Danıştay 13. Daire E.2024/2129 K.2024/4538

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirketin akaryakıt istasyonunda 09/03/2018 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, fiyat ilanı yapılmadan akaryakıt satışı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi ile aynı fıkranın (f) bendi uyarınca davacı şirkete 100.521,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait istasyonda 09/03/2018 tarihinde yapılan denetimde, akaryakıt fiyat ilan panosunun bulunmadığının tespit edildiği, bu hususun davacı tarafından da kabul edildiği sabit olduğundan, akaryakıt istasyonunda fiyat ilanı yapmadan akaryakıt satışı yapıldığı gerekçesiyle davacı şirkete idari para cezası verilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, bayinin cirosuna göre cezanın fahiş olduğu ve ilan panosunun dağıtıcı firma sorumluluğunda bulunulduğu iddia edilmiş ise de, dağıtıcı firma ile birlikte sorumlu olan davacının dağıtıcı firmanın yükümlülüğünü yerine getirmemesinden dolayı sorumluluğunun ortadan kalkmayacağı, para cezasının ise mevzuatta belirtilen sınırlar içerisinde verilmesinde idarenin takdir yetkisi bulunduğundan, takdir yetkisini ortadan kaldıracak yargı kararı verilemeyeceği dikkate alındığında, anılan iddialara itibar edilmediği; lehe olan hükmün uygulanması ve Geçici 6. madde uyarınca yapılan incelemede ise idari yaptırımın uygulandığı 19. maddenin yeni düzenlemede aynı fiili için daha yüksek bir ceza öngörmesi sebebiyle idarece tesis edilen işlemin lehe olduğunun anlaşıldığı belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Dairemizin 27/12/2023 tarih ve E:2020/2147, K:2023/6366 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda.

5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinde yer verilen idarî para cezalarına ilişkin fiillerden Kurul tarafından belirlenen "niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olanlar" için otuz günlük süre içerisinde aykırılığın giderilmesi, aksi hâlde hakkında geçici durdurma yapılabileceğinin ihtar edileceğine ilişkin düzenlemenin, idarî para cezaları yönünden cezalandırılmadan önce mevzuata aykırı davranışta bulunan kişi veya kişilere söz konusu aykırılığın ortadan kaldırılması için tanınmış bir imkân olduğu, bu yönüyle ihtarın kişinin cezalandırılabilmesine ilişkin bir ön şart teşkil ettiği ve anılan Kanun değişikliğinin failin lehine olduğu,

bu bağlamda, niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiilleri işleyenlerin önceki kanun döneminde doğrudan idarî para cezasına muhatap oldukları hâlde, söz konusu kanun değişikliğinden sonra aynı fiilleri işleyenlerin ihlâlin ortadan kaldırılması hususunda ihtar edilmelerinin öngörülmesi,

böylelikle ihtar edilen kişilerin söz konusu ihlâli ortadan kaldırarak ceza almaktan kurtulabilmelerine imkân tanınması karşısında, ihtar müessesesinin maddî hukuka etkisinin bulunduğu ve lehe kanun kapsamında belirtilen fiilleri önceki kanun döneminde işleyenler yönünden de geçmişe etkili olarak uygulanması gerektiği, diğer taraftan, 7164 sayılı Kanun'un 34. maddesi ile 5015 sayılı Kanuna eklenen Geçici 6. maddenin birinci fıkrasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurulca idarî para cezası verilmemiş olan ve niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiilleri işleyenler için nasıl bir usûl izleneceğinin öngörüldüğü,

ikinci fıkrasında ise maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurul tarafından karara bağlanmış idarî para cezalarının tahsiline ilişkin kurallara yer verildiği, söz konusu geçici maddede, niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiilleri kanun değişikliğinden önce işleyen ve haklarında idarî para cezası uygulanan kişiler yönünden ne gibi bir işlem yapılacağı açıklanmamış olmakla birlikte, yeni düzenlemede yer alan ihtar müessesesi lehe kanun niteliğinde olduğundan, yargı aşamasındaki idarî para cezaları ile ilgili olarak yargı yerleri tarafından lehe kanun hükümlerinin belirtilen kişiler hakkında da uygulanması gerektiği,

tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, 5015 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik uyarınca niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiiller arasında sayılan "fiyat ilanı yapılmadan akaryakıt satışı yapılması" fiili nedeniyle ihtarda bulunma şartının yerine getirilmesi ve lehe kanun niteliği taşıyan söz konusu kuralın davacıya da uygulanması zorunlu olduğundan, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, lehe olduğu sonucuna varılan düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla dava konusu Kurul kararının kesinleşmiş ancak tahsilatı tamamlanmamış bir işlem olduğu, bu nedenle lehe olduğu belirtilen düzenlemenin dava konusu uyuşmazlığa uygulanamayacağı, öte yandan, 5015 sayılı Kanunla getirilen yeni düzenlemenin idari yaptırımların uygulanmasına yönelik bir usul hükmü olduğu, maddi anlamda hak sağlayıcı bir yönü olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanunun 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.