Danıştay 13. Daire E.2024/1055 K.2024/1914

Dava konusu istem: İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'nce 04/12/2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "İstanbul İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesinin İhtiyacı Olan 9 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı" ihalesine ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 27/12/2023 tarih ve 2023/UH.I-1610 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, temyize konu kararda yer verilen dava konusunun dosya içeriği ve maddi olayla bağdaşmadığı, kararda bulunan yanlışlıkların maddi hatadan öte geçtiği ve 2020 yılında yapılan farklı bir ihaleye (Sivas İl Sağlık Müdürlüğü'nce gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "21 Ay Süreli Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Dağıtım Sonrası Hizmet Alımı" ihalesine ilişkin 24/02/2021 tarih ve 2021/UH.II-476 sayılı Kurul kararına) yönelik değerlendirmeyi içerdiği, dolayısıyla dava dilekçesinde yer verilen iddiaların değerlendirilmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'nce 04/12/2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2023/1167140 ihale kayıt numaralı "İstanbul İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesinin İhtiyacı Olan 9 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı" ihalesine ilişkin olarak ihale dokümanını indiren davacı şirket tarafından 27/11/2023 tarihinde ihale dokümanına yönelik iddialar ile idareye şikâyet başvurusunda bulunulmuş, bu başvurunun ihaleyi yapan idarenin 01/12/2023 tarihli işlemiyle reddi üzerine 11/12/2023 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş, söz konusu itirazen şikâyet başvurusu 27/12/2023 tarih ve 2023/UH.I-1610 sayılı Kurul kararı ile reddedilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinde, "1.

İvedi yargılama usulü aşağıda sayılan işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır: a) İhaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemleri. (...) 2. İvedi yargılama usulünde: (...) g) Verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. (...) i) Danıştay evrak üzerinde yaptığı inceleme sonunda, maddi vakıalar hakkında edinilen bilgiyi yeterli görürse veya temyiz sadece hukuki noktalara ilişkin ise yahut temyiz olunan karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise işin esası hakkında karar verir.

Aksi hâlde gerekli inceleme ve tahkikatı kendisi yaparak esas hakkında yeniden karar verir. Ancak, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan temyizi haklı bulduğu hâllerde kararı bozmakla birlikte dosyayı geri gönderir. Temyiz üzerine verilen kararlar kesindir. (...)" kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'nce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "İstanbul İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesinin İhtiyacı Olan 9 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı" ihalesine ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 27/12/2023 tarih ve 2023/UH.I-1610 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılmış,

İdare Mahkemesi'nce itirazen şikâyet başvurusunda yer alan altı iddia yönünden ayrı ayrı ayrı değerlendirme yapılarak dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı şirket tarafından uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülen iddialarının kararda değerlendirilmediği ileri sürülerek temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'nce gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "İstanbul İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesinin İhtiyacı Olan 9 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı" ihalesine ilişkin itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 27/12/2023 tarih ve 2023/UH.I-1610 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı.

İdare Mahkemesi'nce verilen temyize konu kararda işbu dava konusu ihaleye ilişkin davacının hiçbir iddiasına yer verilmediği, tümüyle Sivas İl Sağlık Müdürlüğü'nce gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "21 Ay Süreli Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Dağıtım Sonrası Hizmet Alımı" ihalesine ilişkin 24/02/2021 tarih ve 2021/UH.II-476 sayılı Kurul kararına ilişkin iddia ve değerlendirmelere yer verilerek davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

28/06/2014 tarih ve 29044 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle idari yargıda başvuru, inceleme ve yargılama usulüne ilişkin olarak bazı yenilikler getirilmiş, genel yargılama usulüne göre yargılama sürecini hızlandıracak önemli değişiklikler yapılmıştır.

Buna göre, temyiz incelemesine ilişkin olarak, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinde öngörülen özel yargılama usulünde genel kural, temyiz incelemesine konu olan kararda hukukî isabet görülmediğinin temyiz mercii tarafından tespit edilmesi halinde, dosyanın kararı veren mahkeme veya daireye geri gönderilmesi yerine, uyuşmazlığın esasının bizzat çözümlenerek karara bağlanması olup, bozma ile birlikte dosyanın geri gönderilmesi sadece ilk inceleme üzerine verilen kararlarla sınırlı tutulmuştur.

Bununla birlikte, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde yer alan "verilen nihaî kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." hükmünde geçen "nihaî kararlar"dan anlaşılması gereken, davaya konu edilen işlemlerin ilk derece yargı yeri olarak hukuka uygunluk denetiminin yapılması ve bu konularda verilmiş nihaî bir kararın varlığı olduğundan, ilk derece yargı yerince davanın konusunun yanlış nitelendirilerek uyuşmazlık ile ilgili hukuka uygunluk denetimi yapılmadığı ve hüküm kurulmadığı durumlarda,

ilk derecede uyuşmazlıkla ilgili verilmiş nihaî bir karardan söz edilmesi mümkün olmayıp, temyiz aşamasında Danıştay'ca ilk derece hüküm kurulmayan dava konusu işlemle ilgili olarak uyuşmazlığın esası incelenerek hüküm kurulması halinde Kanun'un öngördüğü iki aşamalı yargısal denetimin gerçekleşmeyeceği açıktır.

2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinde, ilk derece mahkemelerince, uyuşmazlığa konu edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin yapılmamış olması halinde, üst derece mahkemesince ne yönde bir karar verileceği hususunda açık bir kural öngörülmemiş ise de, bu konunun kanunkoyucu tarafından önceden öngörülmesinin mümkün olmaması ve hukuka uygun olanın uyuşmazlığın tüm boyutuyla ele alınıp, bu çerçevede bir hüküm kurulması olduğundan, bu istisnai durumun ayrıca yasal metinlerde düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, dava konusu uyuşmazlığın 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi kapsamında ivedi yargılama usulüne tabi "ilk derece" ve "temyiz" olmak üzere iki aşamalı olarak incelenmek zorunda olması nedeniyle, ilk derece mahkemesince uyuşmazlıkla ilgili hüküm kurulmayan bir konuda, temyiz mercii tarafından dava konusu işlemin esasına ilişkin doğrudan yargılama yapılarak bir hüküm kurulmaması gerekir.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince, davacı şirketin itirazen şikâyet başvusunda yer verilen iddiaları değerlendirildiğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de, dava konusu Kurul kararına ilişkin iddialar yönünden herhangi bir hukuka uygunluk denetimi yapılmadan karar verildiği anlaşıldığından, iki aşamalı olması gereken yargısal denetimin ilk aşaması olan ilk derecede yargısal denetimin gerçekleştirilmesi için dosyanın İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi gerekir.