Danıştay 13. Daire E.2024/2193 K.2024/3246

İstemin konusu

12/01/2022 tarihinde gerçekleştirilen Isystems Petrol ve Doğalgaz Mühendislik Ticari ve İktisadi Bütünlüğü'nün satışına ilişkin ihalede muhammen bedelin 47.400.000-TL olarak belirlenmesine ilişkin Fon Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle Fon'a karşı açılan davada; ... İdare Mahkemesi Başkanı ..., Üyeleri ... ve ... hakkında yapılmış olduğu hakimin reddi isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının redde ilişkin kısmının kaldırılması istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

İstemin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde bu Kanun'da hüküm bulunmayan hususlarda hakimin davaya bakmaktan memnuniyeti ve reddi konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun uygulanacağı belirtilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 40. maddesinde, ilk derece mahkemelerinde hâkimin reddi talebinin, toplu mahkemelerde reddi istenen hâkim katılmaksızın mensup olduğu mahkemece; tek hakimli mahkemelerde ise diğer ilk derece mahkemesi hakimince karara bağlanacağı, Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin başkan ve üyelerinin reddi talebinin de, reddedilen başkan ve üye katılmaksızın görevli olduğu dairece karara bağlanacağı, Hukuk dairelerinin toplanmasını engelleyecek şekildeki toplu ret taleplerinin dinlenmeyeceği düzenlenmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 57. maddesinde mahkemelerde çekinme ve reddi hakim halinde bu istemler hakkında karar verecek merciler ayrıca düzenlenmiş olup anılan maddenin 3. fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinde reddedilen başkan ve üye birden çok ise istemin bölge idare mahkemesince inceleneceği, bölge idare mahkemelerinde reddedilen başkan veya üyenin birden çok olması halinde ise istemin Danıştayca inceleneceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un 43. ve 44. maddelerinde, esas hüküm bakımından istinaf/temyiz yolu kapalı bulunan dava ve işlerde, hâkimin reddi talebiyle ilgili merci kararlarının kesin olduğu, esas hüküm bakımından istinaf/temyiz yolu açık bulunan dava ve işlerde ise ret talebi hakkındaki merci kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde istinaf/temyiz yoluna başvurulabileceği, Bölge adliye mahkemesinin ve Yargıtayın bu husustaki kararlarının kesin olduğu düzenlemesi yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden; 23/03/2023 tarihinde gerçekleştirilen duruşmada vekil Av. ... ile ... İdare Mahkemesi Başkanı ... arasında yaşanan sözlü tartışma nedeniyle davacı tarafından ... İdare Mahkemesi Başkanı ve üyeleri hakkında hakimin reddi isteminde bulunulduğu, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istemin Mahkeme Başkanı yönünden kabul edildiği, üyeler yönünden ise reddedildiği, davacı tarafından ... Bölge İdare Mahkemesi'nin söz konusu kararının reddi hakim talebinin Mahkemenin üyeleri yönünden reddine ilişkin kısmının temyizen incelenerek kaldırılması, Mahkeme'nin üyeleri olan ... ve ... hakkında da hakimin reddi isteminin kabulüne karar verilmesinin istendiği anlaşılmaktadır.

2577 sayılı Kanun'da reddi hakim taleplerini karara bağlayacak merciler Kanun'un 56. ve 57. maddelerinde ayrıca düzenlenmiş, fakat anılan Kanun'da hâkimin reddi talebiyle ilgili merci kararlarının temyiz edilebileceğine dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

İdari yargıda reddi hakim konusunda 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıf yapılmış ise de atıf yapılan Kanun hükümlerinin uygulanması bu düzenlemelerin idari yargılama usulüyle bağdaştığı ölçüde ve 2577 sayılı Kanun'da konuya ilişkin düzenleme bulunmaması halinde mümkündür.

6100 sayılı Kanun'da ilk derece mahkemesi hakimleriyle Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin başkan ve üyeleriyle ilgili reddi hakim taleplerinin, ilgisine göre yine bu mercilerce inceleneceğinin kurala bağlandığı, Bölge Adliye Mahkemeleri ile Yargıtaya bu hususta görev verilmeyip yalnızca reddi hakim taleplerine ilişkin istinaf ve temyiz incelemesi görevinin verildiği,

bir başka ifadeyle bu Kanun'da, 2577 sayılı Kanun'un 57. maddesi hükmüne benzer şekilde ilk derece Mahkemesi hakimleriyle Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin başkan ve üyeleriyle ilgili reddi hakim taleplerinin bir üst Mahkeme olan Bölge Adliye Mahkemeleri ya da Yargıtay tarafından karara bağlanması yolunda bir düzenlemeye yer verilmediği, reddi hakim mercii kararlarına karşı bu nedenle Kanun'un 43. ve 44. maddesinde Kanun yolu öngörüldüğü,

oysa idari yargılama usulünde 2577 sayılı Kanun'da ayrıca farklı bir mercii düzeninin benimsendiği dikkate alındığında, idare ve vergi mahkemesi başkan ve üyelerine yönelik reddi hakim talepleriyle ilgili Bölge İdare Mahkemesi tarafından verilen kararların temyizi konusunda 6100 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerinin uygulanmasına imkan bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, ... İdare Mahkemesi Başkanı ve üyeleri hakkındaki hakimin reddi isteminin kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce verilen karar kesin olup, bu karara karşı yapılan temyiz isteminin incelenmesine imkân bulunmamaktadır.