Danıştay 13. Daire E.2024/2251 K.2024/5161

Dava konusu istem: Emniyet Genel Müdürlüğü … Polis Meslek Eğitim Merkezince 05/12/2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "İdarenin Mutfağında Hazırlanmak Üzere Hazır Yemek Alımı İşi" ihalesine ilişkin davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair 25/04/2024 tarih ve 2024/UH.I-602 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda;

1) Davacının, henüz ihale konusu iş yapılmadan geriye 4,5 aylık sözleşme süresi kaldığı, bu nedenle sözleşmenin, teklif ettiği 9.485.000-TL üzerinden değil geriye kalan süreye karşılık gelen 5.690.999-TL üzerinden yapılması ve kesin teminat mektubunun, KİK payının, karar pulunun ve sözleşme damga vergisinin bu bedel üzerinden alınması gerektiği iddiası yönünden; dava konusu ihalenin 01/01/2024-15/08/2024 tarihleri arasında idarenin mutfağında hazırlanmak üzere 50.000 tabldot sabah kahvaltısı, 50.000 tabldot öğle yemeği, 50.000 tabldot akşam yemeğinin sunulmasına ilişkin hizmet alım işi olduğu,

ihalenin hizmet alım işinin başlama tarihinden 20 gün önce 05/12/2023 günü gerçekleştirildiği ve ihalenin 20/12/2023 tarihinde kesinleştiği, dava dışı istekliler tarafından yapılan şikayet süreçlerinden dolayı ihale 21/03/2024 tarihinde nihayete erdirilerek davacıya sözleşmeye davet yazısı gönderildiği, sözleşmenin imzalanması ve işe başlanması halinde yapılacak işin yarıya yakınının geride kaldığı,

davacının ancak kalan süre için hizmet sunabileceği, her ne kadar ihale idari şartnamesinin 24.3. maddesinde teklif geçerlilik süresi 120 gün olarak belirtilmiş ise de, söz konusu revizyon talebinin teklifin geçerliliğinden ziyade yapılacak işin muhteviyatı ve mahiyetine yönelik olduğu,

dolayısıyla davacı şirkete ait teklif bedeli ile söz konusu tutar üzerinden alınan kesin teminat mektubu, Kamu İhale Kurumu payı, karar pulu ve sözleşme damga vergisinin de kalan süre ile orantılı olarak revize edilmesinin hakkaniyete uygun olacağı, bu nedenle itirazen şikayet başvurusunun reddi yönünde tesis edilen işlemin bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı;

2) Davacının, dava dışı şirket tarafından 21/03/2024 tarihinde idareye şikayet, 01/04/2024 tarihinde Kamu İhale Kurumuna (Kurum) itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu sebeple gönderilen sözleşmeye davet yazısının iptal edilerek, itirazen şikayet başvurusu Kurum tarafından nihai kararla sonuçlandırılana kadar sözleşme sürecinin durdurulması gerektiği iddiası yönünden;

davacı şirkete teklif bedeli olan 9.485.000-TL üzerinden, yüzde 6 oranındaki 569.100-TL kesin teminat mektubunu, onbinde 5 oranındaki 4.742,50-TL KİK payını, binde 5,69 oranındaki 53.969,65-TL karar pulunu, binde 9,48 oranındaki 89.917,80-TL sözleşme damga vergisini yatırarak 10 gün içinde sözleşmeyi imzalaması için sözleşmeye davet yazısının 21/03/2024 tarihinde tebliğ edildiği,

sözleşmeye davet yazısının tebliğinden sonraki 10 gün içinde sözleşmeyi imzalamadığı gerekçesiyle 05/04/2024 tarihinde davacı şirkete ait 300.000-TL tutarlı geçici teminat mektubunun idare tarafından nakde dönüştürüldüğü ve davacı hakkında yasaklama kararı verildiği, bu arada ihaleye katılan isteklilerden ... şirketinin 21/03/2024 tarihinde idareye şikayet, 01/04/2024 tarihinde ise Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet talebinde bulunduğu;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 55. maddesinin 5. fıkrasında yer alan düzenleme kapsamında idareye şikayet başvurusu hakkında verilen karar üzerine itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamayacağı, bu sebeple davacının sözleşme imzalamaya davet edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, bu durumda davacının usulüne göre sözleşme yapma yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahsedilmeyeceğinden, dava konusu Kurul kararının bu kısmında da hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerde, isteklilerin teklif geçerlilik süresi boyunca ihaleye sundukları teklif bedeli ile bağlı oldukları, ihaleye sunulan tekliflerin zeyilname ve ihalenin ihale saatinden önce iptal edilmesi durumları haricinde geri çekilmesinin veya revize edilmesinin mümkün olmadığı, isteklinin teklif bedeli ile sorumlu olduğu, sözleşme, kesin teminat bedelleri, karar pulu, sözleşme damga vergisi ve KİK payının bu teklif bedeli üzerinden hesaplanması gerektiği; öte yandan, sözleşmeye davet yazısının 21/03/2024 tarihinde tebliğ edildiği,

itirazen şikayet sürecinin yalnızca sözleşmenin imzalanmasına engel olacağı ve davet yazısının işe başlama tarihinin gecikmesi sebebiyle yenilenmesine dair mevzuatta bir hüküm bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Mahkeme kararının, davacının, henüz ihale konusu iş yapılmadan geriye 4,5 aylık sözleşme süresi kaldığı, bu nedenle sözleşmenin, teklif ettiği 9.485.000-TL üzerinden değil geriye kalan süreye karşılık gelen 5.690.999-TL üzerinden yapılması ve kesin teminat mektubunun, KİK payının, karar pulunun ve sözleşme damga vergisinin bu bedel üzerinden alınması gerektiği iddiası yönünden, dava konusu Kurul kararının iptaline ilişkin kısmının bozulması;

davacının, dava dışı şirket tarafından 21/03/2024 tarihinde idareye şikayet, 01/04/2024 tarihinde Kamu İhale Kurumuna (Kurum) itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu sebeple gönderilen sözleşmeye davet yazısının iptal edilerek, itirazen şikayet başvurusu Kurum tarafından nihai kararla sonuçlandırılana kadar sözleşme sürecinin durdurulması gerektiği iddiası yönünden dava konusu Kurul kararının iptaline ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Emniyet Genel Müdürlüğü ... Polis Meslek Eğitim Merkezince … tarihinde açık ihale usulü ile … ihale kayıt numaralı "İdarenin Mutfağında Hazırlanmak Üzere Hazır Yemek Alımı İşi" ihalesi gerçekleştirilmiş, 20/12/2023 tarihinde kesinleşen ihale kararı ile ihale 9.485.000-TL teklif ile davacı üzerinde bırakılmıştır.

Dava dışı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurulun 07/02/2024 tarih ve 2024/UH.I-243 sayılı kararı ile ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verilmiş, 15/02/2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale tekrar davacı şirket üzerinde bırakılmıştır.

İdarece 21/03/2024 tarihinde davacı şirkete, kesin teminatın yatırılması ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle yazının tebliğini izleyen günden itibaren en geç 10 gün içerisinde sözleşmeyi imzalaması gerektiği bildirilmiş;

davacı şirket tarafından ise, 3 aylık sürenin (işin %40'ı) iş yapılmadan geçtiği, bu nedenle sözleşmenin teklif ettikleri 9.485.000-TL üzerinden değil kalan süreye karşılık gelen 5.690.999-TL üzerinden imzalanması ve kesin teminat mektubunun, KİK payının, karar pulunun ve sözleşme damga vergisinin bu bedel üzerinden alınması gerektiği, ayrıca dava dışı bir şirket tarafından idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarenin on gün içinde cevap vermemesi üzerine ise 01/04/2024 tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu sebeple gönderilen sözleşmeye davet yazısının iptal edilerek,

... şirketinin itirazen şikayet başvurusunun Kurum tarafından nihai kararla sonuçlandırılana kadar sözleşme sürecinin durdurulması gerektiği iddilarıyla yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair 25/04/2024 tarih ve 2024/UH.I-602 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41. maddesinde, “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır. İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren. 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.”.

“Sözleşmeye davet” başlıklı 42. maddesinde, “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir.

Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. ...”.

“Kesin teminat” başlıklı 43. maddesinde, “Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınır. ...” kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

1) Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, davacının 2. iddiası yönünden dava konusu Kurul kararının iptaline ilişkin kısmında hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

2) Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, davacının 1. iddiası yönünden dava konusu Kurul kararının iptaline ilişkin kısmı incelendiğinde;

4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerde, isteklilerin teklif geçerlilik süresi boyunca ihaleye sundukları teklif bedeli ile bağlı oldukları, ihaleye sunulan tekliflerin zeyilname ve ihalenin ihale saatinden önce iptal edilmesi durumları haricinde geri çekilmesinin veya revize edilmesinin mümkün olmadığı, isteklilerin teklif geçerlilik süresi içerisinde sözleşmeye davet edilmesi halinde, ihaleye sunulan teklif bedeli üzerinden sözleşmenin imzalanması, kesin teminatın talep edilmesi ve ilgili mevzuat gereği karar pulu, sözleşme damga vergisi ve varsa KİK payının ihale üzerinden bırakılan isteklinin teklifi yani sözleşme bedeli üzerinden hesaplanarak yüklenici sıfatını kazanacak kişi tarafından ilgili ödemelerin yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Sözleşme tasarısında işin başlama ve bitiş tarihleri belli olan işlerde, tekliflerin değerlendirilmesi veya şikayet süreçlerinden dolayı sözleşmenin imzalanamaması ve işe geç başlanması durumunda işin bitiş tarihi değişmeyeceğinden, yapılacak işin miktarının azalması durumunda da sözleşmenin teklif bedeli üzerinden imzalanacağı, hizmetin sunumu sırasında mevzuatta belirtilen şartlara uygun olarak iş eksilişi yapılması gerekeceği açık olup, bunun dışında idare veya istekli tarafından teklif bedeli yeni iş süresine göre revize edilerek sözleşme bedelinin bu revize bedel üzerinden hesaplanması yönünde mevzuatta düzenleme bulunmamaktadır.

Bu durumda, sözleşme bedelinin yeni iş süresine göre revize edilmesine imkan bulunmadığından, davacının; henüz ihale konusu iş yapılmadan geriye 4,5 aylık sözleşme süresi kaldığı, bu nedenle sözleşmenin, teklif ettiği 9.485.000-TL üzerinden değil geriye kalan süreye karşılık gelen 5.690.999-TL üzerinden yapılması ve kesin teminat mektubunun, KİK payının, karar pulunun ve sözleşme damga vergisinin bu bedel üzerinden alınması gerektiği yönündeki iddiasının reddine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu Kurul kararının iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararının davacının 1. iddiasına ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, davacının 1. iddiası yönünden dava konusu Kurul kararının iptaline ilişkin kısmında da 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, temyiz isteminin bu iddia yönünden de reddi ile İdare Mahkemesi kararının tümüyle onanması gerektiği oyu ile kararın bozmaya ilişkin kısmına katılmıyoruz.