Danıştay 13. Daire E.2024/1434 K.2024/2575

Dava konusu istem: Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü’nce 15/09/2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “DHMİ Genel Müdürlüğü ve Bünyesinde Bulunan Başmüdürlük/Müdürlük İçin Binek, 4x2 Çift Kabinli Pick-Up, 4x4 Çift Kabinli Pick-Up, Minibüs,

Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet Araç Kiralama İşi” ihalesinin dokümanına ilişkin olarak dava dışı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun şekil yönünden reddine dair 18/10/2023 tarih ve 2023/UH.II-1334 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle açılan davada verilen iptal kararı üzerine yapılan inceleme neticesinde ihalenin iptali yönünde tesis edilen 17/01/2024 tarih ve 2024/UH.II-127 sayılı Kurul kararının, 4. ve 5. iddialara ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İhale konusu işin 01/01/2024 - 31/12/2025 tarihleri arasında toplam 310 adet muhtelif cinslerde sürücüsüz ve yakıt hariç araç kiralanması işi olduğu, bir başka ifadeyle ihale konusu iş kapsamında kiralanacak araçların tamamının idare personelince kullanılacağının anlaşıldığı, ilgili mevzuatta yüklenicilerin işin görülmesi esnasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağı, idarenin ise takip, gözetim ve denetim sorumluluğunun bulunduğunun kurala bağlandığı,

bu bağlamda, her ne kadar yüklenicinin ilgili mevzuata göre alınması zorunlu olan güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü olduğu açık olsa da, şikâyete konu edilen Teknik Şartname’nin 5.3. maddesinde yüklenici tarafından yapılacak sigorta kapsamının çok kullanıcılı ve her türlü zarar ve ziyanı, (alkollü olunmaması kaydıyla sürücü hatasından kaynaklanan zararlar da dahil) kapsayacak şekilde yaptırılacağı, taşıtın sürücüsü ile yolcuların ve üçüncü şahısların yaralanma ve ölümü halinde ödenecek tazminat miktarlarının yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği,

bu düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, ihalede şoförlerin yüklenici tarafından temin edilmeyeceği, idare araçları personelinin kullanacağı dikkate alındığında şikâyete konu düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu ve isteklilerin sağlıklı teklif oluşturmasını engeller nitelikte olduğu anlaşıldığından, söz konusu iddianın yerinde olduğuna ilişkin Kurul kararının bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;

Kurul kararındaki 5. iddia yönünden yapılan incelemede; Teknik Şartname'de ihale konusu işin ifasında kullanılacak muhtelif binek araç, otomobil, kamyonet, pick-up ile minibüsten oluşan toplam 310 aracın vites tipine ilişkin belirlemeler yapıldığı, bu kapsamda 310 araçtan 300 adedinin manuel vites olmasının, 7 adedinin otomatik vites olmasının istenildiği, 3 aracın ise otomatik vites veya manuel vites olabileceğinin ifade edildiği;

İhale konusu iş kapsamında kiralanacak 310 araçtan 300 adedinin manuel vites olarak istenildiği ancak söz konusu araçların sadece manuel vites olarak istenildiği hususunun gerekçelendirilmediği, ihale konusu işin niteliği ve gerçekleştirileceği yerler ile ihale konusu iş kapsamında kiralanacak olan araçlara ilişkin aranan model yılı şartları da (2020-2023) dikkate alındığında, ihale konusu iş kapsamında kiralanacak 310 araçtan 300 adedinin manuel vites olarak istenilmesinin somut durumda işin verimliliği ve fonksiyonelliği ile ilişkilendirilemeyeceği,

anılan araçlardan çift kabinli kamyonet ile minibüsün genel kullanım ve üretim tipinin manuel vites olduğu değerlendirilmekle birlikte diğer araç tiplerinde böyle bir durumun varlığından söz edilemeyeceği, idarelerin gerek ihtiyacı olan alımın tespiti, gerek ihale konusu hizmet alımının miktar ve niteliklerini dikkate alarak Teknik Şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip oldukları açık olsa da,

bu takdir yetkisinin 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerini tümüyle ortadan kaldıracak şekilde kullanılamayacağı, iddia konusu düzenlemelerin hizmetin gerekleri ile bağdaşmayıp ihaleye katılımı daraltıcı ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu anlaşıldığından, söz konusu iddianın yerinde olduğuna ilişkin Kurul kararının bu kısmında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin davaya konu kısımları hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin tesis edilmesine yol açan dayanak işlemin Danıştay kararıyla ortadan kalktığı, ihalenin gerçekleştirildiği ve sözleşmenin imzalandığı tarihte geçerli olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin ilgili hükümlerinin öncelikle uygulanacağı, basiretli tacir sıfatı ile ihalelere katılan isteklilerin bu hususu bilmeleri gerektiği, dolayısıyla isteklileri tereddüte düşüren herhangi bir durumun bulunmadığı, Teknik Şartname'nin 2. maddesinin hizmet gereklerine uygun olarak düzenlendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, 25/04/2024 tarih ve 2024/MK-46 sayılı Kurul kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, dolayısıyla işbu davada "karar verilmesine yer olmadığına" ve tarafları lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması ve konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü’nce 15/09/2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “DHMİ Genel Müdürlüğü ve Bünyesinde Bulunan Başmüdürlük/Müdürlük İçin Binek, 4x2 Çift Kabinli Pick-Up, 4x4 Çift Kabinli Pick-Up, Minibüs, Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet Araç Kiralama İşi” ihalesinin dokümanına ilişkin olarak dava dışı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu Kurul'un 18/10/2023 tarih ve 2023/UH.II-1334 sayılı kararıyla şekil yönünden reddedilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, .... İdare Mahkemesi’nin 11/12/2023 tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu kararın uygulaması üzerine davalı idarece tesis edilen... tarih ve... sayılı işlemle ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptaline, başvuru sahibinin iddialarının esastan incelenmesine karar verilmiş esas hakkında yapılan inceleme neticesinde tesis edilen ... arih ve ... sayılı dava konusu Kurul kararıyla ihalenin iptaline karar verilmiş, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Bu süreçte 18/10/2023 tarih ve 2023/UH.II-1334 sayılı Kurul kararına karşı açılan davada .... İdare Mahkemesi'nce verilen iptal kararının davalı idarece temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 13/02/2024 tarih ve E:2024/30, K:2024/716 sayılı kararıyla söz konusu Mahkeme kararının bozulmasına ve davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Dairemizin anılan kararı üzerine davalı idarece tesis edilen 25/04/2024 tarih ve 2024/MK-46 sayılı kararıyla, 27/12/2023 tarih ve 2023/MK-245 sayılı Kurul kararı ile bu karar üzerine esasın incelenmesi neticesinde tesis edilen 17/01/2024 tarih ve 2024/UH.II-127 sayılı kararların iptaline, 18/10/2023 tarih ve 2023/UH.II-1334 sayılı Kurul kararının geçerliliğini koruduğuna karar verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu Kurul kararı,.... İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yerine getirilmesi amacıyla tesis edilmiş olmakla birlikte, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 13/02/2024 tarih ve E:2024/30, K:2024/716 sayılı kararıyla bozularak davanın reddine kesin olarak karar verildiği, Dairemizin bu kararının uygulanmasını teminen dava konusu Kurul kararının 25/04/2024 tarih ve 2024/MK-46 sayılı Kurul kararıyla iptal edilmiştir.

Bu durumda, dava konusu 17/01/2024 tarih ve 2024/UH.II-127 sayılı sayılı Kurul kararının 25/04/2024 tarih ve 2024/MK-46 sayılı Kurul kararıyla iptal edildiği anlaşıldığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.