Danıştay 13. Daire E.2024/2691 K.2024/3409

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değiştirilen "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dâhi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; altıncı fıkrasında, bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu belirtilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin temyiz başvurusuna konu Bölge İdare Mahkemesi kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dâhi Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:

...

b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idarî işlemler hakkında açılan davalar.

...

d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları.

...

m) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin altıncı fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; yedinci fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, altıncı fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

Aktarılan düzenlemelere göre, ilk derece mahkemelerince verilen kararlara karşı kural olarak istinaf kanun yoluna başvurulabileceği, ancak 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidî olarak sayılan uyuşmazlıklarla ilgili kararlara karşı istinaf kanun yolundan sonra temyiz kanun yoluna da başvurulabileceği açıktır. Başka bir anlatımla, mahkeme kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulması esas, temyiz yoluna başvurulması ise istisnaîdir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından rüzgar enerjisine dayalı depolamalı elektrik üretim tesisi kurmak amacıyla 19/11/2022 tarihinde davalı idareye önlisans başvurusunda bulunulduğu, anılan başvurunun incelenmesi neticesinde başvuru belgelerinde eksiklik olduğunun tespit edilmesi üzerine eksik olduğu belirtilen belgenin on beş iş günü içerisinde Kuruma sunulması gerektiğinin ve eksikliğin süresi içerisinde giderilmemesi hâlinde başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verileceğinin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığı işlemiyle davacıya bildirildiği,

davacı tarafından söz konusu işleme karşı 02/02/2023 tarihinde itiraz edildiği, itiraz başvurusunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedildiği, bunun üzerine ...tarih ve ... sayılı işlem ile bu işleme karşı yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bölge idare mahkemelerinin hangi davalar hakkında verdikleri kararların temyiz edilebileceği 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidî olarak sayılmış olup, davacı şirket tarafından yapılan lisans başvurusu üzerine eksik olduğu tespit edilen belgenin onbeş gün içerisinde tamamlanarak Kuruma sunulması gerektiğine yönelik olarak Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığı'nca tesis edilen işlem ile bu işleme karşı yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada verilen karara yönelik temyiz isteminin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği;

başka bir anlatımla, Daire Başkanlığı'nca tesis edilen dava konusu işlemlerin düzenleyici ve denetleyici Kurul tarafından alınan karar niteliğinde olmadığı, ayrıca söz konusu istemin yüz bin Türk Lirasını aşan idarî işlemlere ilişkin de olmadığı dikkate alındığında, Bölge İdare Mahkemesi'nce istinaf başvurusu üzerine verilen kararın kesin olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, istinaf incelemesi üzerine kesinleşen kararlara karşı temyiz kanun yoluna başvurulması hukuken mümkün olmadığından, yukarıda anılan Bölge İdare Mahkemesi kararına yönelik temyiz isteminin incelenme imkanı bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyizen incelenmesi istenen Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizi kabil kararlardan olup olmadığının belirlenebilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan "belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemler" ibaresinin irdelenmesi gerekmektedir.

Belli bir ticari faaliyetin icrasını engelleyen işlemlerden, sadece yürütülmekte olan bir faaliyeti engelleyen işlemler değil, bir ticari faaliyetin başlatılması amacıyla yapılan başvuruların reddine ilişkin olarak tesis edilen işlemler de anlaşılmalıdır. Çünkü gerek yürütülmekte olan bir ticari faaliyetin engellenmesi, gerekse başlatılmak istenen bir ticari faaliyet için zorunlu olan idarî izinlerin verilmemesi belli bir ticari faaliyetin "icrasını" yani yapılmasını engelleyen işlem niteliğindedir.

02/11/2013 tarih ve 28809 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Önlisans başvurularının alınması ve incelenmesi" başlıklı 13. maddesinde "Başvuru sırasında tüzel kişilerden istenen bilgi ve belgelerin gereğine uygun olarak sunulup sunulmadığı hakkındaki inceleme, bunların Kuruma sunulma tarihini izleyen yirmi iş günü içerisinde tamamlanır.

İlgili mevzuata uygun olarak yapılmadığı tespit edilen önlisans başvurularındaki eksikliklerin ilgilisine yapılan tebliğ tarihinden itibaren on beş iş günü içerisinde giderilmesi istenir ve söz konusu eksikliklerin giderilmediği takdirde, başvurunun yapılmamış sayılarak başvuru sırasında Kurum evrakına sunulan belgelerin iade edileceği tüzel kişiye bildirilir. (...) Önlisans başvuru esaslarına göre eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvurular, başvuru tarihi itibarıyla veya birinci fıkra kapsamında eksikliklerin giderildiğine ilişkin bilgi ve belgelerin Kuruma sunulduğu tarih itibarıyla değerlendirmeye alınmış sayılır. " düzenlemesine,

"Önlisans başvurularının değerlendirilmesi" başlıklı 15. maddesinin 9. fıkrasında " Depolamalı elektrik üretim tesisi için yapılan önlisans başvuruları aşağıdaki usule göre değerlendirilir: a) Başvurular 13 üncü madde hükümleri kapsamında değerlendirmeye alınır. b) Değerlendirmeye alınan başvurular, değerlendirmeye alınma sırasına göre, bağlantı görüşlerinin oluşturulması için TEİAŞ’a gönderilir. (...)" düzenlemesine yer verilmiştir.

Aktarılan düzenlemelerden, ilgili mevzuata uygun olarak yapılmadığı tespit edilen önlisans başvurularındaki eksikliklerin ilgilisine yapılan tebliğ tarihinden itibaren on beş iş günü içerisinde giderilmesi istenileceği, önlisans başvuru esaslarına göre eksiksiz olarak yapıldığı tespit edilen başvuruların başvuru tarihi itibarıyla, eksiklik bildirimi yapılan başvuruların ise eksikliklerin giderildiğine ilişkin bilgi ve belgelerin Kuruma sunulduğu tarih itibarıyla değerlendirmeye alınmış sayılacağı, değerlendirmeye alınan depolamalı üretim tesislerine ilişkin başvuruların değerlendirmeye alınma sırasına göre, bağlantı görüşlerinin oluşturulması için TEİAŞ’a gönderileceği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından rüzgar enerjisine dayalı depolamalı elektrik üretim tesisi kurmak amacıyla yapılan önlisans başvurusu kapsamında eksik olduğu belirlenen belgenin on beş iş günü içerisinde Kuruma sunulması gerektiğinin ve eksikliğin süresi içerisinde giderilmemesi hâlinde başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verileceğinin bildirilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığı işlemi ile söz konusu işleme karşı 02/02/2023 tarihinde yapılan itiraz başvurusunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın

açıldığı, davacı tarafından esas itibarıyla eksik olduğu belirtilen belgenin başvuru ekinde yer aldığının ve hatalı bir biçimde yapılan eksiklik bildirimi nedeniyle başvuru sırası geriye düşen projelerine kapasite tahsis edilmesinin imkansız hale geldiğinin iddia edildiği görülmektedir.

Bu itibarla, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri gereğince, depolamalı elektrik üretim tesisi kurmak amacıyla yapılacak önlisans başvurularına ilişkin olarak TEİAŞ tarafından olumlu bağlantı görüşü verilmesinde başvurunun değerlendirmeye alınma sırasının önem arz ettiği, dava konusu işlemler neticesinde davacının başvurusunun değerlendirmeye alınma sırasının diğer başvurulara göre geriye düştüğü,

bağlantı görüşünün değerlendirmeye alınma sırasına göre oluşturulacak olması nedeniyle davacının başvurusunda oluşan bu değişikliğin sınırlı olan kapasitenin davacıya tahsis edilmemesi ve buna bağlı olarak davacının önlisans başvurusunun reddedilmesi ile sonuçlanabileceği, bu durumun ise davacının elektrik üretimi yaparak ticari faaliyet icra etmesini engelleyeceği göz önüne alındığında istinaf başvurusu üzerine Bölge İdare Mahkemesi'nce verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında temyize tâbi olduğunun kabulü gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, temyiz istemi hakkında inceleme yapılarak esastan karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.