Danıştay 13. Daire E.2024/1001 K.2024/2966

Dava konusu istem: Nevşehir Devlet Hastanesi bünyesinde bulunan EZ-16 proje kodlu alanın büfe olarak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle 12 ay süreyle kiralanmasına ilişkin 20/12/2023 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda.

2886 sayılı Kanun'un 16. maddesinde yer alan "İdarece ihalelerin en elverişli koşullarla sonuçlandırılmasını sağlamak amacıyla, isteklilerde belirli mali ve teknik yeterlik ve nitelikler aranabilir." hükmü uyarınca isteklilerden yeterliklerini ispata yarayan iş deneyim belgesi istenebileceği, davacı şirketin 25/10/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihale kapsamında anılan büfenin bir yıllık işletme hakkını kazandığı ve ihale konusu büfeyle ilgili davalı idareyle 21/11/2022 tarihli sözleşme imzalandığı, bahse konu yerin davacıya 13/01/2022 tarihinde fiilen teslim edildiği,

geçen süre zarfında işletmenin sorunsuz çalıştırıldığı ve kira bedellerinin tam olarak ödendiği, sonrasında davalı idare tarafından ilgili büfenin bir yıllık işletme süresinin sona erdiğinden bahisle 20/12/2023 tarihinde yeniden ihaleye çıkıldığı, ancak davacının kira süresini tamamlamadığı (iş deneyim belgesi sunamadığı) gerekçesiyle ihale dışı bırakıldığı;

Bu itibarla, davacı şirketin söz konusu işletmeyi kiralama süresinden önce feshetmediği veya farklı bir hukuki yolla sözleşme ilişkisini sonlandırmadığının görüldüğü, başka bir ifadeyle, davacı şirketle bir yıllık kira süresinin tamamlandığı ve kira bedellerinin tahsil edilmesi üzerine 2024 yılı için yeniden ihaleye çıkıldığı, gerçekleştirilen ihaleye ilişkin ilan edilen şartlarda yer verilen " kira süresi tamamlanan" kiralama işleriyle ilgili iş deneyim belgesi şartının sağlanmadığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemin ihalede rekabet ilkesine ve hakkaniyete aykırı olduğu anlaşıldığından, davacı şirketin ihale dışı bırakılması suretiyle gerçekleştirilen ihalede hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu ihaleye ait İhale Şartnamesi'nin 26. maddesi uyarınca ihale teklif zarfında iş deneyim belgesi olarak davacının talebi üzerine kendilerince düzenlenen belgenin sunulduğu, ancak davacı şirket tarafından iş deneyim belgesi olarak sunulan yazıda işin henüz tamamlanmamış olduğu, 12/01/2024 tarihinde kira süresi tamamlanacak bir kiralama işine ait olduğu, ihalenin ilk ilan tarihinden geriye doğru beş yıl içinde tamamlanmış bir işe ait olmadığı tespit edildiğinden belgenin uygun sayılmadığı,

Şartnamenin "Özel Şartlar" kısmının 26. maddesinde ihaleye sunulacak iş deneyim belgesinin kira süresi tamamlanan bir işe ait olması gerektiğinin açıkça belirtildiği, fakat davacının iş deneyim belgesi olarak sunmuş olduğu belgede kira süresinin henüz tamamlanmadığı ve 12/01/2024 tarihinde tamamlanacağının açık olduğu, davacının başvurusunda belirtildiği üzere 12/01/2024 tarihinde sözleşme süresinin biteceği ve kiralanan yerin 12/01/2024 tarihinde boşaltılması gerektiğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazıda işin tamamlandığının belirtilmediği, aksine 12/01/2024 tarihinde biteceğinin vurgulandığı,

bu yazıdan işin bitirildiğinin anlaşılmaması gerektiği, iş deneyim belgesi ile ilgili 2886 sayılı Kanun’da açık düzenleme bulunmadığı, dolayısıyla idarelerce asgari şartların karşılanması amacıyla yapılan ihalelerde kendi durumlarına göre ihale dokümanını hazırlaması gerektiği, dolayısıyla idareler arasında farklılıklar olmasının doğal olduğu, mevcut kira sözleşmesine ait kira borcunun tamamının ödenmesinden dolayı “%40’ın üzerinde %100’lük bir iş bitirme sağladığı” şeklinde yorumlanamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından süresinde savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davacı, ihale konusu edilen büfenin kiralanmasına yönelik 25/10/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihaleyi kazanan şirket olup, bahse konu ihale için imzalanan sözleşme çerçevesinde süre 12/01/2024 tarihinde sona erecektir.

Davalı idarece ihalenin süresi 12/01/2024 tarihinde sona ereceğinden, ... tarih ve ... sayılı Onay Belgesi ile anılan büfenin ihaleye çıkarılmasına karar verilmiş, bu kapsamda ihale işlemlerine başlanılmıştır.

Bu süreçte davacı tarafından 13/12/2023 tarihli dilekçeyle davalı idareden, “ihaleye katılacağız. 1.100.000-TL olan yıllık kira bedelini ödediğimizi belirten iş bitirme yazısının taraflarına verilmesi" talep edilmiş, ihaleyi gerçekleştiren idarece ... tarih ve ... sayılı yazıyla, “25/10/2022 tarihinde yapılan ihale 1.100.000-TL bedelle davacı şirkete ihale edilmiş, firmaya 13/01/2023 tarihinde yer teslimi yapılmış, sözleşme süresi 12/01/2024 tarihinde sona erecektir. İlgili firma ihale bedeli olan 1.100.000-TL kira bedelini kurum hesaplarına yatırmış olup, firmanın kurumlarına kira borcu kalmamıştır.” şeklinde davacıya cevap verilmiş, davacı tarafından idarece cevaben verilen işbu yazı ihalede iş deneyim belgesi olarak teklif dosyasına sunulmuştur.

Akabinde 20/12/2023 tarihinde gerçekleştirilen dava konusu ihalede alınan 20/12/2023 tarihli ihale komisyonu kararıyla, “davacı şirketin teklif zarfında bulunan iş deneyim belgesi incelendiğinde, Şartname’nin 26. maddesi uyarınca teklif zarfında sunulan iş deneyim belgesinin 12/01/2024 tarihinde tamamlanacak bir kiralama işine ait olduğu tespit edildiği..." gerekçesiyle davacının ihale dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Bu arada davacı tarafından 20/12/2023, 22/12/2023 tarihli dilekçelerle ihaleye yönelik itirazlarda bulunulmuş, anılan itirazlar ihaleyi gerçekleştiren idarece 22/12/2023 ve 26/12/2023 tarihli yazılarla reddedilmiştir.

Bunun üzerine anılan ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "İlkeler" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Kanun'un yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır. ..."; "İsteklilerde aranacak nitelikler ve istenecek belgeler" başlıklı 16. maddesinde, "İdarece ihalelerin en elverişli koşullarla sonuçlandırılmasını sağlamak amacıyla, isteklilerde belirli mali ve teknik yeterlik ve nitelikler aranabilir. Bunları tespite yarayan belgelerin neler olduğu, şartnamelerde gösterilir. ..." kurallarına yer verilmiştir.

İhaleye ilişkin İhale İlanı'nın "İhale komisyonuna verilecek belgeler" başlıklı 10. maddesinin (j) bendinde, "İş deneyim belgesi (Ayrıntıları Özel Şartname 26. maddede belirtilmiştir.".

"Kiraya Verilecek Kantin Alanına Ait Bilgiler ve Özel Şartlar" başlıklı İhale Şartnamesi'nin "Özel Şartlar" kısmının 26. maddesinde, "İsteklinin yurt içinde kamu sektöründe bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; ilk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kira süresi tamamlanan kiralama işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur.

İstekli tarafından muhammen bedelin %40'dan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir. Kamu sektöründe gerçekleştirilmiş hastane kantini kiralama, okul kantini kiralama, büfe kiralama işleri vb. benzer iş olarak kabul edilecektir." kuralları yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2886 sayılı Kanun'a göre gerçekleştirilen ihalelerde ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması gerektiği, ihalelerde açıklık ve rekabetin sağlanmasının esas olduğu, idarelerce ihalelerin belirtilen kriterler çerçevesinde sonuçlandırılmasını sağlamak amacıyla, isteklilerden belirli mali ve teknik yeterlik ve nitelikler aranabileceği ve bunları tespite yarayan belgelerin neler olduğunun şartnamelerde gösterileceği, öte yandan, istenecek mali ve teknik kriterlerin ihalede açıklık ve rekabet ilkelerine aykırı olmaması gerektiği açıktır.

Davalı idarece, dava konusu ihale için, isteklinin yurt içinde kamu sektöründe bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; ilk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kira süresi tamamlanan kiralama işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerinin sunmalarının istenildiği, ihalenin hastane bünyesinde bulunan alanın büfe olarak kiraya verilmesi işi olduğu dikkate alındığında, ihaleye katılan isteklilerden anılan iş deneyim belgesinin istenilmesinin işin niteliğine uygun ve ihale konusu edilen işin en uygun şekilde karşılanması amacına matuf olduğu ve rekabeti sınırlayıcı bir yönünün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davacı tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla ihaleyi gerçekleştirilen idareden alınan ... tarih ve ... sayılı yazının ihale dosyası kapsamında sunulduğu, anılan yazıda kira borcunun kalmadığı belirtilmişse de, işin süresinin 12/01/2024 tarihinde sona ereceğinin ifade edildiği, dolayısıyla kira bedelinin tamamının ödenmesinden 12/01/2024 tarihinde sona erecek işin tamamlandığı anlamı çıkarılamayacağı, anılan yazıda belirtilen işin ilk ihale ilan tarihi (08/12/2023) itibarıyla tamamlanan bir iş olmadığı anlaşılmaktadır.

Dairemizin 30/04/2024 tarihli ara kararıyla davacı ve davalı idareden, dava konusu ihale kapsamında, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan Nevşehir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Nevşehir Devlet Hastanesi'nin ... tarih ve ... sayılı yazısı dışında herhangi bir bilgi ve/veya belgenin sunulup sunulmadığının sorulduğu, davacı tarafından ara kararına cevap verilmediği, davalı idarece verilen cevabi yazıda ise, davacı tarafından ihale kapsamında ... tarih ve ... sayılı yazı dışında iş deneyiminin tevsiki için herhangi bir belgenin sunulmadığı ifade edilmiştir.

Bu itibarla, davacı tarafından ihale kapsamında sunulan ... tarih ve ... sayılı yazı, İhale Şartnamesi'nde belirtilen "kira süresi tamamlanan" kiralama işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belge şartını sağlamadığı gibi iş deneyiminin tevsiki amacıyla başkaca bir belge de sunulmadığı anlaşıldığından, davacının İhale Şartnamesi'nde belirtilen iş deneyim belgesi şartını sağlamadığı gerekçe gösterilerek ihale dışı bırakılmak suretiyle gerçekleştirilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyize konu İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalının temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.