Danıştay 13. Daire E.2024/1393 K.2024/3093

Kurumu ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E: ... K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: 660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca bağımsız denetçi olarak yetkilendirilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu’nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının davacıya ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi’nce verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararda; uyuşmazlığın, davacının, 15 yıllık meslekî tecrübeye sahip olup olmadığı hususundan kaynaklandığı, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu kapsamındaki meslekî faaliyetlerde veya aynı Kanun uyarınca staj ve stajdan sayılan hizmetlerde bulunulan sürelerin dikkate alınacağının düzenlendiği,

dört yılı aşmamak üzere Bağımsız Denetim Yönetmeliği’nin 14. maddenin 1. fıkrasının (a) bendinde belirtilen alanlardaki lisans ve lisansüstü eğitim sürelerinin bu süreye ilave edileceği, bu sürenin hesabında mevzuatta belirtilen faaliyetlere başlama tarihinin esas alınacağı ve kamu kurum ve kuruluşlarında geçirilen süreler hariç olmak üzere, bir yıldan fazla süreyle bu faaliyetlere ara verilmesi durumunda ara verilen fazla sürelerin dikkate alınmayacağı;

Davacının 01/01/2004 tarihinde serbest muhasebeci mali müşavirlik stajına başladığı, 13/09/2010 tarihine kadar bağımlı olarak, 07/03/2012 tarihinden anılan Yönetmeliğin yayım tarihi olan 26/12/2012 tarihine kadar ise bağımsız olarak meslekî faaliyetine devam ettiği, üniversite eğitimi dâhil 12 yıl 11 ay 26 gün meslekî tecrübe süresine sahip olduğu, dolayısıyla Yönetmeliğin yayım tarihi olan 26/12/2012 tarihi itibarıyla gereken 15 yıllık meslekî tecrübe süresine sahip olmadığı;

Bu itibarla, davacının, Yönetmeliğin 15. maddesinde belirtilen uygulamalı meslekî eğitimi tamamlamış sayılabilmesi için gerekli olan 15 yıllık meslekî tecrübeye sahip olmadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı;

Öte yandan, davacı tarafından, 29/02/2000 tarihinden staja başlama tarihi olan 01/01/2004 tarihinde kadar ... Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.'de bağımlı olarak çalıştığı dönem ile 19/03/1990-13/03/1998 tarihleri arasında ...

Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.'de bağımlı olarak çalıştığı dönemin meslekî tecrübe süresine ilave edilmesi gerektiği ileri sürülmüşse de, bu şirketlerde muhasebenin sevk ve idaresinden sorumlu oluğunu kanıtlar nitelikte bilgi ve belgeler sunulmadığı ve davacı tarafından, 19/03/1990 ila 13/03/1998 ve 03/04/2000 ila 31/12/2003 tarihleri arasındaki çalışmalarının staj kapsamında değerlendirildiğine ilişkin TÜRMOB'un 24/04/2015 tarih ve 2978 sayılı yazısının sunulduğu görülmekte ise de, bu sürelerin TÜRMOB nezdindeki staj başvurusunda stajda geçen süre olarak kabul edilmediği,

davacının 01/01/2004-01/01/2016 tarihleri arasında iki yıllık staja tâbi tutulduğu anlaşıldığından, söz konusu yazının, belirtilen sürelerin meslekî tecrübe süresine ilave edilebilmesi için tek başına yeterli bir kanıt olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda.

09/06/2006 tarihinden itibaren serbest muhasebeci mali müşavir ünvanına sahip olan davacının, geçiş dönemi eğitimlerini tamamlayarak, 07/06/2013 tarihinde Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin Geçici 1. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, sınav şartından muaf olarak bağımsız denetçi olarak yetkilendirilmesi için davalı idareye başvuruda bulunduğu, bu başvurusunun ... tarih ve ... toplantı sayılı Kurul kararıyla meslekî tecrübesinin 15 yıl olmadığından bahisle reddedildiği,

anılan karar sonrasında davacının TÜRMOB'a başvurarak 19/03/1990-13/03/1998 tarihleri ile 03/04/2000-31/12/2003 tarihleri arasındaki çalışmaların 3568 sayılı Kanun kapsamında stajdan sayılan hizmetler kapsamında olduğuna yönelik belge verilmesini talep ettiği, TÜRMOB tarafından ise ... tarih ve ... sayılı işlem ile anılan sürelerinin stajdan sayılan hizmetler kapsamında olduğuna karar verildiği,

01/04/2014 tarihinde, davalı idarenin ... tarih ve ... ...sayılı kararının tekrar gözden geçirilmesi istemiyle davalı idareye başvurduğu bu başvurunun da ...tarih ve ... toplantı sayılı Kurul kararıyla reddedilmesi sonrasında anılan kararın iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı;

660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu'nun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'yle bağımsız denetçi olarak yetkilendirilecek kişilerde bulunması gereken nitelikleri ve yerine getirilmesi gereken şartları belirleme yetkisine sahip davalı idare, bu yetkisine istinaden Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, idarece gerçekleştirilen sınavlardan başarılı olma şartını getirdiği, anılan Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin 4. fıkrasında, 26/12/2012 tarihi itibarıyla 15 yıl meslekî deneyime sahip meslek mensuplarının, Yönetmelikte belirtilen diğer şartları da sağlamaları ve 31/12/2014 tarihine kadar idareye başvurmaları kaydıyla, sınavsız bağımsız denetçi olabilmelerine imkân tanındığı;

Bağımsız Denetim Yönetmeliği'nin 15. maddesinin 3. fıkrasından, Yönetmeliğin uygulanmasında meslekî deneyimin fiilen bağımsız denetimde geçirilen süre olduğu, ancak 3568 sayılı Kanun kapsamındaki faaliyetler ile aynı Kanun uyarınca staj ve stajdan sayılan sürelerin de meslekî deneyimin hesabında dikkate alınacağı, davalı idarenin bu kapsamda yapmış olduğu değerlendirmelerde; 3568 sayılı Kanun uyarınca staj yapan kişilerin staj süresi haricinde Kanun uyarınca stajdan sayılan hizmetlerinin bulunması hâlinde, bu sürelerinde meslekî deneyimin hesaplanmasında dikkate alındığı;

3568 sayılı Kanun uyarınca, 01/01/2004-01/01/2006 tarihleri arasında serbest muhasebeci mali müşavirlik stajını yapan davacının, meslekî deneyim süresinin hesaplanmasında 19/03/1990-13/03/1998 tarihleri arasında ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile 03/04/2000-31/12/2003 tarihleri arasında ... Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi'ndeki ( ... Tekstil) çalışmalarının da dikkate alınması gerektiği; davalı idarenin ise davacının anılan çalışmalarının Kanun'un aradığı nitelikte olmadığı ve TÜRMOB tarafından davacının fiili olarak staja tâbi tutulmasının bu durumu teyit ettiği iddiasında olduğu;

3568 sayılı Kanun'un 6. maddesinde, stajdan sayılan hizmetlere yer verildiği, bilanço esası ile defter tutan özel kuruluşların muhasebe biriminde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden sorumlu olarak çalışan kişilerin bu nitelikteki çalışmayla geçirdikleri sürülerin stajdan sayılacağının ve Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Gereğince Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesinde ise muhasebenin fiilen sevk ve idaresinden sorumlu olanların,

imza sirküleri olmadığı hâlde bağlı oldukları kuruluşları temsil ve ilzama veya kambiyo senetleri düzenlemeye veya vergi daireleri ve diğer mali merciler nezdinde gerekli belgeleri imzalamaya, bunlardan bir veya birkaçını müştereken ve münferiden icra etmeye yetkili olduklarını gösterir vekâletnameye haiz olanların birinci derecede imzaya yetkili sayılacaklarının düzenlendiği;

Davacının, ... Tekstil'e ait 03/04/2000 tarihli ortaklar kurulu kararıyla, "muhasebe departmanının sevk ve idaresini sorumlu sıfatıyla devam ettirmek üzere yetkilendirilmesine" karar verildiği, bu kapsamda ... Tekstil'in, anılan Yönetmeliğin 8. maddesi kapsamında, davacıya temsil yetkisi verdiği, TÜRMOB tarafından düzenlenen 24/04/2015 tarihli işlemin de bu yönde olduğu dikkate alındığında, davacının 03/04/2000-31/12/2003 tarihleri arasındaki çalışmasının 3568 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca stajdan sayılan süre kapsamında olduğu ve meslekî tecrübeye yönelik hesaplamada dikkate alınması gerektiği;

Öte yandan, davalı idare tarafından, 19/03/1990-13/03/1998 ve 03/04/2000-31/12/2003 tarihleri arasındaki çalışmasının bizzat TÜRMOB tarafından stajdan sayılan hizmetlerden kabul edilmediği ve fiilen staj yaptığı iddia edilmişse de davacının stajı sırasında anılan sürelerin stajdan sayılması için TÜRMOB'a herhangi bir başvuruda bulunmadığı, 01/01/2004-01/01/2006 tarihleri arasında fiilen staj yaparak, yanında staj yaptığı meslek mensubunun vermiş olduğu notların, sınav puanının hesaplanmasında dikkate alınmasını tercih ettiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemde hukuka uygunluk davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının 15 yıllık meslekî tecrübeye sahip olmadığı, davacının ileri sürdüğü çalışmalarının mevzuatta aranan şartları sağlamadığı, davacının bizzat TÜRMOB tarafından fiili staja tâbi tutulduğu, birçok emsal kararın da bu yönde olduğu, Bölge İdare Mahkemesi'nce karar verilmeden önce davacı vekilinin istifa etmesi nedeniyle davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceği, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Karşı vekâlet ücretinin hukukî niteliği öğretide ve yargı kararlarında tartışmalı olmakla birlikte, hâkim tarafından re'sen hükmedilen ve yargılama giderlerine dâhil olan karşı vekâlet ücreti, dava açmak zorunda kalan ve kendisini bir avukatla temsil ettiren kişinin, bu nedenle yapmış olduğu zararının tazminini amaç edinen belirlenmiş tazminat niteliğindedir.

Her ne kadar, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinin beşinci fıkrasında, "Dava sonunda, kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekâlet ücreti avukata aittir. Bu ücret, iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez." kuralına yer verilmişse de bu kural avukat ile müvekkili arasında herhangi bir sözleşme bulunmaması hâlini düzenleyen yedek hukuk kuralı niteliğindedir.

Dolayısıyla bu düzenleme uyarınca Mahkeme tarafından re'sen hükmedilen ve yargılama giderlerine dâhil olan vekâlet ücretinin, taraf lehine verildiği ve davacının da duruşmaya geldiği dikkate alınarak, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde duruşmalı işler için öngörülen miktar üzerinden davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabetsizlik bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

1- Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı incelendiğinde;

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2- Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının davalı aleyhine hükmedilen vekâlet ücretine ilişkin kısmına gelince;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar kararı düzelterek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.

21/09/2023 tarih ve 32316 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin İkinci Kısmının İkinci Bölümünün 16. sırasında, İdare Mahkemelerinde görülen duruşmasız davalar için 10.500,00-TL, duruşmalı davalar için ise 20.900,00-TL vekâlet ücreti belirlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, 21/02/2017 (Mahkeme kararında sehven 21/07/2017 olarak yazılmıştır.) tarihli duruşma tutanağından, davacının bizzat duruşmaya katıldığı, ancak davacı vekilinin yapılan duruşmaya katılmadığı, temyize konu kararda ise Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 20.900,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasındaki, "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre duruşmalı işler işin belirlenen 20.900,00-TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacı tarafa verilmesine" ifadesinin, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 10.500,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.