Danıştay 13. Daire E.2024/2517 K.2024/3293

Dava konusu istem: Devlet Su İşleri ... Bölge Müdürlüğü’nce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “20. Bölge Sulamaları Uzaktan Yönetim ve Otomasyon Yapımı 2. Kısım” ihalesine yönelik olarak yapılan itirazen şikayet başvurusu neticesinde davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin 04/04/2024 tarih ve 2024/UM.I-540 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; iş deneyim belgesine konu işe ilişkin ihale dokümanından işin niteliğinin akarsularda ölçü için seçilen en kesit boyunca belirlenen noktalarda su hızını verebilen, elektromanyetik muline ve veri okuyucu ekipman satın alınması olduğu, dava konusu ihalede benzer işin tarımsal su yönetim sistemi alt yapısının oluşturulması olarak belirlendiği,

davacının teknolojik ürün belgesinde bahsi geçen M-LOG cihazının başvuru dosyasında, "Teknolojik Ürünün Genel Tanımı/Özellikleri: Hidroloji, Meteoroloji ve Hidrojeoloji alanlarında kullanılmak üzere tasarlanmış, dahili veya harici modemler ile çalışabilen, çok kanallı veri kaydedici ve otomasyon cihazı olarak belirtildiği, projenin amacı ülkemizdeki tatlı su kaynaklarının en verimli şekilde kullanılması, su kalitesinin izlenmesi, tarımsal arazilerin toprak verimliliğinin arttırılması, oluşturulacak erken uyarı ve otomasyon sistemleriyle su kayıplarının önüne geçilmesi, meteorolojik verilerin incelenerek tahmin sistemlerinin geliştirilmesi,

suyun gereğinden fazla sisteme verilmesinin önüne geçerek kısıtlı su kaynaklarının etkin bir şekilde korunması, böylece hidroelektrik santrallerin daha fazla enerji üretmesine destek olunması, dünya standartlarına uygun olarak tasarlanan ürünümüzün yerli ve milli teknoloji hamlesine katkı sağlayarak yurt dışına ihraç edilmesi olarak maddelendirilmiştir.

Projenin Gerekçesi ve Hedefleri: Gerekli su tasarrufu, suyun iletilmesinde, sulama projelerinde, işletilmesinde ve araziye tatbikinde gerçekleştirilmelidir. Proje kapsamında tarımda su kullanımının verimli ve sürdürülebilir şekilde uygulanması amaçlanmıştır.

Ülke çapında ve havza bazında yanlış ve aşırı su kullanımından kaynaklanan veya kaynaklanması muhtemel meselelere çözümler üretmek, doğal kaynaklarımızı verimli şekilde kullanarak ülke ekonomisine katkı sağlamak maksadıyla söz konusu projenin çalışmalarına başlanmıştır.

Bu amaçla söz konusu projemiz sayesinde insan gücü olmadan sensör birimlerinden ölçülen değerlere göre veri kaydı oluşturma, raporlama ve sulama birimlerinin kontrol edilmesini sağlayan sistemin hayata geçirilmesi planlanmıştır. Uygulanması planlanan sistemle göl/baraj gibi sulama kaynaklarından, kanal, kanalet, sulama borusu vanalarının açılma/kapanmasıyla, çiftçilere verilecek su miktarı, takvimleri ve süresi düzenlenip takip edilebilecektir.

Bu işlemlerin yanı sıra suyun debisi ölçülerek, sulama birliklerinin hazırladığı randevu sisteminin takibi ve kaydı sağlanabilecektir. Ülkemizde ve dünyanın bir çok noktasında hidroloji, meteoroloji ve hidro-jeoloji ölçümlerinin online olarak gerçek zamanlı yapılması ve alarm durumlarında ilgili birimleri uyarması ve gerektiğinde otomasyon ünitelerinin çalışmasını sağlayarak zamandan ve insan gücünden tasarruf sağlanması hedeflenmiştir." ifadelerine yer verildiği;

Bu itibarla, çok kanallı data logger projesine ait belgenin açıklamasında, barajlar, nehirler, yer altı kuyuları ve tarımsal sulama alanlarındaki sensörlerden alınan verilerin kayıt edilmesi işinin ifade edildiği, dolayısıyla benzer iş tanımında yer alan “her türlü su seviye ve debi ölçümü” işine de uygun olduğu, davalı idarece benzer iş tanımında sayılan ve araların da virgül ile ayrılan işlerin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmesi gerektiği dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu işin akarsularda ölçü için seçilen en kesit boyunca belirlenen noktalarda su hızını verebilen elektromanyetik muline veri okuyucu ekipman satın alınması işi olduğu, ayrıca teknolojik ürün deneyim belgesine konu cihazın çok kanallı veri kaydedici ünite olduğunun anlaşıldığı, her iki belgenin de su yönetim sistemi altyapısının oluşturulmasını bütünüyle kapsamadığı, dolayısıyla iş deneyimini gösteren belgelerin benzer işe uygun olmadığı, benzer iş olarak belirlenen hususta herhangi bir belirsizlik bulunmadığından Kamu İhale Genel Tebliği'nin 72.3. maddesinin uygulanamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhaleye katılımda yeterlik kuralları" başlıklı 10. maddesi ile Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Mal alımı ihalelerinde aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisini gösteren belgeler" başlıklı 58. maddesi incelendiğinde, ihale dokümanında ve ihale ilanında belirtilmesi koşuluyla, ihaleye katılan isteklilerin mesleki ve teknik yeterliğinin belirlenmesi için kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin deneyimi gösteren belgelerin istenebileceği; söz konusu belgelerin istenildiği ihalelerde iş bitirme belgesi ile teknolojik ürün deneyim belgesinin iş deneyimini gösteren belge olarak kullanılabileceği anlaşılmaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde benzer iş; ihale konusu alım veya alımın bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer üretim usul ve tekniğiyle üretilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işler olarak tanımlanmıştır.

Uyuşmazlığa konu ihaleye ait İdari Şartname’de, mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler kapsamında iş deneyim belgesi istenilmiş olup benzer iş olarak kabul edilecek işler “her türlü su seviye ve debi ölçümü, bunlara ait Online Web tabanlı elektronik kontrol ve kumanda sistemleri otomasyonu ile birlikte tarımsal su yönetim sistemi altyapısının oluşturulması” olarak belirtilmiştir.

Buna göre benzer iş olarak kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında "istenilen ekipmanlar ile birlikte su yönetim sistemi altyapısını” oluşturmamış kişilerin uyuşmazlık konusu ihaleye katılması mümkün bulunmamaktadır.

Davacı şirket tarafından sunulan teklif mektubunun eki yeterlik bilgileri tablosunun iş deneyimine ilişkin kısmında; Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'ne gerçekleştirilen ... İKN’li “Hidrometrik Gözlem Aletleri Alınması (Muline)” işine ait ... sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, söz konusu işe ilişkin ihale dokümanından işin niteliğinin “akarsularda ölçü için seçilen en kesit boyunca belirlenen noktalarda su hızını verebilen; elektromanyetik muline ve veri okuyucu ekipman satın alınması” olduğu anlaşılmıştır. (Söz konusu ihaleye ait Teknik Şartname’de “Elektro-Manyetik Muline” terimi “akarsularda debi ölçüsü için seçilen en kesit boyunca düşeyde belirlenen noktalarda suyun hızını Elektromanyetik İndüksiyon Yasasına uygun olarak verebilen ölçüm ekipmanı” olarak tanımlanmıştır.)

Görüldüğü üzere davacının uyuşmazlık konusu ihalede benzer iş için sunduğu iş deneyim belgesi sadece “ölçüm ekipmanı temini”ne ilişkindir.

Ayrıca davacı tarafından yeterlik bilgileri tablosunda ... tarihinde düzenlenen TÜR ... numaralı “Çok Kanallı Data Logger (M-LOG)” projesine ait teknolojik ürün deneyim belgesi beyan edilmişse de, davacı ihale öncesinde ilgili ölçüm ekipmanı dışında bu ekipmanın montajını yapmak suretiyle “su yönetim sistemi altyapısını” kurmuş durumda değildir. (Davacının sunduğu teknik dokümandan, “Çok Kanallı Data Logger” ürününün; barajlar, nehirler, yeraltı kuyuları, tarımsal sulama alanlarında çeşitli sensörlerden alınan verilerin kayıt edilmesi için kullanılabilen çok kanallı veri kaydedici ünite olduğu görülmüştür.)

Dolayısıyla, uyuşmazlık konusu ihalenin, sulama planlamasının uzaktan kontrol ve kumanda edilerek yönetilebilmesi için gerekli malzemelerin temini ve montajı işi olduğu, benzer işin tarımsal su yönetim sistemi altyapısının oluşturulması olarak belirlendiği, buna karşılık davacı tarafından sunulan iş deneyim belgesinin konusunun akarsularda ölçü için seçilen en kesit boyunca belirlenen noktalarda su hızını verebilen; elektromanyetik muline (hidrometrik gözlem aleti) ve veri okuyucu ekipman temini olduğu; teknolojik ürün deneyim belgesinin ise veri kaydedici üniteye yönelik olduğu, yani iş deneyim belgesine konu işin akarsu debilerinin ölçümüne; teknolojik ürün deneyim belgesinin ise veri kaydına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacı şirketin iş deneyimini göstermek için sunduğu her iki belgenin de su yönetim sistemi altyapısının oluşturulmasını bütünüyle kapsamadığı, başka bir ifade ile davacı şirketin uyuşmazlık konusu ihale öncesinde “su yönetim sistemi altyapısını” istenilen ekipmanlar ile birlikte kurmuş bir şirket olmadığı anlaşıldığından, iş deneyimini gösteren belgelerin İdari Şartname'de belirtilen benzer işe uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, İdare Mahkemesi kararının bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.