bahisle teminatının irat kaydedilmesine ilişkin işlemin iptali ve irat kaydedilen teminat ile ihaleye katılma aşamasında ödenen ihale şartname bedeli ve işletme ruhsat taban bedelinin (ihale istek bedeli) toplamı olan 121.866,00-TL tutarın ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ilgili mevzuat uyarınca, ihaleyi kazananın ve sırası gelenin süresi içinde ihale bedelini yatırmaması hâlinde teminatların irat kaydedileceği, ilgililere ayrıca tebligat yapılmayacağı, bildirimlerin Kurum'un internet sitesinde yayımlanacağının açık olduğu;

Davaya konu ihalede, davacının en avantajlı ikinci teklif sahibi olduğu ve en avantajlı teklif sahibi ihale bedelini yatırmadığından ihale bedelini yatırma sırası kendisine geldiği hâlde ihale bedelini yatırmadığından teminatının irat kaydedildiği;

Bu durumda, ihale sürecinde sırası gelmekle birlikte ihale bedelini yatırmayarak yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacının, teminatının irat kaydedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan 121.866,00-TL'nin yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin de reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davaya konu ihalede birinci sırada yer alan isteklinin ihale bedelini yatırmadığından ihale bedelini yatırma sırasının tarafına geldiğine ilişkin herhangi bir tebligat yapılmadığı, bilgisi dışında teminatının irat kaydedildiği, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun Ek 18. maddesi uyarınca tarafına elektronik tebligat yapılmasının zorunlu olduğu,

Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nde yer alan davalı idarenin internet sayfasında yapılan duyurunun tebligat yerine geçeceğine ilişkin kuralın normlar hiyerarşisi uyarınca dikkate alınmaması gerektiği, davalı idarenin internet sayfasında yayımlanan duyuru ve ilanların tebligat yerine geçeceği hususu kabul edilmemekle birlikte söz konusu siteye siteden kaynaklı sebeplerle uzun süredir erişilemediği, uyuşmazlığa konu durumdan haberdar olmasının mümkün olmadığı, ayrıca ihale bedeli yatırma takip çizelgesinde ihale bedelinin ödenmesi için mevzuat gereğince beş iş günü süre verilmesi gerekirken dört iş günü verildiği,

işlemin bu yönden de sakat olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyize konu İdare Mahkemesi kararının karşı oyda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce 13/08/2021 tarihinde gerçekleştirilen Samsun ili hudutlarında bulunan ER:... sayılı II. Grup maden sahası arama ruhsatı ihalesinde ikinci sırada istekli olarak belirlenen davacı şirketin, ihalede birinci sırada istekli olarak belirlenen dava dışı şirketin süresi içerisinde ihale bedelini yatırmaması sonucu ihale bedelini yatırma sırası kendisine geldiği hâlde süresi içerisinde yatırmadığından 100.000,00-TL tutarındaki teminatı gelir kaydedilmiştir.

Bunun üzerine, davacı şirket tarafından, teminatının irat kaydedilmesine ilişkin işlemin iptali ve irat kaydedilen teminat ile ihaleye katılma aşamasında ödenen ihale şartname bedeli ve işletme ruhsat taban bedelinin (ihale istek bedeli) toplamı olan 121.866,00-TL tutarın ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle işbu dava açılmıştır.

21/09/2017 tarih ve 30318 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Sahaları İhale Yönetmeliği'nin "İhalenin sonuçlanması" başlıklı 21. maddesinde, "(1) İhale komisyonu, teklif edilen ihale bedelini uygun görmesi hâlinde; ihaleyi kazanan ilgiliye, ihale bedelini yatırması için on iş günü, ihaleye birden fazla kişinin katılması hâlinde ikinci ve sonraki teklif sahiplerine beşer iş günü süre verir.

İhale bedeli yatırma takip çizelgesi sıralamasında kendisinden önceki müracaatçının yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda, ihale bedelini yatırma sırası gelen müracaatçı, teklif ettiği ihale bedelini beş iş günü içinde ilgili yerlere yatırmak zorundadır. (2) İhale bedeli yatırma takip çizelgesi, müracaatçıların takip etmeleri için Genel Müdürlük internet sayfasında yayınlanır. Müracaatçıya, ayrıca tebligat yapılmaz.

(3) İhaleyi kazananın ve sırası gelenin süresi içerisinde ihale bedelini yatırması zorunludur. Aksi hâlde müracaatçı hakkını kaybeder ve ihale teminatı irat kaydedilir. ...". "İhale sonucunun ilanı ve tebligat" başlıklı 24. maddesinde, "... (2) İhale tutanağı ve ihale bedeli yatırma takip çizelgesi tebligat yerine geçer. (3) İhale sonuçları, Genel Müdürlük internet sayfasında ilan edilir.

(4) Bu Yönetmelik kapsamındaki ihale sonuçları ile ilgili ayrıca bir tebligat yapılmaz." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Davaya konu ihaleye ait Maden Sahaları İhale Şartnamesi'nin "İhale Usulü" başlıklı 9. maddesinde, "... 9.19) ... İhale tutanağı ve ihale bedeli yatırma takip çizelgesi tebligat yerine geçer. 9.20) İhale sonuçları, MAPEG internet sayfasında ilan edilir. İhale sonuçları ile ilgili ayrıca bir tebligat yapılmaz." düzenlemeleri yer almıştır.

Davaya konu ihale için davacı şirket tarafından sunulan 13/08/2021 tarihli Teklif Mektubu'nun 8. maddesinde, "... ihale sonuçlarının Genel Müdürlükte ilan edileceğini, tarafıma ayrıca bir tebligat yapılmayacağını, ... "; 10. maddesinde, "İhaleyi 2'nci ve sonraki sıralamada tamamlamam durumunda benden önceki müracaatçının ihale bedelini yatırıp yatırmadığına ilişkin bilgilendirmenin Genel Müdürlük internet sayfasında yapılacağını, tarafıma ayrıca bir tebligat yapılmayacağını, ... beyan, kabul ve taahhüt ederim." koşullarına yer verilmiştir.

Aktarılan kural ve ihale dokümanı düzenlemelerinin değerlendirilmesinden, ihale tutanağı ve ihale bedeli yatırma takip çizelgesinin davalı idarenin internet sayfasında yayımlanacağı, ihale tutanağı ve ihale bedeli yatırma takip çizelgesinin tebligat yerine geçeceği, bu hususlara ilişkin ilgililere ayrıca tebligat yapılmayacağı, ihale bedeli yatırma takip çizelgesi sıralamasında kendisinden önceki müracaatçının yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda, ihale bedelini yatırma sırası gelen müracaatçının teklif ettiği ihale bedelini süresi içinde ilgili yerlere yatırması gerektiği, aksi taktirde ihale teminatının irat kaydedileceği,

önceki müracaatçının ihale bedelini yatırıp yatırmadığına ilişkin bilgilendirmenin davalı idarenin internet sayfasında yapılacağı, ilgiliye ayrıca bir tebligat yapılmayacağı anlaşılmaktadır.

Davalı idare tarafından, savunma dilekçesinde, dava konusu işlemin, ihale bedeli yatırma sırasının takip edilebilmesi için "İhale Bedeli Yatırma Takip Çizelgesi"nin idarelerinin internet sayfasında yayımlanacağı, sırası gelen isteklinin ihale bedelini yatırıp yatırmadığına ilişkin bilgilendirmenin de söz konusu internet sayfasında yapılacağı ve bu hususlara ilişkin isteklilere ayrıca tebligat yapılmayacağına ilişkin mevzuat ve ihale dokümanında yer verilen koşullar uyarınca tesis edildiği belirtilmiş.

Dairemizin 07/06/2023 ve 04/10/2023 tarihli ara kararlarına yönelik 02/08/2023 ve 13/11/2023 tarihli cevaplarda, "İhale Tutanağı" ile "İhale Bedeli Yatırma Takip Çizelgesi"nin tebligat yerine geçtiği, ihale sonucuyla ilgili ilgililere ayrıca tebligat yapılmadığı, "İhale Bedeli Yatırma Takip Çizelgesi" ve sırası gelen isteklinin ihale bedelini yatırıp yatırmadığına ilişkin bilgilere "e-Maden (Elektronik Madencilik İşlemleri Yönetim Bilgi Sistemi)" üzerinden yapılacak sorgulamayla ulaşılabileceği, bu hususa ilişkin ihale bitiminde sözlü olarak bilgilendirme yapıldığı,

ihale bedeli yatırma sırasını takip etmenin maden arama ruhsatına hak kazananların kendi sorumluluğunda olduğu beyan edilmiştir.

Uyuşmazlığa konu ihalede ikinci sırada istekli olarak belirlenen davacı şirkete, birinci sırada istekli olarak belirlenen dava dışı şirketin ihale bedelini yatırmadığına ve ihale bedelini yatırma sırasının kendisine geldiğine ilişkin yapıldığı belirtilen bilgilendirmenin ne şekilde yapıldığının belirli olmadığı, söz konusu bilgilendirmenin idarelerinin internet sayfasında yapıldığı beyan edildiği hâlde Dairemizin ihale sırasının takibinin nasıl yapıldığının açıklanmasına ilişkin ara kararlarına cevaben söz konusu bilgilere "e-Maden" üzerinden ulaşılabileceğinin beyan edildiği, bununla birlikte e-MAPEG adında bir sistemden de söz edildiği,

ayrıca davalı idarece ihale bedeli yatırma takip çizelgesinin bir örneğinin ihale günü teklif sahiplerine verildiği ileri sürülse de, imza karşılığında bu belgenin davacıya verildiğine dair tevsik edici bir belgenin dosyaya sunulmadığı, sonrasında da davacı şirketin süresi içerisinde ihale bedelini yatırmadığından bahisle teminatının gelir kaydedildiği anlaşılmıştır.

İhale bedeli yatırma takip çizelgesi sıralamasında kendisinden önceki müracaatçının yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda, ihale bedelini yatırma sırası gelen müracaatçıya teklif ettiği ihale bedelini süresi içinde ilgili yerlere yatırması gerektiğine ilişkin herhangi bir tebligat yapılmayacak olması, söz konusu bilgilendirmenin davalı idarenin internet sayfasında yapılacak olması ve somut olayda da önceki müracaatçının ihale bedelini yatırıp yatırmadığına ilişkin bilgilendirmenin hangi yolla yapıldığına ilişkin davalı idarece farklı açıklamalar yapılması,

bilgilere ulaşılabileceği savunulan "e-Maden"e ilişkin mevzuatta ve ihale dokümanında herhangi bir düzenlemenin bulunmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde, idarenin yeterli ve doğru bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmediği, bu nedenle davacı şirketin süresi içerisinde ihale bedelini yatırmadığından bahisle teminatının gelir kaydedilmesi işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik temyiz isteminin, teminatın gelir kaydedilmesine ilişkin işlem ve gelir kaydedilen 100.000,00-TL'nin işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemine ilişkin kısmı yönünden kabul edilerek söz konusu kararın bu kısmının bozulması, işlemin iptal edilmesi, gelir kaydedilen teminatın iadesine karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.